Sức sống của “Đường tàu mùa xuân”
(HPĐT)- Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn ghi dấu ấn trong lòng người nghe bằng nhiều tác phẩm âm nhạc nổi tiếng như: “Qua sông” (1963), “Bài ca người nữ tự vệ Sài Gòn” (1968), “Chuyển gạo” (1969)… Trong số đó, bài “Đường tàu mùa xuân” có sức sống bền bỉ. Năm 2015, bài hát từng được bình chọn là một trong 10 ca khúc hay nhất về ngành Giao thông - Vận tải, do Bộ Giao thông - Vận tải tổ chức.
Năm 1974, ông cùng nhiều đồng đội hành quân từ miền Nam ra Bắc. Khi qua Quảng Trị, ông gặp nhiều đoàn nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường. Họ đều hồ hởi và nhiệt tình làm nhiệm vụ. Nhạc sĩ cảm thấy vô cùng xúc động và tin tưởng những cô gái luôn vui vẻ và tràn đầy tinh thần lạc quan chính là những con người xung kích giúp thống nhất hai miền Bắc - Nam.
Ở thời điểm 30-4-1975, nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn đang học ở Hà Nội. Khi cùng bạn bè tập trung trước cổng trường, hướng về đài phát thanh nghe tình hình miền Nam, mọi người cùng ôm lấy nhau hò reo vui mừng trong nước mắt. Hình ảnh về những cô gái mở đường lại hiện ra trong tâm trí nhạc sĩ, ấp ủ sáng tác ca khúc về họ. Đến năm 1976, khi chuẩn bị khánh thành đường sắt thống nhất Bắc - Nam, những cảm xúc cũ lại ùa về. Lập tức, nhạc sĩ bắt tay sáng tác và hoàn thành “Đường tàu mùa xuân” trong thời gian rất ngắn. NSND Quốc Hưng chính là người đầu tiên thể hiện ca khúc, mang tới tinh thần lạc quan, phấn chấn về hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong mở đường. Ngoài nghệ sĩ Quốc Hương, còn có NSƯT Tô Lan Phương và NSND Thanh Hoa thể hiện bài hát, mang những sắc thái khác nhau, đưa bài hát đến gần hơn với công chúng. Gần nửa thế kỷ trôi qua, bài hát vẫn sống trong lòng người hâm mộ.
Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn sinh năm 1942, quê quán xã Xuân Ninh, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Ông nhận được nhiều giải thưởng: Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu (1960-1965), Giải âm nhạc trong phim “Bài ca không quên”, Giải âm nhạc trong vở kịch “Ngôi sao biển”, Giải thưởng Hội nhạc sĩ Việt Nam các năm 1993, 1995, 1996, giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001, Huân chương Lao động hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất.
Ngoài hoạt động sáng tác, nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn còn là giảng viên âm nhạc tại Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí, chức vụ: Phó giám đốc Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh, Phó giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin thành phố Hồ Chí Minh (nay là Sở Văn hóa - Thể thao thành phố Hồ Chí Minh), Phó tổng Thư ký (nay là Phó chủ tịch) Hội Nhạc sĩ Việt Nam…