Ông hoàng của bóng đêm
(HPĐT)- Bị lãng quên trong nhiều trăm năm dài, Gioerges De La Tour chỉ được khám phá trở lại vào thế kỷ 20. Họa sĩ người Pháp vốn được mệnh danh như “ông hoàng của bóng đêm”, bậc thầy của kỹ thuật chiaroscuno (một kỹ thuật dùng hình khối được ánh sáng phản xạ, tạo nên hiệu ứng như không gian ba chiều trên bề mặt hai chiều), Gioerges De La Tour để lại hậu thế loạt tác phẩm chứa chất nhiều bí ẩn, mô tả khung cảnh đêm tối, được soi rọi bằng ánh sáng của vài ngọn nến…
Sinh ra ở Pháp vào cuối thế kỷ 16 (năm 1593), cậu bé Gioerges De La Tour sớm được theo học hội họa. Mặc dù chỉ là con của những người thợ làm bánh, nhưng phát hiện ra năng khiếu nghệ thuật của Gioerges De La Tour, gia đình tạo mọi điều kiện để con mình theo đuổi đam mê. Có tư chất, lại thể hiện được khả năng vượt trội, Gioerges De La Tour dễ dàng được giúp sức tham gia vào các dự án nghệ thuật khi trùng tu, tôn tạo, xây dựng các công trình lớn như nhà thờ, cung điện...
Trong các giai thoại kể lại, Gioerges De La Tour được truyền tụng như người kiêu ngạo, tính khí khó chịu, bởi vậy ông dường như hợp hơn cả khi lầm lũi một mình. Ông đơn độc trên con đường thực hành nghệ thuật, thậm chí gây ra nhiều tranh cãi lúc đương thời. Những tác phẩm dù vẽ người, vật hay cảnh sắc thiên nhiên, hầu hết đều vào ban đêm, ngập chìm trong bóng tối, chỉ được phát sáng từ ánh lửa của vài ngọn nến leo lét…, mô típ đó trở đi trở lại, kéo gần suốt hành trình nghệ thuật của ông. Sau khi qua đời, tên tuổi Gioerges De La Tour bỗng dưng chìm khuất, ít người nhớ đến ông. Trớ trêu thay, tác phẩm của ông lại xuất hiện nhiều, mà hầu hết đều trong hình hài những phiên bản được (bị) chép. Mãi đến thế kỷ 20, Gioerges De La Tour mới hiện diện trở lại và thành tựu nghệ thuật, giá trị cũng như danh tiếng của ông ngày càng được khẳng định, lan tỏa rộng rãi… Tranh của Gioerges De La Tour để lại không nhiều, may mắn là phần lớn được lưu giữ tại các bảo tàng, bộ sưu tập uy tín. Một điều nan giải, gây khó với giới nghiên cứu phê bình cũng như thị trường nghệ thuật, là tác phẩm Gioerges De La Tour được chép rất nhiều và nhiều trong số đó không dễ để phân định thật giả.
Gioerges De La Tour qua đời năm 1652 tại Pháp. Trọn cuộc đời chưa đi hết một vòng lục thập hoa giáp, Gioerges De La Tour là hiện thân của nghệ sĩ dám tạo ra con đường riêng và kiên định, bản lĩnh theo đuổi con đường ấy, bất chấp những thị phi thường có với một cá thể luôn khác biệt giữa thế giới chung quanh mình…