Phát huy giá trị di sản trong mùa lễ hội
(HPĐT)- Hải Phòng là vùng đất miền cửa biển giàu truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa, với nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng. Tin vui ngay đầu năm 2025, thành phố có thêm 2 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt là Cụm di tích Từ Lương Xâm - bản doanh của Đức vương Ngô Quyền trong trận đại thắng trên sông Bạch Đằng năm 938 (quận Hải An) và Cụm di tích liên quan đến nhà Mạc ở Dương Kinh (huyện Kiến Thụy). Như vậy, đến nay, Hải Phòng có hơn 900 di tích văn hóa, lịch sử, trong đó 1 di sản thiên nhiên thế giới; 5 di tích quốc gia đặc biệt; hơn 100 di tích quốc gia; hơn 400 di tích cấp thành phố và gần 400 di tích trong danh mục kiểm kê. Nhiều di tích được bảo tồn, gìn giữ, là điểm sáng trong quản lý, phát huy cao giá trị trong đời sống.
Bên cạnh đó, Hải Phòng có hơn 400 lễ hội, trong đó 9 lễ hội và 2 nghệ thuật trình diễn được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Dịp đầu xuân, tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố tưng bừng diễn ra lễ hội truyền thống, mang nét văn hóa truyền thống độc đáo, đậm bản sắc vùng đất nơi cửa biển. Nhiều di sản được tái hiện qua những lễ hội đầu năm như lễ hội Bơi trải đền, chùa Ngọ Dương, lễ hội vật làng Vĩnh Khê (quận An Dương); lễ hội Minh Thề - lễ hội "có một không hai trên cả nước” tại xã Thuận Thiên (huyện Kiến Thụy); lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm (quận Hải An)… Các lễ hội đều thể hiện tinh thần yêu nước, truyền thống anh hùng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc, quê hương, khát vọng về cuộc sống thanh bình, ấm no, giàu mạnh. Tại thành phố Thủy Nguyên, các lễ hội đầu xuân tưng bừng không thể thiếu màn hát Đúm. Trong tổ chức lễ hội, chính quyền địa phương luôn chú trọng, làm “sống dậy” các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian như cờ tướng, viết thư pháp, thi chim chào mào đấu hót, kéo co, đá gà, pháo đất, múa lân sư rồng…
Những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể là niềm tự hào của người dân thành phố Cảng, tạo nên ấn tượng đặc biệt với bạn bè bốn phương về mảnh đất, con người hào sảng “ăn sóng, nói gió” nơi cửa biển. Di sản không chỉ mang giá trị tinh thần, mà còn là nguồn lực đặc biệt để khai thác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội bền vững, nhất là hoạt động du lịch. Vì vậy, thành phố dành nguồn lực đáng kể, cũng như vận động xã hội hóa nhằm bảo tồn, gìn giữ di tích; tập trung khai thác lễ hội, nâng cao giá trị sản phẩm du lịch tâm linh.
Để phát huy giá trị văn hóa, tạo nét đẹp truyền thống mùa lễ hội Xuân Ất Tỵ, Chủ tịch UBND thành phố có văn bản chỉ đạo, yêu cầu tăng cường công tác quản lý nhà nước về lễ hội. Các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương thực hiện tổ chức hoạt động lễ hội xuân bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn, tiết kiệm, phù hợp với nếp sống văn minh, truyền thống văn hóa và phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương, thu hút đông đảo người dân tham gia. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại khu vực di tích, nơi diễn ra lễ hội; kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm những hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, hoạt động mê tín di đoan, cờ bạc… Qua đó, lan tỏa những giá trị di sản truyền thống độc đáo của Hải Phòng, mang niềm vui, sự phấn chấn đến người dân, du khách trong dịp đầu năm mới.