Phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể: Thêm gắn kết cộng đồng
(HPĐT)- Hải Phòng, miền đất cửa biển có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa với đậm đặc các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đã thành thông lệ, những ngày đầu xuân mới, các đơn vị, địa phương sôi nổi tổ chức nhiều hoạt động thực hành di sản, lễ hội truyền thống, tạo sức hấp dẫn, lôi cuốn người dân, du khách tham gia, gợi nhớ về Hải Phòng giàu bản sắc văn hóa, con người đất Cảng luôn thân thiện, mến khách…
Lan tỏa không gian lễ hội
Những ngày đầu xuân mới Ất Tỵ 2025, nhiều người dân, du khách háo hức đến với các lễ hội truyền thống nổi tiếng của thành phố Hải Phòng. Ngày 31-1 (tức mồng 3 tháng Giêng), Lễ hội bơi trải đền, chùa Ngọ Dương thu hút đông đảo người từ mọi miền đất nước đến xem, cổ vũ. Chủ tịch phường An Hòa (quận An Dương) Ngô Văn Thống thông tin, không chỉ là hoạt động thể thao dân gian mà Lễ hội bơi trải đền, chùa Ngọ Dương còn mang đậm dấu ấn văn hoá và tín ngưỡng của người dân địa phương. Lễ hội được tổ chức để tưởng nhớ công lao to lớn của Hoàng Độ cư sĩ, vị Thành Hoàng làng Ngọ Dương xưa. Theo truyền thuyết, sau chiến thắng giặc Tô Định, Hoàng Độ cư sĩ cùng 6 người anh em hóa tại sông Ngọ Dương và từ đó, ngài được dân làng tôn thờ là Thành Hoàng của làng Ngọ Dương. Từ khi được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2020 đến nay, Lễ hội không chỉ là sản phẩm tinh thần của riêng người dân làng Ngọ Dương mà được lan tỏa trong cộng đồng, nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân, du khách trên cả nước...
Cũng trong không khí Xuân mới hân hoan, ngày 1-2 (tức mồng 4 tháng Giêng), thành phố Thủy Nguyên tổ chức Lễ hội hát Đúm Xuân Ất Tỵ 2025. Theo Phó chủ tịch UBND thành phố Thuỷ Nguyên Uông Minh Long, hát Đúm là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, gắn bó với người dân Thủy Nguyên từ bao đời nay. Cùng với sự phát triển của thành phố Thủy Nguyên, lễ hội trở thành ngày hội văn hóa tiêu biểu, được tổ chức ngày càng ấn tượng, quy mô và chuyên nghiệp.
Dịp này, các đơn vị văn hóa, các đoàn nghệ thuật của thành phố tổ chức nhiều hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại trung tâm thành phố và các di tích, trong đó nhiều loại hình nghệ thuật dân gian, truyền thống được các nghệ nhân, nhạc công trình diễn, như: Múa rối (rối cạn, rối nước), chèo, cải lương, hát văn, hát đúm... phục vụ nhân dân, du khách vui Tết, đón xuân.
Gắn kết cộng đồng
Hải Phòng là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời với hơn 1 nghìn di sản văn hóa phi vật thể, chủ yếu là lễ hội, nghệ thuật biểu diễn truyền thống mang bản sắc riêng mà hiếm nơi nào có được. Nhiều lễ hội truyền thống không dừng lại ở quy mô lễ hội làng mà dần trở thành lễ hội của nhiều làng, nhiều xã, thậm chí là lễ hội chung của huyện, thành phố; người tham dự lễ hội không chỉ là dân làng, mà còn có du khách thập phương trong nước và nước ngoài tham dự. Không gian lễ hội còn được mở rộng, được người dân, du khách cả nước và quốc tế biết đến, như: Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân (quận Lê Chân), Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn (quận Đồ Sơn), Lễ hội Xa Mã - rước kiệu đình Hoàng Châu (huyện Cát Hải), Lễ hội Vật làng Vĩnh Khê, Lễ hội Bơi trải đền - chùa Ngọ Dương (huyện An Dương), Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (huyện Vĩnh Bảo), Lễ hội Từ Lương Xâm (quận Hải An), Lễ hội Minh Thề (huyện Kiến Thuỵ)..., Bên cạnh đó, các loại hình nghệ thuật trình diễn được tổ chức mỗi dịp lễ, Tết cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, du khách, như: Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại), nghệ thuật Ca trù của người Việt (Di sản cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại)…
Toàn thành phố hiện có khoảng 500 lễ hội truyền thống, chủ yếu là các lễ hội đầu năm. Sở Văn hóa và Thể thao tham mưu thành phố chỉ đạo, đồng thời ra văn bản hướng dẫn các địa phương tăng cường quản lý, tổ chức và hoạt động của lễ hội, nhất là lễ hội đầu năm, bảo đảm tổ chức lễ hội theo đúng quy định tại Nghị định số 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức lễ hội. Thời gian qua, việc tổ chức lễ hội, trong đó các nghi lễ bảo đảm tính truyền thống, tính địa phương, các hoạt động hội được diễn ra an toàn, lành mạnh, không có biểu hiện phản cảm, không có biểu hiện vi phạm pháp luật. Thông qua bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể góp phần thúc đẩy giao lưu, gắn kết cộng đồng. Đây cũng là dịp để người dân Hải Phòng cùng nhau tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí… nhằm tạo nên sự gắn kết, đoàn kết giữa các tầng lớp nhân dân, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai thông tin.