Phát huy kỹ năng tự học của học sinh
(HPĐT)- Có hiệu lực từ ngày 14-2-2025, Thông tư số 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) quy định về dạy thêm, học thêm không chỉ tác động lớn đến hoạt động dạy thêm, học thêm tại các trường phổ thông, mà còn tạo chuyển biến lớn trong chính học sinh khi góp phần hình thành kỹ năng tự học, tự nghiên cứu...
Tăng cường phối hợp
Đang từ nếp học 2 buổi/ngày nay chuyển thành một buổi/ngày, từ ngày 14- 2, Vũ Ngọc Anh Thư, lớp 7C1, Trường THCS Đà Nẵng (quận Ngô Quyền) phải làm quen với việc tự học tại nhà vào buổi chiều. Anh Thư cho biết: "Ban đầu em chưa quen học tại nhà vào buổi chiều, nhưng cô giao một số bài tập nâng cao đòi hỏi phải tư duy nhiều. Chắc em và các bạn cần thời gian để học tập nền nếp".
Việc các nhà trường không tổ chức dạy thêm được phần lớn gia đình đồng tình ủng hộ vì vừa giảm tải học hành, vừa bớt khoản tiền học thêm hằng tháng. Tuy nhiên, vấn đề quản lý con trong những buổi nghỉ học là băn khoăn của nhiều gia đình. Anh Phạm Đức Tú, ở phố Hồ Sen (quận Lê Chân), có con học lớp 7 THCS Hoàng Diệu bày tỏ: "Với việc vợ chồng đi làm cả ngày, anh lo lắng khi con ở nhà "làm bạn" với tivi, máy tính"... Chung lo ngại như anh Tú, chị Lê Thị Hằng, ở đường Ngô Gia Tự (quận Hải An), có con học lớp 10 Trường THPT Lê Quý Đôn bộc bạch: Không phải cha mẹ nào cũng có điều kiện lắp camera ở nhà hoặc có ông bà trông coi nên ngoài nỗi lo con xem quá nhiều tivi, phim ảnh “đen”, game, chị sợ các con tụ tập đi chơi, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, thương tích... Hiện, gia đình đang thích ứng với việc thay đổi nếp học của con, rất mong có sự phối hợp của giáo viên, nhà trường".
Nắm bắt tâm tư của cha mẹ học sinh và để giúp học sinh thích nghi với việc thay đổi nếp học tập, nhiều trường trên địa bàn thành phố đang xây dựng những giải pháp phù hợp. Tại Trường THCS Trần Phú (quận Kiến An), Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thúy Hường thông tin: Nhà trường họp, quán triệt giáo viên ký cam kết thực hiện nghiêm các quy định tại Thông tư 29. Học sinh nghỉ học thêm, nhà trường yêu cầu giáo viên xây dựng thời khóa biểu ở nhà cụ thể của từng môn học để hôm sau kiểm tra. Với những môn cần sử dụng thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại, sẽ học vào tối để gia đình cùng quản lý. Còn cô Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường THCS thị trấn Cát Bà cho biết: Để phối hợp gia đình quản lý và hình thành kỹ năng tự học cho học sinh các khối 6,7,8, nhà trường xây dựng phương án vào thứ 2, 3, 4, học sinh học chính khóa sáng và chiều với thời lượng tương ứng. Thứ 5, 6 các em học sáng và nghỉ ngày thứ 7. Hiện, phương án này đang chờ cấp trên xem xét. Như vậy góp phần giải tỏa bớt lo lắng của gia đình quản lý con vào các chiều, nhà trường cũng tập trung hơn cho công tác ôn thi lớp 9...
Dần hình thành kỹ năng tự học
Thực hiện chỉ đạo của Bộ GD-DT và Sở GD-ĐT, từ ngày 14-2-2025, các trường trên địa bàn thành phố đồng loạt dừng dạy thêm với các khối không cuối cấp và chỉ dạy 2 buổi/môn/tuần với học sinh cuối cấp. Học sinh không phải học cả sáng lẫn chiều cũng là dịp thay đổi tư duy học tập của các em.
Chương trình GDPT 2018 hướng tới phát triển 5 phẩm chất và 10 năng lực của học sinh, trong đó, năng lực tự chủ và tự học được xếp đầu tiên. Theo thầy Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, áp lực thi cử, đỗ đạt và kỳ vọng của gia đình khiến nhiều học sinh phải nhờ thầy cô kèm cặp từ khi còn nhỏ, kết quả học tập cũng dần phụ thuộc vào việc tham gia những buổi học như vậy khiến việc tự học không hình thành hoặc nếu có sẽ dần bị lãng quên. Thói quen “học thêm” sẽ phải dừng lại chắc chắn sẽ có sự hụt hẫng, hoang mang, thậm chí là khó khăn lớn xuất hiện. Nhưng đây cũng chính là cơ hội để các em tìm lại sức mạnh nội tại là tinh thần tự học. Lúc đầu, tự học có thể khó khăn, mệt mỏi và kém hiệu quả; nhưng làm quen và thuộc dần thì tự học sẽ trở thành một nguồn sức mạnh to lớn, giúp các em vững vàng đối mặt với thử thách và thành công trong tương lai...
Theo Phó chủ tịch Thường trực Hội Cựu giáo chức thành phố Đặng Thúy Liên, cơ hội dạy thêm thường chiếm khoảng 1/3 số giáo viên trong mỗi nhà trường. Nếu nói dừng dạy thêm sẽ ảnh hưởng đến thu nhập và cuộc sống của giáo viên thì với 2/3 số giáo viên còn lại và cả đội ngũ giáo viên mầm non không dạy thêm sẽ sống ra sao? Vậy mà họ vẫn sống tốt, tròn bổn phận với gia đình và cống hiến cho ngành Giáo dục. Việc đổi mới một vấn đề cũ, đã thành lối mòn bao giờ cũng khó khăn, khó chấp nhận, nhất là liên quan đến lợi ích cá nhân, nhưng đã đến lúc phải lập lại trật tự, kỷ cương trong dạy thêm, học thêm để tránh việc thương mại hóa giáo dục của một số giáo viên hiện nay và bảo đảm sự tôn nghiêm trong ngành Giáo dục, nâng cao đạo đức nhà giáo trong xã hội...
Tại hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Kết luận 91-KL/TW, Nghị quyết 57- NQ/TW của Bộ Chính trị và Chiến lược phát triển giáo dục do Bộ GD-ĐT tổ chức tới 63 Sở GD-ĐT các tỉnh, thành phố, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: Trong các nhà trường công lập, giáo viên đã nhận lương từ ngân sách nhà nước, sử dụng cơ sở vật chất của nhà nước thì không có chuyện dạy thêm thu tiền của cha mẹ học sinh. Quan điểm đồng thời của Bộ GD-ĐT tại Thông tư 29 là xây dựng, từng bước hình thành phương pháp, thói quen tự học của học sinh, phù hợp với định hướng của Chương trình GDPT 2018 hình thành các năng lực, phẩm chất của người học.