Ngành thuế thành phố: Hỗ trợ doanh nghiệp giao dịch liên kết chủ động kê khai, nộp thuế
(HPĐT)- Những năm qua, thành phố luôn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, thu hút đầu tư nước ngoài ở tốp đầu cả nước. Dù nhiều khó khăn, vướng mắc, song ngành Thuế thành phố tập trung nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt trong công tác thanh tra, kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, từ đó mang lại hiệu quả cao, góp phần tăng thu ngân sách.
Kết quả rõ rệt
Việc siết chặt quản lý thuế, chống thất thu nhất là trong những lĩnh vực dư địa lớn nên năm 2024, ngành Thuế thành phố thực hiện chuyên đề thanh tra, kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Có thể nói đây là lĩnh vực phức tạp, nhiều khó khăn, bởi với độ mở của nền kinh tế nước ta, bên cạnh mặt tích cực mà đầu tư nước ngoài mang lại một số trường hợp doanh nghiệp đa quốc gia lợi dụng các kẽ hở chính sách để áp dụng chưa phù hợp giá giao dịch liên kết theo quy định của pháp luật làm giảm nghĩa vụ thuế, ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách. Trước hết, ngành Thuế đẩy mạnh tuyên truyền về chính sách thuế, nghĩa vụ thuế, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện kê khai giao dịch liên kết; xây dựng kế hoạch, thành lập các tổ để thu thập, phân tích thông tin, đánh giá mức độ rủi ro về giao dịch liên kết của doanh nghiệp…
Trên cơ sở đó, cơ quan Thuế lập danh sách doanh nghiệp có rủi ro cao về giao dịch liên kết để thực hiện kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh hoặc đưa vào danh sách kiểm tra đột xuất và kế hoạch thanh tra, kiểm tra chuyên đề. Trong đó, kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế tập trung rà soát phân tích doanh nghiệp lỗ lũy kế lớn, lỗ nhiều năm. Kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp, cơ quan Thuế ban hành quyết định xử lý đối với 6 doanh nghiệp, điều chỉnh tăng lợi nhuận trước thuế hơn 850 tỷ đồng. Với việc triển khai bài bản, năm 2024, sau thời gian ngắn thực hiện chuyên đề mang lại những kết quả rõ rệt. Qua thanh tra, kiểm tra, ngành Thuế thành phố điều chỉnh tăng lợi nhuận 1.368 tỷ đồng, trong đó giảm lỗ 835 tỷ, tăng thu nhập chịu thuế 533 tỷ đồng; tăng thu ngân sách nhà nước 68 tỷ đồng.
Điển hình, ngành Thuế thành phố thanh tra, kiểm tra 2 doanh nghiệp có giao dịch liên kết phức tạp. Đó là trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá (lỗ lũy kế âm vốn chủ sở hữu, mua bán với các công ty thành lập ở “thiên đường thuế” - khu vực mà mức thuế được ấn định rất thấp hoặc được miễn hoàn toàn), nhưng không tuân thủ các quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Sau khi được giải thích, từ việc không chấp hành, khẳng định không có quan hệ liên kết với các khách hàng, nhà cung cấp ở “thiên đường thuế”, doanh nghiệp dần phối hợp, cung cấp thông tin tài liệu cho cơ quan thuế và chủ động kê khai, xác định giá giao dịch liên kết với kết quả xóa lỗ hơn 300 tỷ và nộp ngân sách hơn 10 tỷ đồng. Hay trường hợp doanh nghiệp phát sinh lãi, nhưng có chi phí trả cho bên liên kết lớn, khi kiểm tra, cơ quan Thuế áp dụng nguyên tắc so sánh với các “giao dịch độc lập” tương đồng, từ đó phân tích và không công nhận các giao dịch liên kết có dấu hiệu chuyển giá. Kết quả, doanh nghiệp chấp hành việc giảm chi phí, nộp ngân sách hơn 40 tỷ đồng.
Tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, chống thất thu
Tại cuộc làm việc mới đây tại Hải Phòng, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) Mai Xuân Thành cho rằng, đấu tranh chống thất thu thuế đối với hoạt động giao dịch liên kết, chuyển giá là rất khó khăn, còn nhiều vướng mắc. Nhưng với sự kiên trì, phương pháp đấu tranh quyết liệt, ngành Thuế thành phố đạt những kết quả rõ nét, nổi bật và cần được đúc rút kinh nghiệm, áp dụng toàn ngành.
Trưởng Phòng Thanh tra - Kiểm tra số 2 (Chi cục Thuế khu vực 3) Hà Thị Tuyết Nhung cho biết, để nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đòi hỏi cán bộ thuế phải có một số phẩm chất đạo đức, nghề nghiệp như không ngại khó, ngại khổ, kiên trì, không ngại đấu tranh. Cán bộ thuế phải nắm chắc các văn bản pháp luật về thuế, về giao dịch liên kết và có kiến thức về các lĩnh vực chuyên ngành khác như khoa học và công nghệ, sở hữu trí tuệ, đầu tư; ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp… Đồng thời, cán bộ thuế phải nghiên cứu chính sách của các nước có liên quan. Trong quá trình thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết, cán bộ thuế cần có kỹ năng đối với từng trường hợp cụ thể. Cán bộ thuế có kỹ năng phân tích xác định bản chất giao dịch liên kết để xác định chuyển giá thông qua chuyển giao nguyên vật liệu, hàng hóa; chuyển giao công nghệ, chi phí dịch vụ…, từ đó có phương pháp, cách làm phù hợp đối với từng doanh nghiệp. Tiếp đó, cán bộ thuế cần những kỹ năng thu thập thông tin, chứng cứ, dữ liệu về giao dịch, rủi ro của các bên liên kết; kỹ năng phỏng vấn để bổ sung, củng cố thông tin, căn cứ; kỹ năng đàm phán để giúp doanh nghiệp hướng đến mục tiêu tuân thủ quy định, thực hiện nghĩa vụ thuế.
Nhằm tăng cường tính minh bạch, đồng thời tạo điều kiện hơn cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tháng 2-2025, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết có nhiều điểm sửa đổi quan trọng, quy định bổ sung trường hợp các bên liên kết, bổ sung trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước phối hợp cung cấp thông tin. Đây là những cơ sở quan trọng để cơ quan Thuế xác định chính xác các bên liên kết, từ đó đánh giá tính độc lập trong các giao dịch, ngăn chặn tình trạng chuyển giá, trốn thuế. Từ những kết quả, kinh nghiệm đạt được, ngành Thuế thành phố xác định tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.