Trung đoàn 5 Yên Tử: Nơi ghi danh những người con đất Cảng
(HPĐT)- Giữa tháng 4 vừa qua, các cựu chiến binh (CCB) và thân nhân các gia đình liệt sĩ Trung đoàn 5 Yên Tử có việc làm hết sức ý nghĩa: tham dự lễ khánh thành và cầu siêu tại Đền thờ liệt sĩ Trung đoàn 5 Yên Tử (xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh). Nơi linh thiêng này ghi công hơn 2 vạn liệt sĩ từng huấn luyện tại Trung đoàn. Đền thờ cũng là nơi để các CCB, các gia đình liệt sĩ đến thắp hương, tưởng nhớ đồng đội, con em mình. Đồng thời, còn là nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Hơn 70 nghìn quân huấn luyện tại trung đoàn
Cùng dòng người thành kính dâng nén hương thơm tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, các đồng đội của Trung đoàn 5 Yên Tử đã hy sinh, Thiếu tướng Lưu Xuân Cải, Chủ tịch Hội CCB thành phố Hải Phòng bồi hồi xúc động. Người lính già nhớ về bao kỷ niệm xưa, khi cùng đồng đội huấn luyện tại đây trước khi lên đường vào chiến trường Quảng Trị chiến đấu. Như lớp thanh niên của thế hệ chống Mỹ lúc đó sục sôi tinh thần yêu nước, năm 1971, khi mới tròn 17 tuổi, chàng thanh niên Lưu Xuân Cải xung phong lên đường nhập ngũ và được huấn luyện tại Trung đoàn 5 Yên Tử. “Khi huấn luyện tại Yên Tử, các chiến sĩ được rèn luyện vô cùng nghiêm khắc để bảo đảm khi ra trận hạn chế thương vong ở mức thấp nhất”, ông Cải nhớ lại. Nhưng cũng nhờ sự nghiêm khắc đó mà lớp lớp cán bộ chiến sĩ huấn luyện từ Trung đoàn 5 Yên Tử trưởng thành, sau này có nhiều người trở thành sĩ quan cao cấp, các tướng lĩnh của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngược thời gian hơn 50 năm trở về trước, ngày 15- 6-1967, giữa những tháng năm ác liệt của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, tại vùng đất Yên Tử, Trung đoàn 5 được thành lập và thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ bổ sung cho các chiến trường miền Nam. Chiến sĩ của Trung đoàn 5 huấn luyện là con em của 5 tỉnh, thành phố phía Bắc gồm: Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, trong đó, phần lớn là con em người Hải Phòng. Trong vòng 8 năm (1967-1975), Trung đoàn huấn luyện hơn 72 nghìn quân cung cấp cho 113 tiểu đoàn. Các cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn huấn luyện góp phần cùng các lực lượng, quân và dân cả nước làm nên chiến thắng vẻ vang “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, thu non sông về một dải, đồng thời giúp các nước bạn Lào, Campuchia. Vinh dự cho Trung đoàn 5 Yên Tử có 2 tiểu đoàn là Tiểu đoàn Cát Bi và Tiểu đoàn Hải Đà (100% cán bộ, chiến sĩ người Hải Phòng) được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”, nhiều tập thể, cá nhân được tặng thưởng huân, huy chương các loại.
Lưu danh hậu thế
Trung đoàn cũng chịu không ít mất mát khi có tới hơn 2 vạn cán bộ, chiến sĩ hy sinh, trong đó hàng nghìn người chưa tìm được hài cốt. Điều đó khiến các cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn trở về sau cuộc chiến luôn trăn trở. Trong sâu thẳm, các CCB Trung đoàn 5 luôn nhớ về đồng đội, mong muốn được tri ân các đồng đội đã ngã xuống vì độc lập của dân tộc. Thể theo nguyện vọng của các CCB và thân nhân các liệt sĩ có nơi thắp nén tâm hương, tưởng nhớ các liệt sĩ, Hội Chữ thập đỏ Trung đoàn 5 Yên Tử vận động xây dựng Đền thờ liệt sĩ Trung đoàn 5 ngay tại núi rừng Yên Tử, nơi trước đây Trung đoàn từng huấn luyện. Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Trung đoàn 5 Yên Tử Nguyễn Bình Minh cho biết, quá trình xây dựng đền có sự quan tâm, hỗ trợ của 5 tỉnh, thành phố có cán bộ, chiến sĩ được huấn luyện tại Trung đoàn; các nhà tài trợ, nhất là Thượng tọa Thích Quảng Minh, Trưởng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng đã bỏ công sức, trong thời gian dài đi vận động tài trợ và trực tiếp chỉ huy xây dựng công trình.
Sau gần 10 năm xây dựng, đến nay, công trình Đền thờ liệt sĩ Trung đoàn 5 Yên Tử trở thành quần thể “Điểm ghi dấu Trung đoàn 5 Yên Tử” với hệ thống đền, chùa Hộ quốc, nhà thờ Tổ, đền thờ Mẫu, cổng Ngũ môn… với tổng kinh phí đầu tư gần 100 tỷ đồng. Bên trong đền thờ các anh hùng liệt sĩ bố trí các ban thờ riêng cho liệt sĩ 5 tỉnh, thành phố có cán bộ, chiến sĩ được huấn luyện tại Trung đoàn; các liệt sĩ của thành phố Uông Bí, xã Thượng Yên Công cùng ban thờ liệt sĩ 2 tiểu đoàn Hải Đà và Cát Bi anh hùng. Điểm nhấn của đền là 2 bức tượng đồng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đền cũng thờ một số vị lãnh đạo có công lớn với đất nước qua các thời kỳ. Khu di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 5 Yên Tử vừa được công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh, điểm du lịch cấp tỉnh.
Trở lại nơi huấn luyện xưa đúng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, ông Lưu Xuân Cải cùng các CCB Trung đoàn 5 càng thấy ý nghĩa. Công trình Đền thờ liệt sĩ Trung đoàn 5 Yên Tử là lời nhắc nhở cho các thế hệ hôm nay mai sau về những hy sinh của cha ông để có hòa bình, độc lập hôm nay, từ đó các thế hệ phải ra sức phấn đấu, cống hiến xây dựng đất nước để đất nước ngày một “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.