Hỗ trợ lao động làm việc tại nước ngoài: Kịp thời, bám sát nhu cầu
(HPĐT)- Trung bình mỗi năm, trên địa bàn thành phố có khoảng 3 nghìn lao động đăng ký, làm việc tại nước ngoài. Trong đó, 25% số lao động có hợp đồng làm việc ở nước ngoài là thuyền viên, một phần là lao động trong lĩnh vực nông nghiệp, chế tạo… Tuy nhiên, thời gian gần đây, số lượng lao động có nhu cầu làm việc tại nước ngoài giảm nhẹ. Do đó, các đơn vị liên quan đang nỗ lực hỗ trợ, thúc đẩy người lao động tham gia thị trường làm việc tại nước ngoài.
Người lao động còn băn khoăn
Giám đốc Công ty CP đầu tư, thương mại và hợp tác quốc tế Global Lương Thị Giang thông tin, do già hóa dân số nên một số nước phát triển (Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc…) áp dụng nhiều chính sách hấp dẫn để thu hút lao động như: người lao động làm việc tại Canada có thu nhập 100- 125 triệu đồng/tháng nhưng cần yêu cầu, trình độ tương ứng. Ở phân khúc thấp hơn, lao động kỹ thuật làm việc tại Nhật Bản chỉ cần có bằng cao đẳng, đạt thu nhập từ 30-35 triệu đồng/tháng…
Theo thống kê của Ngân hàng chính sách xã hội chi nhánh Hải Phòng, năm 2024, chỉ có 1 trường hợp lao động trên địa bàn thành phố có hợp đồng làm việc tại nước ngoài, vay vốn 90 triệu đồng. Dư nợ khoản vay xuất khẩu lao động tính đến hết năm 2024 là 4 trường hợp, với tổng số tiền 345 triệu đồng. Quý 1-2025, Ngân hàng này chưa tiếp nhận hồ sơ đề nghị vay vốn để làm việc ở nước ngoài. Trưởng Phòng Tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề (Trung tâm Dịch vụ việc làm và Điều dưỡng người có công Hải Phòng) Nguyễn Thị Thanh cho biết: Cuối tháng 3, đầu tháng 4 vừa qua, Trung tâm tiếp nhận 280 hồ sơ đăng ký chương trình cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài làm việc tại Hàn Quốc (chương trình EPS), chỉ bằng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhất là năm nay, lao động chỉ đăng ký nghề sản xuất chế tạo và nông nghiệp, không có hồ sơ lĩnh vực ngư nghiệp, xây dựng. Về chương trình tuyển chọn ứng viên tham gia thực tập kỹ thuật tại Nhật Bản chưa có hồ sơ ứng tuyển.
Nguyên nhân khác là chương trình hợp tác đào tạo, cung ứng lao động làm việc tại nước ngoài của một số sở, ngành, đơn vị thực hiện chưa đem lại kết quả khả quan. Theo Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Y tế Hải Phòng Hoàng Văn Hùng, mỗi năm nhà trường đào tạo gần 1 nghìn sinh viên ngành điều dưỡng. Trước đây, thông qua kết nối của Sở Ngoại vụ, Đoàn công tác của Hội Liên hiệp các trường chuyên môn tỉnh Kagawa và Học viện Anabuki (Nhật Bản) sang làm việc với nhà trường để khảo sát và giới thiệu đến sinh viên ngành điều dưỡng cơ hội vừa học, vừa làm việc tại Nhật Bản. Tuy nhiên, số sinh viên nhà trường đăng ký xuất khẩu lao động rất ít. Dù được chào với mức lương cao nhưng sinh viên lo lắng chi phí lớn do phải đầu tư học tiếng nước ngoài, mua vé máy bay, thuê nhà đắt đỏ, chi phí đầu tư lớn… Do đó, để kích cầu hoạt động xuất khẩu lao động, các địa phương, đơn vị liên quan cần tạo điều kiện để sinh viên có nguyện vọng làm việc tại nước ngoài được vay vốn dài hạn với lãi suất ưu đãi.
Đa dạng hỗ trợ kịp thời
Thực tế cho thấy, hoạt động xuất khẩu lao động là hướng đi phù hợp, góp phần triển khai Chương trình mục tiêu giải quyết việc làm và giảm nghèo bền vững, nhất là ở khu vực nông thôn. Theo Phó trưởng Phòng Nội vụ huyện Cát Hải Lương Hồng Chung: Năm 2025, huyện phấn đấu đào tạo nghề, giải quyết việc làm đối với hơn 5 nghìn lượt lao động, trong đó, trợ giúp khoảng 100 người xuất khẩu lao động sang nước ngoài. Để thực hiện mục tiêu này, Phòng tham mưu với UBND huyện đẩy mạnh công tác phối hợp, tổ chức các phiên giao dịch việc làm lưu động để thống kê số lượng, nhu cầu lao động đi làm việc theo hợp đồng có thời hạn ở nước ngoài và tìm hiểu hoàn cảnh, hỗ trợ kịp thời.
Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm và Điều dưỡng người có công Hải Phòng Tăng Tiến Sơn thông tin: Trung tâm tích cực kết nối với website chính thức của Trung tâm Lao động ngoài nước (tại địa chỉ www.colab.gov.vn) đăng tải các thông tin chính thức các chương trình: IM Japan, chương trình thực tập sinh hộ lý Osaka Nhật Bản, tiếp nhận người lao động Việt Nam sang CHLB Đức làm trợ lý điều dưỡng… để đăng tải trên website, nhằm hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm tại nước ngoài. Thời gian tới, Trung tâm mở rộng hợp tác công ty, doanh nghiệp xuất khẩu lao động ở nhiều ngành nghề, có tư cách pháp nhân, uy tín để nâng cao hiệu quả giới thiệu lao động làm việc ở nước ngoài.
Nhằm trợ lực đối với hoạt động xuất khẩu lao động, Phó giám đốc Sở Nội vụ Trần Văn Huy nhấn mạnh, Sở tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm và Điều dưỡng người có công Hải Phòng đa dạng cách thức thu thập thông tin, phân tích, dự báo thị trường lao động ngoài nước, tăng cường phối hợp với các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội, hỗ trợ người có nhu cầu tiếp cận vốn vay giải quyết việc làm, nhằm nâng cao hiệu quả kết nối, đưa lao động làm việc ở nước ngoài. Cùng với đó, tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước nhằm phát hiện những đơn vị môi giới xuất khẩu lao động trá hình, hoạt động không minh bạch để kiên quyết xử lý, góp phần bảo đảm sự minh bạch trong hoạt động cung ứng, kết nối xuất khẩu lao động.