Hành trình từ đảo nghèo đến trung tâm du lịch, cảng biển quốc tế
(HPĐT)- Từ một huyện đảo xa đất liền, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, Cát Hải từng được xem là vùng đất nghèo, lạc hậu. Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, với sự quan tâm đặc biệt của Trung ương và thành phố, huyện đảo từng bước vươn mình mạnh mẽ, trở thành một trong những trọng điểm phát triển kinh tế biển, trung tâm du lịch sinh thái mang tầm quốc tế.
Vững vàng vượt sóng gió
Theo lịch sử Đảng bộ huyện Cát Hải, không lâu sau ngày giải phóng Hải Phòng (13-5-1955), một cơn bão lớn đã tàn phá nặng nề các đảo Cát Bà và Cát Hải. Hầu hết cơ sở vật chất ít ỏi còn sót lại bị cuốn trôi; nhà cửa, thuyền bè, ngư cụ hư hỏng; gia súc, hoa màu mất trắng. Hậu quả thiên tai càng chồng chất khó khăn sau chiến tranh, khiến cuộc sống người dân thêm phần khốn khó. Trong bối cảnh ấy, Đảng bộ và chính quyền hai huyện Cát Hải, Cát Bà nhanh chóng đề ra nhiệm vụ cấp bách: khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống nhân dân và phục hồi kinh tế. Nhờ sự giúp đỡ của các cấp và tinh thần đoàn kết, quyết tâm cao độ của quân và dân, đời sống trên đảo dần ổn định, kinh tế từng bước hồi phục. Với vị trí chiến lược và tiềm năng biển đảo, theo đề nghị của Thành ủy và Ủy ban Hành chính thành phố, năm 1956, Chính phủ ban hành Nghị định sáp nhập hai huyện Cát Hải và Cát Bà của tỉnh Quảng Ninh về thành phố Hải Phòng. Thời điểm đó, trên đảo Cát Hải chỉ có một vài lò mắm nhỏ; người dân chủ yếu sống bằng nghề diêm dân và ngư dân. Cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, đường sá chật hẹp, phương tiện thô sơ. Từ Cát Hải về đất liền mất cả ngày di chuyển bằng thuyền buồm.
Mặc dù trong bối cảnh đất nước còn chiến tranh, nhưng Trung ương và thành phố luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến Cát Bà, Cát Hải. Nhất là, sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Cát Bà, Cát Hải vào tháng 3-1959, mở ra trang sử mới cho huyện đảo. Ông Vũ Cường là một trong những cán bộ trẻ của UBND huyện Cát Bà được tham gia đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm vào tháng 3-1959 kể lại, sau ngày đón Bác về thăm, cả huyện đảo sôi nổi phong trào thi đua lao động, tăng gia sản xuất. Mỗi cán bộ, công nhân, người lao động trên đảo Cát Bà, Cát Hải tự hào và phấn chấn, nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, khắc nghiệt để xây dựng quê hương theo lời dặn dò của Người: "Rừng là vàng, biển là bạc, rừng biển của ta, do nhân dân ta làm chủ, phải ra sức khai thác, bảo vệ, phải đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để đời sống nhân dân ngày một ấm no, hạnh phúc".
Đảo xanh, thông minh, hiện đại
Năm 1977, hai huyện Cát Bà và Cát Hải hợp nhất thành huyện Cát Hải thuộc thành phố Hải Phòng với trung tâm huyện đặt tại thị trấn Cát Bà. Từ đây, đánh dấu giai đoạn lịch sử phát triển mới của huyện đảo. Từ đó, bộ mặt huyện đảo từng ngày thay đổi rõ nét. Năm 1979, tuyến đường xuyên đảo đầu tiên được mở. Năm 1998, điện lưới quốc gia lần đầu tiên được kéo ra đảo Cát Bà, tạo động lực lớn để phát triển kinh tế – xã hội và du lịch. Nhiều công trình giao thông trọng điểm được đầu tư như: cầu Tân Vũ – Lạch Huyện (cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, khánh thành năm 2017), tuyến đường 356 ven biển, hệ thống cáp treo Cát Hải – Cát Bà hiện đại bậc nhất. Những công trình này không chỉ rút ngắn khoảng cách đất liền – đảo, mà còn mở ra kỷ nguyên kết nối, hội nhập mạnh mẽ cho huyện đảo. Năm 2024, huyện Cát Hải đạt tổng thu ngân sách hơn 3.800 tỷ đồng, giá trị sản xuất hơn 11.300 tỷ đồng. Khu du lịch Cát Bà đón hơn 3,6 triệu lượt khách, trong đó hơn 1 triệu khách quốc tế – những con số ấn tượng khẳng định vị thế mới của huyện đảo.
Ngày nay, Cát Hải là điểm đến của những siêu tàu chở hàng quốc tế tại cảng nước sâu Lạch Huyện; là nơi người dân sinh sống trong những khu đô thị hiện đại, làm việc tại các nhà máy công nghệ cao. Trên đảo Cát Bà, những khu nghỉ dưỡng 5 sao, du thuyền sang trọng, quần thể du lịch sinh thái tỷ đô đang hình thành, hướng tới mục tiêu xây dựng Cát Bà trở thành “tiểu Maldives của châu Á”. Tháng 9-2023, quần đảo Cát Bà cùng vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới – cột mốc khẳng định giá trị toàn cầu và tiềm năng phát triển bền vững của huyện đảo. Từ những bãi lau sậy, đồng muối hoang sơ, Cát Hải hôm nay đang vươn mình trở thành trung tâm du lịch sinh thái – cảng biển quốc tế – công nghiệp công nghệ cao của Hải Phòng và cả nước. Huyện đảo không chỉ là biểu tượng của khát vọng vươn xa mà còn là minh chứng sống động cho một hành trình đổi thay kỳ diệu – được làm nên bởi ý chí của người dân, sự lãnh đạo của Đảng và những quyết sách đầu tư chiến lược từ Trung ương, thành phố.