Đẩy mạnh áp dụng tiêu chuẩn TCVN ISO 18091:2020: Hướng tới nền hành chính chuyên nghiệp

Nhận diện rõ ưu điểm, hạn chế 

Là một trong những đơn vị tiên phong triển khai thí điểm từ năm 2023, UBND quận Hải An chủ động đầu tư mở rộng hệ thống ISO 18091:2020 tới toàn bộ 8 phường trên địa bàn. Qua hai năm áp dụng, hệ thống giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức; cải tiến quy trình thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Trưởng Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin quận Hải An Phạm Thị Hiền cho biết, hệ thống ISO là công cụ hữu hiệu giúp địa phương xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn, triển khai kịp thời các chính sách. Qua kết quả chấm điểm, trụ cột “phát triển môi trường bền vững” còn nhiều chỉ số dưới mức kỳ vọng. Quận đang tích cực phối hợp xây dựng nhà máy đốt rác, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, khuyến khích đầu tư năng lượng sạch và đề ra các phương án ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Tại quận Kiến An, 2024 là năm đầu tiên triển khai áp dụng tiêu chuẩn ISO 18091:2020. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số chỉ số đánh giá vượt quá chức năng quản lý cấp quận và không có hồ sơ minh chứng cụ thể, như hoạt động hợp tác quốc tế hay đánh giá đa dạng sinh học. Điều này gây khó khăn trong quá trình chấm điểm và phản ánh sự cần thiết trong việc điều chỉnh bộ tiêu chí cho phù hợp với điều kiện thực tế. 

Từ kết quả đánh giá ban đầu, các địa phương có cái nhìn tổng thể về hoạt động điều hành năm 2024 và chủ động xây dựng chương trình hành động cải thiện các chỉ số còn hạn chế. Trong đó, các địa phương như An Dương, Đồ Sơn, Vĩnh Bảo, Cát Hải, An Lão cần chú trọng nâng cao nhóm chỉ số môi trường, nhất là năng lượng sạch, nước sạch và quản lý chất thải rắn.

Hoàn thiện bộ chỉ số phù hợp thực tiễn 

Theo Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ) Hoàng Thị Hồng Ngọc, TCVN ISO 18091:2020 là tiêu chuẩn mới, bộ chỉ số đánh giá còn chung chung, một số thuật ngữ khó hiểu và chưa thật sự phù hợp với năng lực quản lý của cấp huyện. Việc thiếu hồ sơ minh chứng ở một số tiêu chí khiến công tác đánh giá còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí tại một số địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến quá trình duy trì và áp dụng tiêu chuẩn. 

Từ thực tiễn triển khai, các địa phương cũng đưa ra nhiều kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng hệ thống ISO trong thời gian tới. Phó trưởng Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin quận Kiến An Nguyễn Hữu Tùng đề xuất thành phố tiếp tục duy trì và cải tiến hệ thống ISO sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã; đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng tới cấp xã; kiện toàn các ban chỉ đạo, tổ công tác để tăng cường kiểm soát, đánh giá chất lượng dịch vụ hành chính công. UBND quận Kiến An đề xuất UBND thành phố chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng bộ tiêu chí 39 chỉ số phù hợp thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của Hải Phòng. Bộ tiêu chí này sẽ là cơ sở đánh giá đồng bộ và khách quan giữa các địa phương. Đồng thời, quận cũng đề xuất phát triển phần mềm trực tuyến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát, đánh giá và cải tiến liên tục hiệu quả hoạt động ISO. 

Từ góc độ quản lý cấp sở, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Việt Hùng, kiến nghị Bộ KHCN tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn ISO 18091:2020 và bộ chỉ số đánh giá, bảo đảm phù hợp mô hình chính quyền địa phương của Việt Nam trong tương lai. Đồng thời, Sở đề xuất UBND thành phố quan tâm bố trí nguồn lực, kiện toàn bộ máy, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương áp dụng hiệu quả các tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại và minh bạch hơn. 

NGUYÊN NGUYÊN