Thực hiện chính sách, pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa: Chủ động tháo gỡ vướng mắc

Vẫn có nhiều rào cản 

Công ty CP đồ hộp Hạ Long (quận Ngô Quyền) hiện có 2 nhà máy. Trong đó, nhà máy tại Hải Phòng chuyên sản xuất các sản phẩm đồ thịt, pate, cá, hoa quả đóng hộp và các sản phẩm xúc xích, chả nem...; nhà máy tại thành phố Đà Nẵng chuyên sản xuất các sản phẩm cá ngừ với hơn 90% sản lượng phục vụ xuất khẩu. Hiện nay, công ty đang sử dụng 238 mã số, mã vạch trên hệ thống mã số, mã vạch quốc gia. Qua đó, giúp đơn vị quản lý hiệu quả hàng hóa, từ bảo quản đến phân phối, bán lẻ sản phẩm. Ngoài ra, mã số mã vạch cũng giúp nhận diện của công ty đối với khách hàng nhanh và chính xác hơn. Về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, công ty áp dụng các biện pháp, quy trình truy xuất nguồn gốc nội bộ theo quy chuẩn ISO 22000 và FSSC. Tất cả sản phẩm do công ty sản xuất đều có thể truy xuất đến tận lô nguyên vật liệu, nhà cung cấp... Tuy nhiên, báo cáo với Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ông Trương Sỹ Toàn, Tổng giám đốc Công ty cho biết: “Hiện nay, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia vận hành chưa thực sự ổn định, chưa quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và mức phạt về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa nên chưa bảo đảm tính minh bạch trong công tác quản lý tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm hàng hóa”. 

Còn theo Phó tổng giám đốc Công ty CP Cảng Hải Phòng Chu Minh Hoàng, chất lượng hàng hóa phần lớn còn liên quan đến trách nhiệm của chủ hàng và nhà vận chuyển. Các loại hàng hóa qua cảng rất đa dạng, bao gồm: hàng rời, container, hàng nguy hiểm, hàng dễ hư hỏng... Mỗi loại hàng đều có yêu cầu riêng về chất lượng và cách bảo quản, khiến công tác kiểm tra và bảo quản gặp không ít khó khăn. Do đó, trường hợp chủ hàng và các nhà vận chuyển không bảo đảm chất lượng hàng hóa đầu vào, đầu ra, đồng thời không cung cấp đầy đủ các hướng dẫn bảo quản và xếp dỡ hàng hóa để duy trì chất lượng, doanh nghiệp cảng biển gặp nhiều khó khăn trong việc bảo quản và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Ông Chu Minh Hoàng đề nghị các cơ quan, ban ngành chức năng có các hướng dẫn, kế hoạch cụ thể về các quy định mới, nhất là các yêu cầu liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa tại các cảng và cung cấp các mẫu biểu liên quan.

Tránh chồng chéo, đẩy mạnh phân cấp 

Báo cáo với Đoàn khảo sát, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Việt Hùng cho biết, bên cạnh những khó khăn do doanh nghiệp kiến nghị, việc triển khai chính sách, pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn thành phố còn gặp nhiều vướng mắc. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự chồng chéo giữa các luật hiện hành, cùng với những bất cập trong công tác truy xuất nguồn gốc sản phẩm; thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; kiểm tra chất lượng hàng hóa. Cụ thể, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa không quy định người nhập khẩu phải đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu tại cơ quan kiểm tra nơi người nhập khẩu đăng ký kinh doanh, gây khó khăn cho cơ quan kiểm tra trong việc kiểm tra, xử lý về hàng hóa nhập khẩu không đạt yêu cầu về chất lượng. Một số nhóm hàng hóa chưa phân cấp cho cơ quan kiểm tra ở địa phương; có những sản phẩm chịu sự quản lý của nhiều bộ, ngành; chưa có quy định hướng dẫn chi tiết về cách xác định giá trị sản phẩm, hàng hóa vi phạm. Về thực hiện thủ tục hành chính đối với thủ tục đăng ký tham dự sơ tuyển xét tặng giải thưởng chất lượng quốc gia cũng khó khăn do không thể nhận hồ sơ qua mạng internet vì hạ tầng không đáp ứng... 

Từ thực tiễn trên, thành phố Hải Phòng kiến nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có điều chỉnh để bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, như Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật... Đồng thời, đẩy mạnh phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa cho các địa phương, bộ quản lý lĩnh vực nhằm tránh chồng chéo. Sau khi Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp các bộ có liên quan xem xét rà soát, sửa đổi một số văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể để thuận tiện trong cách triển khai các nhiệm vụ về giải thưởng chất lượng; truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa; nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa và thay đổi phương thức triển khai hỗ trợ doanh nghiệp. 

Thay mặt Đoàn khảo sát, đồng chí Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tiếp thu các kiến nghị, đề xuất của UBND thành phố và các sở, ngành, doanh nghiệp liên quan, nhất là khắc phục việc chồng chéo giữa các luật; rà soát, sửa đổi một số văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể để thuận tiện trong cách triển khai các nhiệm vụ về Giải thưởng chất lượng; truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa... Về những góp ý liên quan đến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Đoàn khảo sát tiếp thu, tổng hợp vào báo cáo chung để gửi tới Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo điều chỉnh, bổ sung trước khi trình Quốc hội trong kỳ họp tới. 

Bài và ảnh: NAM SƠN