Hải Phòng góp sức trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước

PHẠM XUÂN THANH Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Hải Phòng 29/04/2025 11:14

(HPĐT)- Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc ta, nhân dân ta (1954-1975), thành phố Hải Phòng có vị trí, vai trò quan trọng đối với cách mạng miền Nam, đó là: Hải Phòng - cầu nối cách mạng miền Bắc với cách mạng miền Nam; Hải Phòng - vườn ươm, nuôi dưỡng hạt giống đỏ cho cách mạng miền Nam; Hải Phòng dồn sức người, sức của chi viện cho miền Nam, cùng cả nước đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược.

Bác Hồ gặp gỡ học sinh miền Nam được nuôi dạy ở Trường học sinh miền Nam số 6 tại Hải Phòng. Ảnh tư liệu


1. Hải Phòng - cầu nối cách mạng miền Bắc với cách mạng miền Nam Là thành phố Cảng, đầu mối giao thông quốc tế của miền Bắc, Hải Phòng là cầu nối cách mạng miền Bắc (hậu phương lớn) với cách mạng miền Nam (tiền tuyến lớn). Hải Phòng là nơi tiếp nhận tới 90% tổng sản lượng hàng hóa, vũ khí do Liên Xô và các nước Xã hội chủ nghĩa anh em viện trợ cho cách mạng Việt Nam. Từ Hải Phòng, hàng hóa, vũ khí phục vụ cho các chiến trường miền Nam đánh Mỹ được vận chuyển bằng đường bộ, đường sắt, đường sông, đường ống xăng dầu, đường ven biển để lên đường Trường Sơn và nhất là bằng tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại. Với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, Đảng bộ, quân và dân Hải Phòng đã đoàn kết, thông minh, sáng tạo, dũng cảm, kiên cường bám trụ, bảo đảm mạch máu giao thông vận tải luôn thông suốt trong mọi tình huống, hoàn thành xuất sắc vai trò là cầu nối giữa cách mạng miền Bắc và cách mạng miền Nam.


2. Hải Phòng - vườn ươm “hạt giống đỏ” cho cách mạng miền Nam Ngay sau ngày thành phố được hoàn toàn giải phóng (ngày 13-5- 1955), phần lớn số học sinh miền Nam theo gia đình tập kết ra miền Bắc ở các địa phương được chuyển về Hải Phòng. Trên địa bàn thành phố Hải Phòng có 14 Trường học sinh miền Nam với gần 10 nghìn con em cán bộ miền Nam tập kết ra miền Bắc, được bố trí tại các địa điểm có cơ sở vật chất khang trang, bảo đảm tốt nhất cho việc ăn, ở và học tập. Nhân dân thành phố hết lòng nhường cơm, sẻ áo, nuôi dưỡng các cháu học sinh miền Nam trưởng thành. Hải Phòng trở thành cái nôi lớn nhất ở miền Bắc nuôi dưỡng, giáo dục “Hạt giống đỏ” cho cách mạng miền Nam. Bên cạnh đó, thành phố đón tiếp, bố trí công tác, nơi học tập, huấn luyện cho đội ngũ cán bộ miền Nam tập kết ra miền Bắc. Hơn 400 ha đất ở hai xã Đại Thắng và Tiên Cường, huyện Tiên Lãng được thành phố dành để thành lập “Nông trang Nam Bộ” (tức Nông trường Quý Cao ngày nay) để làm nơi sản xuất, học tập và huấn luyện của hơn 200 cán bộ miền Nam. Trung ương Đảng, Chính phủ đã cử Phó chủ tịch nước Tôn Đức Thắng thường xuyên về thăm, động viên, tham gia quản lý và giáo dục cán bộ miền Nam sinh sống, học tập và rèn luyện tại đây. Với sự đùm bọc của Đảng bộ và nhân dân Hải Phòng, nhiều con em và cán bộ miền Nam đã trưởng thành, tham gia các cơ quan đảng, chính quyền các cấp ở miền Bắc, phần lớn bí mật trở lại miền Nam tham gia cuộc chiến đấu giải phóng quê hương.

3. Hải Phòng dồn sức người, sức của chi viện cho cách mạng miền Nam Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hải Phòng không chỉ sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi, lập công xuất sắc, tổ chức đời sống tốt mà còn luôn dồn sức người, sức của chi viện cho cách mạng miền Nam với tinh thần “Thóc không thiếu một cân”, “Quân không thiếu một người”. Thực hiện chủ trương của Trung ương, Hải Phòng kết nghĩa với thành phố Đà Nẵng, Kiến An kết nghĩa với tỉnh Gò Công để sát cánh kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược. Năm 1959, thực hiện tuyển quân theo nghĩa vụ quân sự, Hải Phòng có 1.737 thanh niên, Kiến An có 2.394 thanh niên lên đường đánh giặc. Trong những năm 1965-1968, Hải Phòng có 43.328 thanh niên, 10.428 cán bộ các cấp được bổ sung cho các chiến trường miền Nam. Những năm 1969-1971, có gần 5 vạn thanh niên Hải Phòng tiếp tục tòng quân đánh giặc cứu nước. Năm 1973, Hải Phòng tổ chức thêm 1 tiểu đoàn ngoài chỉ tiêu tuyển quân mang tên tiểu đoàn “Hải Đà” để tăng cường cho miền Nam. Trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân 1975 và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng hoàn toàn miền Nam, Hải Phòng có 8 tiểu đoàn bộ binh thuộc Trung đoàn 5 - Đoàn Dũng sĩ Cát Bi cùng hành quân ra trận. Hàng nghìn cán bộ đảng, chính quyền, an ninh, cán bộ quản lý kinh tế, công nhân kỹ thuật, bác sĩ, nhân viên y tế lên đường làm nhiệm vụ tiếp quản các tỉnh, thành phố miền Nam vừa được giải phóng. Từ Cảng Hải Phòng, Trung đoàn 126 đặc công Hải quân và Trung đoàn 125 Hải quân đã xuất phát vào Đà Nẵng làm nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa thân yêu. Cùng với đó, Hải Phòng luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức nghĩa vụ lương thực và thực phẩm để chi viện cho cách mạng miền Nam. 

Với những thành tích hết sức vẻ vang đó, Hải Phòng đã góp phần to lớn và quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc ta, nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

PHẠM XUÂN THANH Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Hải Phòng