Đổi mới đào tạo sau đại học: Nâng tầm nguồn nhân lực chất lượng cao
(HPĐT)- Hiện, quy mô đào tạo sau đại học tại các trường đại học trên địa bàn thành phố đạt hơn 2.000 học viên thạc sĩ và tiến sĩ mỗi năm. Trước yêu cầu phát triển nhanh của nền kinh tế, nhu cầu về đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn cao ngày càng tăng. Đào tạo sau đại học vì thế đóng vai trò quan trọng, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố cũng như đất nước.
Nguồn nhân lực trình độ cao gắn với thực tiễn
Đầu năm 2025, Trường đại học Hải Phòng tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp cho 73 học viên sau đại học, gồm 2 nghiên cứu sinh nhận bằng tiến sĩ và 71 học viên nhận bằng thạc sĩ. Tiến sĩ Phạm Quang Huy, chuyên ngành Quản lý Kinh tế thông tin: “Chương trình đào tạo định hướng ứng dụng giúp học viên không chỉ nắm vững kiến thức, mà còn phát triển kỹ năng thực tiễn. Học phần thực tập tốt nghiệp tạo điều kiện để học viên áp dụng lý thuyết vào thực tế, xây dựng đề án, dự án phù hợp với yêu cầu công việc”. Hiện, Trường đại học Hải Phòng đào tạo 2 chuyên ngành tiến sĩ và 8 chương trình thạc sĩ, với tổng quy mô khoảng 450 học viên cao học và 7 nghiên cứu sinh. Tuy nhiên, tuyển sinh sau đại học vẫn gặp khó khăn do yêu cầu đầu vào khắt khe, xu hướng sinh viên tìm việc ngay sau tốt nghiệp đại học và sức cạnh tranh từ các chương trình quốc tế.
Tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng, quy mô đào tạo sau đại học hiện gần 1.000 học viên và dự kiến tăng lên hơn 1.000 trong năm học tới - tương đương với đào tạo đại học chính quy. Theo PGS.TS Phạm Văn Linh, Phó Hiệu trưởng nhà trường, các chương trình đào tạo tích hợp lý thuyết và thực hành, trong đó các chương trình thạc sĩ và bác sĩ chuyên khoa có thời gian từ 2-3 năm, tiến sĩ từ 3-5 năm. Từ năm 2023, trường áp dụng thi trắc nghiệm trên máy tính cho tất cả các cấp học sau đại học, bảo đảm tính công bằng và minh bạch trong đánh giá. Tại Trường đại học Hàng hải Việt Nam, năm học 2023-2024, trường đào tạo gần 300 học viên sau đại học, với 8 chuyên ngành tiến sĩ và 17 chuyên ngành thạc sĩ. PGS.TS Nguyễn Kim Phương, Viện trưởng Viện Đào tạo sau đại học cho biết, trường đặc biệt chú trọng kiểm tra chất lượng đầu ra, trong đó có thi sát hạch ngoại ngữ bắt buộc, nhằm bảo đảm chuẩn hóa trình độ của học viên.
Nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng
Tiến sĩ Nguyễn Văn Quyền, Trưởng Phòng Đào tạo sau đại học (Trường đại học Hải Phòng) cho biết, nhà trường thường xuyên rà soát, cập nhật chương trình đào tạo, gắn lý thuyết với thực tiễn, mời giảng viên, chuyên gia từ các trường đại học lớn và viện nghiên cứu uy tín tham gia giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu. Công tác quản lý giảng dạy và học tập được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm chất lượng đào tạo. Năm 2025, trường dự kiến tuyển sinh 400-450 học viên trình độ thạc sĩ.
Với định hướng hội nhập quốc tế, Trường đại học Hàng hải Việt Nam đặt mục tiêu tăng chỉ tiêu tuyển sinh thạc sĩ khoảng 10% mỗi năm, đồng thời triển khai từ 2-3 chương trình liên kết quốc tế. Tuy nhiên, trường cũng gặp trở ngại trong mở rộng hợp tác do những quy định pháp lý và giới hạn về cơ chế tự chủ tài chính.
Từ nay đến năm 2030, các trường đại học tại Hải Phòng phấn đấu nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học theo chuẩn quốc tế. Trọng tâm là phát triển hệ thống bảo đảm và kiểm định chất lượng, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý đào tạo. Đồng thời, tăng cường giám sát quá trình đào tạo, xử lý nghiêm các vi phạm nhằm giữ vững chất lượng. Các trường cũng thúc đẩy liên kết đào tạo với cơ sở giáo dục quốc tế, khuyến khích nghiên cứu khoa học và nâng cao năng lực chuyên môn cho học viên. Những nỗ lực này không chỉ giúp học viên tiếp cận chương trình tiên tiến mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững cho nguồn nhân lực chất lượng cao - động lực quan trọng trong tiến trình hội nhập và phát triển của thành phố.