Luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung: Quyền lợi vượt trội với người tham gia
(HPĐT)- Từ ngày 1-7-2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) sửa đổi chính thức có hiệu lực. Nhiều điểm mới trong các luật sửa đổi, bổ sung này giúp nâng cao quyền lợi, thu hút người dân tham gia vào “lưới an sinh”, từng bước thực hiện mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân, bảo đảm an sinh xã hội.
Mở rộng quyền lợi
Tham gia BHXH tự nguyện mới gần 1 năm, theo quy định hiện hành (Luật BHXH 2014), bà Bùi Thị Thanh, 54 tuổi, ở phường Phạm Ngũ Lão (thành phố Thủy Nguyên) phải tham gia đủ 20 năm mới được nhận lương hưu. Tuy nhiên, theo quy định mới của Luật BHXH có hiệu lực từ ngày 1-7- 2025, bà Thanh chỉ cần tham gia BHXH tự nguyện đủ 15 năm là đã đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Bà Thanh chia sẻ: “Quy định mới khá ưu việt, có lợi cho người tham gia, nhất là đối với những người tuổi cao. Việc rút ngắn thời gian tham gia giúp giảm bớt một phần chi phí, yên tâm khi về già có lương hưu và được cấp thẻ BHYT miễn phí. Không chỉ với người tham gia BHXH tự nguyện, nhiều lao động tham gia BHXH bắt buộc cũng có cơ hội hưởng lương hưu khi thời gian tham gia được rút ngắn còn 15 năm.” Ngoài những quyền lợi ưu việt nêu trên, Luật BHXH sửa đổi còn bổ sung nhiều lợi ích khác như: trợ cấp hưu trí xã hội nhằm hình thành hệ thống BHXH đa tầng; mở rộng đối tượng tham gia gồm: chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, người quản lý và điều hành hợp tác xã...; bổ sung quyền thụ hưởng chế độ ốm đau, thai sản đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; bổ sung chế độ thai sản vào chính sách BHXH tự nguyện…
Có thể khẳng định, Luật BHXH 2024 sửa đổi căn bản những vướng mắc, bất cập từ thực tiễn, mở rộng và gia tăng quyền lợi để thu hút người lao động tham gia. Đồng thời, luật cũng thể chế hóa quan điểm, đường lối, nội dung cải cách theo tinh thần Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về cải cách chính sách BHXH, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Bên cạnh Luật BHXH, Luật BHYT sửa đổi, bổ sung cũng là chính sách được đông đảo người dân mong chờ bởi những quyền lợi thiết thực. Trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Trần Minh Hưởng cho biết: Luật BHYT sửa đổi, bổ sung 8 điểm mới đáng chú ý như: Tăng phạm vi chi trả, bổ sung nhiều danh mục thuốc, vật tư y tế cũng như dịch vụ kỹ thuật cao vào danh mục được thanh toán BHYT; Người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo cần phẫu thuật hoặc can thiệp kỹ thuật cao có thể đến thẳng tuyến y tế chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến; Người tham gia BHYT được hưởng 100% chi phí khi khám, chữa bệnh tại các cơ sở BHYT đăng ký ban đầu trên toàn quốc; Bổ sung các nhóm tham gia BHYT gồm: nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự tại cơ sở...
Một điểm đáng chú ý là quy định về cấp BHYT điện tử. Từ ngày 1-6-2025, khi có nhu cầu cấp lại, đổi thẻ BHYT, cán bộ BHXH sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng VssID - BHXH số, ứng dụng VNeID để sử dụng hình ảnh thẻ BHYT điện tử, hoặc dùng căn cước công dân gắn chip khi đi khám, chữa bệnh.
Qua đánh giá, những điểm mới trong Luật BHYT tăng cường quyền lợi cho người tham gia, đồng thời góp phần từng bước giảm tỷ lệ chi trực tiếp từ tiền túi của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ BHYT.
Sớm đưa Luật BHXH, Luật BHYT vào cuộc sống
Tính đến hết tháng 3-2025, toàn thành phố có gần 520.000 người tham gia BHXH bắt buộc, hơn 38.200 người tham gia BHXH tự nguyện và hơn 1,97 triệu người tham gia BHYT. Mặc dù dư địa phát triển BHXH, BHYT còn rất lớn, nhưng cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức cả về chủ quan và khách quan. Thực tế cho thấy, nhiều đơn vị, doanh nghiệp chưa chấp hành nghiêm quy định tham gia BHXH, BHYT cho người lao động. Tình trạng chậm đóng, trốn đóng còn phổ biến; nhận thức của một bộ phận người lao động còn hạn chế, chưa quan tâm đến chính sách bảo hiểm. Bên cạnh đó, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, thu nhập chưa ổn định nên chưa có điều kiện tham gia.
Với nhiều quyền lợi được mở rộng theo Luật BHXH, BHYT sửa đổi, bổ sung, cơ quan BHXH kỳ vọng đây sẽ là giải pháp hiệu quả thu hút người tham gia, góp phần thực hiện mục tiêu năm 2025: hơn 95% dân số thành phố tham gia BHYT và tỷ lệ lao động tham gia BHXH đạt từ 55,8% trở lên, Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang nhấn mạnh.
Thời gian tới, BHXH Hải Phòng sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về các điểm mới của Luật BHXH, BHYT tới người dân và doanh nghiệp; phối hợp các cơ quan liên quan xây dựng chỉ tiêu cụ thể, lồng ghép vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương nhằm mở rộng độ bao phủ chính sách BHXH, BHYT.
Cùng với đó, BHXH thành phố sẽ phối hợp các đơn vị xây dựng kế hoạch thanh tra chuyên ngành, tập trung vào việc thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách cho người lao động tại các cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất - kinh doanh.
UBND thành phố cũng ban hành văn bản chỉ đạo các đơn vị, sở, ngành, địa phương chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết để triển khai thi hành Luật BHXH, BHYT sửa đổi. Theo đó, các đơn vị, địa phương sẽ tổ chức tuyên truyền, phổ biến, tập huấn về nội dung luật và các văn bản hướng dẫn; rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; tăng cường thanh tra, kiểm tra tình hình thực hiện luật tại các đơn vị sử dụng lao động để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh vi phạm. Đồng thời, xây dựng và giao chỉ tiêu phát triển số người tham gia BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, BHYT, từng bước nâng cao tỷ lệ tham gia để người dân, người lao động được thụ hưởng chính sách, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.