Cầu Rào - biểu tượng của sự phát triển, vươn mình
(HPĐT)- Mỗi dịp tháng 5 về, câu hát: “… những bến Bính, xi măng, cầu Rào, Cầu Đất…” trong bài hát Thành phố Hoa phượng đỏ của nhạc sĩ Lương Vĩnh, phổ thơ Hải Như vang lên réo rắt và in sâu trong tâm trí mỗi người dân Hải Phòng và cả với bạn bè muôn nơi. Nhiều địa danh trong câu hát ngày nào, hôm nay đổi thay, khoác lên mình diện mạo phát triển mới - hiện đại, khang trang hơn- trở thành biểu tượng sống động cho bước chuyển mình mạnh mẽ của thành phố Cảng. Trong đó, cầu Rào là minh chứng rõ nét cho sự đổi thay đầy ấn tượng ấy.

Cây cầu đi vào thơ, ca
Theo cuốn Lịch sử Hải Phòng, do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật xuất bản, cầu Rào được xây dựng dưới thời thuộc Pháp, nằm trên tuyến đường từ Hải Phòng đi Đồ Sơn có tên là đường 14 (ngày nay là đường 353 hay tên gọi khác là đường Phạm Văn Đồng). Cầu được làm bằng sắt, dài 174 m, thuộc địa phận làng Rào (tên nôm của làng An Khê), nên có tên là cầu Rào. Cuối năm 1946, thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, quân dân ta lột ván lát mặt cầu và phá một số thanh giằng ngang. Năm 1947, thực dân Pháp sửa lại và đặt lô cốt ở hai đầu cầu để bảo vệ. Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, năm 1969, cầu trúng bom và bị đánh sập. Sau năm 1976, cầu Rào được xây dựng lại và khánh thành vào năm 1980. Tuy nhiên, đến năm 1987, cầu bị đổ sập do đứt cáp dự ứng lực làm rơi nhịp đeo xuống sông. Năm 1989, cầu Rào được sửa chữa bằng cách tận dụng lại mố trụ và một nhịp dẫn. Sau khi sửa chữa có 4 nhịp, với tổng chiều dài cầu 186 m. Bề rộng phần xe chạy 7 m, đường đi bộ ở hai bên, lan can tay vịn bằng thép.
Từ đó, cầu Rào trở thành nhịp nối quan trọng, là cửa ngõ giao thương của thành phố. Đây là cây cầu duy nhất kết nối trung tâm thành phố tới khu du lịch biển Đồ Sơn. Không chỉ giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thông, cầu Rào còn trở thành chất liệu, nguồn cảm hứng sáng tác cho nhạc sĩ, nhà văn, nhà thơ. Trong đó, không thể không nhắc tới câu hát trong bài hát Thành phố Hoa phượng đỏ của nhạc sĩ Lương Vĩnh, phổ thơ Hải Như với ca từ: “… những bến Bính, xi măng, cầu Rào, Cầu Đất…”. Hay còn là câu thơ nổi tiếng của nhà thơ Tố Hữu, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Bộ trưởng (chức danh tương đương Phó thủ tướng Chính phủ hiện nay): “Bốn cống, ba cầu, năm cửa ô”. Trong đó, ba cầu gồm: cầu Niệm, cầu Rào và cầu An Dương. Bốn cửa ô cũ của nội thành Hải Phòng lúc đó toả đi các hướng: Hà Nội, Quảng Ninh, Đồ Sơn và Kiến An được mở rộng, lại thêm cửa ô thứ 5 phía Tây Nam (cầu An Dương) đi Hải Dương, Hà Nội cũng được khánh thành.
Biểu tượng mới của thành phố
Không chỉ gánh vác vai trò kết nối trung tâm thành phố tới khu du lịch Đồ Sơn, quận Dương Kinh, huyện Kiến Thụy, kể từ khi đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng đưa vào khai thác, cầu Rào trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng kết nối Hải Phòng với nhiều tỉnh, thành phố trong nước, thúc đẩy phát triển kinh tếxã hội. Do đó, đầu tư xây dựng cầu Rào mới trở thành đòi hỏi cấp bách. Đến ngày 13-10-2020, thành phố khởi động xây dựng công trình cầu Rào mới trên chính vị trí của cầu Rào cũ - điểm nối giữa trung tâm thành phố Hải Phòng với khu du lịch Đồ Sơn. Với thiết kế kiến trúc theo hình dáng: “Cánh sóng vươn xa”, công trình mang ý nghĩa biểu tượng cho ý chí, khát vọng vươn lên, vươn xa của Hải Phòng theo định hướng phát triển kinh tế gắn với biển.
Cầu Rào mới gồm 3 vòm thép và 6 nhịp dẫn bằng dầm bản rỗng, quy mô 4 làn xe cơ giới, 2 làn xe hỗn hợp cùng dải phân cách, dải an toàn, vỉa hè hai bên. Các cầu nhánh phía đường Lạch Tray gồm 2 nhánh rẽ lên, xuống tạo sự thuận tiện lưu thông. Điểm nhấn nổi bật cầu Rào là 3 bông hoa phượng đỏ khổng lồ bằng kim loại được lắp trên đỉnh vòm. Ý nghĩa 3 bông hoa phượng: Bông ở giữa có diện tích lớn nhất thể hiện sự phát triển đô thị thành phố Hải Phòng từ vùng lõi. Hai bông hoa phượng một bên phía Bắc, một bên phía Nam thể hiện sự phát triển của thành phố theo 2 hướng quan trọng trên. Ngoài ra, trên lan can cầu được lắp hình bông hoa phượng với tổng số 888 cánh hoa phượng được gắn trên cầu Rào. Sau hơn 13 tháng thi công, ngày 25-1- 2022, cầu Rào chính thức thông xe kỹ thuật.
Không chỉ đáp ứng yêu cầu lưu thông ngày một tăng, từ khi đưa vào khai thác, cầu Rào trở thành công trình có điểm nhấn về kiến trúc, cảnh quan cửa ngõ phía Nam, góp phần thay đổi diện mạo đô thị thành phố theo hướng văn minh, hiện đại. Đây cũng là địa điểm check-in yêu thích với nhiều người dân, du khách để thấy rõ sự phát triển, đổi thay của thành phố hôm nay.