Điện lực Hải Phòng: 70 năm toả sáng cùng thành phố

Từ Nhà máy đèn đến ngành 

Điện hiện đại Ngày 18-4-1892, bên bờ sông Cấm (Hải Phòng ngày nay), Nhà máy điện Cửa Cấm được Công ty Điện lực Đông Dương của thực dân Pháp khởi công xây dựng và đi vào hoạt động ngày 1-2-1894, với công suất thiết kế 5.500 kW gồm 3 tổ máy, trở thành nhà máy điện đầu tiên của Việt Nam và cả Đông Dương. Thực dân Pháp cũng lắp đặt trạm phát điện nhỏ trên đường Francis Garnier (nay là đường Minh Khai, thành phố Hải Phòng) với công suất 750 kW, được người dân quen gọi là Nhà máy đèn vườn hoa (trụ sở PC Hải Phòng ngày nay) để phân biệt với Nhà máy điện Cửa Cấm. Kể từ khi Nhà máy điện Cửa Cấm đi vào hoạt động, Nhà máy đèn vườn hoa chuyển thành Nhà phân phối điện. Đây chính là tiền thân của PC Hải Phòng ngày nay. 

Cùng với sự ra đời của Nhà máy điện Cửa Cấm và Nhà máy đèn Hải Phòng, đội ngũ thợ điện Hải Phòng dần được hình thành và trưởng thành, trở thành lực lượng lao động có ý thức đấu tranh mạnh mẽ. Từ những hành động tự phát, phong trào đấu tranh của công nhân điện nhanh chóng phát triển thành các hoạt động có tổ chức, quy mô. Năm 1930, khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, Chi bộ Máy điện Cửa Cấm trở thành một trong những chi bộ Đảng đầu tiên của Hải Phòng. Trong đội ngũ công nhân điện xuất hiện nhiều chiến sĩ cách mạng tiêu biểu như đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, nguyên thợ điện xưởng phát điện Thượng Lý - Nhà máy Xi măng Hải Phòng, Chủ tịch Công hội Đỏ (1929- 1930); đồng chí Hoàng Văn Đoài, thợ điện Nhà máy Cửa Cấm, Bí thư Chi bộ Đảng đầu tiên của ngành. Với khẩu hiệu “Một tấc không đi, một li không dời”, công nhân điện Hải Phòng kiên quyết ngăn chặn thực dân Pháp tháo dỡ máy móc, tài liệu. Và ngày 13-5- 1955, ánh điện rực sáng chào đón đoàn quân chiến thắng trở về tiếp quản thành phố Hải Phòng. 

Trong những năm 60 của thế kỷ 20, hàng trăm tấn bom đạn của Mỹ trút xuống nhà máy và khu vực lân cận, với âm mưu hủy diệt hoàn toàn nguồn phát điện quan trọng của miền Bắc. Thế nhưng, những người thợ điện Hải Phòng vẫn kiên cường bám trụ, phát huy cao độ trí thông minh và tinh thần sáng tạo, duy trì nhà máy vận hành liên tục, bảo đảm sản xuất điện an toàn, phục vụ công cuộc xây dựng và tái thiết thành phố Hải Phòng nói riêng và đất nước nói chung. Ngày 2-9- 1963, trạm 110 kV đầu tiên tại An Lạc chính thức đi vào hoạt động, với tổng dung lượng 25.000 kVA. Tiếp đó, hàng loạt tuyến 35 kV nối với tuyến An Lạc được xây dựng để cấp điện cho nhiều cơ quan, xí nghiệp, đời sống nhân dân thành phố và một số khu vực ngoại thành. Điều này góp phần quan trọng bảo đảm nguồn cung điện cho nhân dân vừa sản xuất vừa chiến đấu, chiến thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của đế quốc Mỹ, đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đồng thời giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, ngành Điện Hải Phòng chịu nhiều mất mát to lớn. Đã có 34 cán bộ, công nhân anh dũng hy sinh - chiếm tới 1/3 tổng số cán bộ, công nhân hy sinh của ngành Điện trên cả nước. Trong số 300 người tình nguyện lên đường chiến đấu, chỉ 214 người trở về lành lặn, 42 người mang trên mình thương tích và nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại trên các chiến trường A, B, C, K.

Bứt phá trong thời kỳ đổi mới 

ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975), ngành Điện Hải Phòng khẩn trương bắt tay vào công việc khôi phục lại lưới điện bị tàn phá và cải tạo lại lưới điện cũ nát do nhiều năm sử dụng. Hàng nghìn tỷ đồng được PC Hải Phòng đầu tư nâng cấp, xây dựng lưới điện hiện đại theo tiêu chuẩn ngành điện Việt Nam. PC Hải Phòng đi đầu trong chuyển đổi số ở tất cả các lĩnh vực, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, kinh doanh, năng lực cạnh tranh, tạo giá trị mới… Khởi nguồn từ Nhà máy đèn vườn hoa chỉ có công suất 750 kW, đến nay, PC Hải Phòng trở thành đơn vị dẫn đầu công suất của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) với sản lượng điện thương phẩm chiếm tới 10%, đóng góp tích cực vào thành tích 10 năm liên tục tăng trưởng 2 con số của Hải Phòng. Đội ngũ CBCNV PC Hải Phòng luôn nỗ lực trong sản xuất, quản lý, vận hành, chăm sóc khách hàng, góp phần tạo hình ảnh về một Hải Phòng thân thiện, tạo mọi thuận lợi cho các nhà đầu tư trong, ngoài nước và đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng điện của người dân… 

Với những thành tích đáng tự hào đó, PC Hải Phòng vinh dự được Đảng, Nhà nước ghi nhận, trao tặng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý như: Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân; Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; Huân chương Độc lập hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; cùng nhiều Cờ thi đua xuất sắc, Bằng khen của Chính phủ, các bộ ban ngành Trung ương, thành phố Hải Phòng và Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực Miền Bắc… 

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPC Đỗ Nguyệt Ánh đánh giá: PC Hải Phòng là đơn vị không chỉ giàu truyền thống nhất, mà còn là đơn vị giàu thành tích nhất, dẫn đầu EVNNPC cả về quy mô và nguồn lực, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm đủ nguồn điện cho cực tăng trưởng phía Bắc và góp phần quan trọng trong thành tích chung của EVNNPC. 

Chủ tịch kiêm Giám đốc PC Hải Phòng Nguyễn Hữu Hưởng khẳng định: Trải qua bao thăng trầm lịch sử, với sứ mệnh là “nguồn sáng tiên phong”, PC Hải Phòng không ngừng lớn mạnh, nỗ lực cống hiến hết mình cho sự phát triển mạnh mẽ của thành phố Cảng và đất nước. Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, hoạt động kinh doanh của PC Hải Phòng ngày càng hiệu quả, gia tăng mạnh mẽ qua các năm. Năm 2024, doanh thu của PC Hải Phòng đạt gần 18 nghìn tỷ đồng; tỷ lệ tổn thất điện năng chỉ còn 2,67%; làm chủ khoa học công nghệ, đảm đương các chức năng, nhiệm vụ được Nhà nước, ngành Điện và thành phố giao phó. Với quyết tâm luôn “Tỏa sáng thành công”, PC Hải Phòng đã và đang nỗ lực góp sức tích cực cùng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Cảng thực hiện thắng lợi mục tiêu hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và sớm trở thành thành phố phát triển văn minh, hiện đại, bền vững, thân thiện hàng đầu của khu vực, châu Á và thế giới.

Bài và ảnh: LÊ HIỆP