Mở rộng đô thị theo hướng đa cực, bền vững

- Định hướng phát triển đô thị Hải Phòng theo Điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 có gì nổi bật, thưa đồng chí?

 - Ngày 30-3-2023, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 323/QĐ-TTg phê duyệt Điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu trọng tâm là phát triển thành phố trở thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước, cửa ngõ hướng ra biển Đông trên vịnh Bắc Bộ. Phấn đấu đến năm 2045 và 2050, Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới. Đây là căn cứ quan trọng cho hoạt động quản lý xây dựng, thu hút các dự án đầu tư và sẽ mở ra những cơ hội phát triển mới cho đô thị Hải Phòng trong tương lai gần. 

So với các quy hoạch trước, quy hoạch chung lần này có nhiều điểm mới nhằm phát huy thế mạnh của thành phố cảng biển. Theo đó, mô hình phát triển đô thị chuyển từ “Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh” sang “Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh”. Nếu trước đây, Hải Phòng chỉ có một hạt nhân là đô thị hiện hữu, thì nay chuyển sang mô hình đa cực, mở rộng không gian đô thị, không gian phát triển, tạo động lực cho các quận, huyện cùng tăng trưởng kinh tế và đô thị hóa. Mô hình mới cũng đáp ứng tốc độ gia tăng dân số, hướng tới tiêu chí đô thị đặc biệt. 

Cấu trúc không gian đô thị được định hình rõ với “Hai vành đai- 3 hành lang3 trung tâm và các đô thị vệ tinh”. Trong đó, 2 vành đai kinh tế gồm: Vành đai kinh tế ven biển phát triển dịch vụ- du lịch- đô thị hướng ra biển; vành đai kinh tế công nghiệp dịch vụ từ cảng Lạch Huyện đến phía Bắc (thành phố Thủy Nguyên), phía Tây (dọc Quốc lộ 10), phía Nam (dọc sông Văn Úc) kết nối với mạng lưới khu, cụm công nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng và hệ thống cảng biển Hải Phòng. 3 hành lang cảnh quan gồm: Hành lang các sông Cấm, Lạch Tray và Văn Úc. 3 trung tâm đô thị và các đô thị vệ tinh gồm: Trung tâm đô thị lịch sử (các quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Kiến An) và đô thị hành chính mới Bắc sông Cấm; Đô thị hàng hải toàn cầu với Trung tâm thương mại, tài chính quốc tế (CBD) ở các quận Hải An và Dương Kinh; Đô thị sân bay Tiên Lãng.

- Đồng chí đánh giá rõ hơn ưu điểm và điểm khác biệt của mô hình đô thị “2 vành đai, 3 hành lang, 3 trung tâm” so với hiện trạng phát triển đô thị Hải Phòng? 

- Ưu điểm của mô hình đô thị này so với hiện tại là tạo cơ hội phát triển đồng đều cho tất cả các khu vực trong thành phố, bao gồm cả quận và huyện, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị cửa ngõ vùng Bắc bộ. Các khu vực động lực như Cảng Lạch Huyện, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đảo Cát Bà (huyện Cát Hải), Khu kinh tế Hải Phòng và thành phố lịch sử với khu nội đô hiện hữu sẽ đóng vai trò trung tâm, lan tỏa thúc đẩy sự phát triển toàn diện. Các thị trấn, trung tâm huyện cũng dần chuyển mình từ nông thôn sang đô thị, từ các đô thị vệ tinh phụ thuộc sang các đô thị tự chủ, có vai trò ngày càng rõ nét trong việc cùng chia sẻ trọng trách phát triển vùng cửa ngõ phía Bắc. Vành đai trung tâm - động lực mới hướng ra biển Đông theo mô hình đô thị hàng hải toàn cầu sẽ hình thành với các trung tâm công nghiệp - cảng hiện hữu, trung tâm tài chính, trung tâm dịch vụ hàng không sân bay, cùng với đô thị lịch sử và khu hành chính mới, đón nhận các vận hội phát triển theo tinh thần Nghị quyết 45-NQ/TW ngày 24-1-2019 của Bộ Chính trị. 

Vành đai công nghiệp phía Tây và Bắc sẽ kết nối vùng hậu phương công nghiệp Đồng bằng sông Hồng với cảng nước sâu Lạch Huyện, đồng thời không gây xung đột với không gian đô thị hiện hữu. Phát triển công nghiệp tập trung dọc hành lang Quốc lộ 10 và vành đai phía Bắc còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát và xử lý ô nhiễm công nghiệp. 

Ba hành lang dọc theo các sông Cấm, Lạch Tray và Văn Úc sẽ hình thành các đô thị đáng sống, mang bản sắc sông - biển đặc trưng, làm nên “thương hiệu” riêng cho đô thị Hải Phòng. Với cấu trúc không gian mới này, tương lai đô thị Hải Phòng sẽ rộng mở, phát huy tối đa lợi thế cửa biển, được bao quanh bởi hệ thống sông ngòi phong phú.

- Từ các định hướng phát triển đô thị Hải Phòng đã nêu, việc triển khai thực hiện Quy hoạch chung đang được tiến hành như thế nào, thưa đồng chí?

 - Hiện, để khẩn trương cụ thể hóa và triển khai thực hiện Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, Sở Xây dựng tham mưu UBND thành phố triển khai điều chỉnh các quy hoạch liên quan ở cấp dưới. Cụ thể, Sở đang chủ trì, phối hợp các địa phương trong công tác lập và thẩm định nhiệm vụ, Đồ án quy hoạch phân khu của 7 quận, quy hoạch phân khu đô thị An Dương; hướng dẫn các địa phương rà soát, lập báo cáo quy hoạch vùng huyện, quy hoạch chung các đô thị vệ tinh, đô thị mới… để làm cơ sở triển khai các quy hoạch và điều chỉnh phù hợp thực tiễn. 

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng cũng tập trung triển khai các quy hoạch chuyên ngành về hạ tầng kỹ thuật đô thị; xây dựng Chương trình phát triển đô thị thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến 2050; lập và trình phê duyệt Quy chế quản lý kiến trúc đô thị thành phố. Đồng thời, Sở cũng đang thực hiện điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chung tại một số khu vực như Đồ Sơn và Cát Bà; lập, thẩm định và trình phê duyệt Quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng; đầu tư xây dựng một số công trình hạ tầng giao thông, kỹ thuật trọng điểm. 

Đáng chú ý, Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải đến năm 2045 cũng đã hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Cùng với đó, các quy hoạch khu vực khác cũng đang được rà soát và điều chỉnh nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý và thực tiễn để triển khai các dự án, góp phần hiện đại hóa đô thị Hải Phòng trong tương lai. 

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

NGỌC LAN thực hiện