Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã thành phố: Đồng hành tiếp sức kinh tế tập thể
(HPĐT)- Với vai trò là cánh tay nối dài của thành phố trong hỗ trợ, đồng hành với khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX), Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thành phố không ngừng đổi mới, linh hoạt trong hoạt động, trở thành điểm tựa tin cậy giúp các HTX vượt qua khó khăn, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong ảnh: Thành viên HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp xã Dũng Tiến mở rộng diện tích rau màu ứng dụng công nghệ cao.
Linh hoạt cơ chế, mở rộng quy mô
Sau cơn bão số 3 năm ngoái, cánh đồng trồng ớt của HTX sinh thái Ba Thôn (xã Tú Sơn, huyện Kiến Thụy) chỉ còn trơ gốc rễ, toàn bộ diện tích nuôi trồng thủy sản bị cuốn trôi. Đây là một phần diện tích trong tổng số 30 ha được HTX thuê của các hộ dân để tích tụ, cải tạo lại ruộng đất. Giữa lúc nguồn vốn cạn kiệt, khó khăn tưởng chừng khó vượt qua, HTX được Quỹ hỗ trợ phát triển HTX trực tiếp hướng dẫn lập phương án sản xuất, hoàn thiện hồ sơ vay vốn. Phó giám đốc HTX Nguyễn Duy Hai cho biết: đơn vị được hỗ trợ vay 2 tỷ đồng để đầu tư cơ sở vật chất. Nhờ khoản vay với lãi suất ưu đãi, HTX từng bước khôi phục sản xuất và mở rộng trồng thêm 6 ha trồng ớt, liên kết xuất khẩu sang Hàn Quốc. Ngoài ra, HTX còn xây dựng nhà lưới trồng húng quế chiết xuất tinh dầu và trồng ổi tiêu thụ trong nước. Đơn vị cũng mong muốn, Quỹ tiếp tục tạo điều kiện gia hạn khi hết thời gian vay để HTX ổn định, phát triển sản xuất.
Tại HTX dịch vụ điện Tân Thành, với khoản hỗ trợ 1,5 tỷ đồng từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX giúp đơn vị đầu tư trạm biến áp, nâng cấp hệ thống đường dây sau thiên tai. Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Cao Văn Hóa cho biết: Từ nguồn vốn vay, HTX cải tạo, nâng cấp hệ thống lưới điện hạ thế, bảo đảm giảm tỷ lệ tổn thất điện năng từ 9% xuống còn 5-7%. Điều này rất quan trọng, bởi khi giảm tổn thất điện năng sẽ giúp HTX nâng cao hiệu quả. Nhờ đó, doanh thu HTX năm 2024 đã đạt hơn 8 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho gần 10 lao động địa phương.
Trong bối cảnh thiếu vốn là nút thắt lớn của kinh tế tập thể, nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thành phố góp phần quan trọng giúp nhiều HTX vượt qua trở ngại, chủ động mở rộng quy mô sản xuất, tăng năng suất lao động, giải quyết việc làm lao động tại địa phương. Trưởng Phòng Tín dụng, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thành phố Vũ Đức Cường cho biết, để phát huy vai trò “bà đỡ”, Quỹ rà soát thực trạng, xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp với từng HTX. Với tổng vốn ngân sách cấp là 20 tỷ đồng, đến cuối năm 2024, Quỹ giải ngân hơn 20,17 tỷ đồng cho 21 đơn vị. Các khoản vay được triển khai linh hoạt, chủ yếu là vay ngắn hạn, lãi suất 0,6%/tháng, có yêu cầu tài sản bảo đảm. Giai đoạn 2021-2025, Quỹ hỗ trợ trực tiếp 14 đơn vị tiếp cận vốn để phát triển sản xuất, trung bình mỗi năm có từ 19-22 dự án được vay. Đáng chú ý, 70% trong số 107 lượt vay là HTX phi nông nghiệp, cho thấy sự chuyển dịch tích cực về ngành nghề, hướng đến đa dạng hóa trong khu vực kinh tế tập thể. Bên cạnh cho vay trực tiếp, Quỹ còn gia hạn nợ, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ HTX tiếp cận thêm nguồn vốn từ Quỹ Trung ương, Quỹ Hỗ trợ nông dân thành phố và các ngân hàng thương mại có chính sách ưu đãi. Đồng thời, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách cũng được đẩy mạnh nhằm giúp HTX nắm bắt đầy đủ thông tin, chủ động lập kế hoạch phát triển.

Đổi mới tư duy để khơi thông dòng vốn
Năm 2024, theo Quyết định 1149/QĐ-UBND của UBND thành phố, Quỹ được chuyển đổi mô hình sang Công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Cùng với đó là việc kiện toàn bộ máy, xây dựng quy trình hoạt động bài bản, hướng đến chuyên nghiệp hóa trong quản lý và hỗ trợ HTX. Tuy vậy, thực tế cho thấy không ít HTX vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn do thiếu tài sản bảo đảm, hồ sơ vay chưa đầy đủ, phương án sản xuất kinh doanh chưa khả thi. Một số HTX còn hoạt động mang tính tự phát, chưa chú trọng chiến lược phát triển dài hạn hay ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số.
Theo Chủ tịch Liên minh HTX thành phố Ngô Ngọc Khánh, để tiếp cận hiệu quả nguồn vốn, bản thân HTX phải chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, hoàn thiện sổ sách kế toán, phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị, tăng cường liên kết giữa các thành viên, xây dựng thương hiệu, đầu tư vào sản xuất bền vững thay vì chỉ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn.
Thời gian tới, Quỹ xác định các nhiệm vụ trọng tâm như: bổ sung vốn điều lệ, phối hợp Quỹ Trung ương triển khai chương trình hỗ trợ vốn; tăng cường kiểm tra, giám sát, hỗ trợ HTX xây dựng phương án sản xuất khả thi. Thành phố cũng cần sớm phê duyệt kiện toàn bộ máy tổ chức, bố trí trụ sở làm việc phù hợp, đồng thời nâng vốn điều lệ giai đoạn 2025-2030 lên 50 tỷ đồng để mở rộng quy mô hoạt động. Với những bước đi chủ động, bài bản, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thành phố đang từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa chính sách và thực tiễn, tạo nền tảng cho kinh tế tập thể phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường hiện đại.