Đột phá phát triển cảng biển Hải Phòng đến năm 2050

Sản lượng hàng hóa tăng nhanh 

Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng Bùi Nguyên Khôi cho biết, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng trong 4 tháng năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Cụ thể, tổng sản lượng hàng hóa đạt 34,6 triệu tấn, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, hàng hóa qua cảng bằng đường biển đạt 29,3 triệu tấn (tăng 15%), còn qua phương tiện thủy nội địa đạt hơn 5,3 triệu tấn (tăng 19%). Tổng số lượt tàu thuyền thông qua đạt 12.557 lượt, tăng 10%. 

Đáng chú ý, trong tháng 4 và 5 vừa qua, Tập đoàn Hateco và Công ty CP Cảng Hải Phòng chính thức khánh thành và đưa vào khai thác 4 bến (từ số 3 đến số 6) tại Khu bến Lạch Huyện. Từ đây, nhiều tuyến dịch vụ xuyên đại dương đến châu Âu, châu Mỹ được các hãng tàu tăng cường khai thác. Dự kiến, từ nay đến cuối năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua khu bến Lạch Huyện sẽ tăng trưởng mạnh so với con số 384 lượt tàu vào, rời cảng với tổng sản lượng hàng hóa đạt 531 nghìn TEUs (tương đương 4,5 triệu tấn) trong 4 tháng năm 2025. Trước đó, năm 2024, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt 106,5 triệu tấn, trong đó hàng container chiếm 78,2% (tương đương 7,2 triệu TEUs) với 17 nghìn lượt tàu thuyền ra, vào cảng - đều tăng trên 10% so với năm 2023. 

Các doanh nghiệp khai thác cảng lớn của thành phố như Cảng Hải Phòng, Cảng Nam Đình Vũ, Cảng Container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TCHICT)… đều ghi nhận sản lượng tăng trưởng ở mức hai con số. Riêng Cảng Hải Phòng đạt sản lượng cao nhất từ trước đến nay với gần 40 triệu tấn. Cảng TCHICT đạt hơn 1,6 triệu TEUs, vượt xa công suất thiết kế 1,1 triệu TEUs, chiếm tới 23% sản lượng toàn khu vực cảng biển Hải Phòng. Theo quy hoạch, đến năm 2030, khu bến Lạch Huyện sẽ có từ 13 đến 16 bến cảng (gồm 14 đến 18 cầu cảng), đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa từ 61,4 đến 90 triệu tấn, và phục vụ từ 10.500 đến 11.000 lượt hành khách. Như vậy, chỉ trong chưa đầy 5 năm tới, khu bến Lạch Huyện được kỳ vọng sẽ có bước tăng trưởng đột phá. Để phục vụ sự phát triển này, Bộ Xây dựng và UBND thành phố đang đẩy nhanh việc triển khai các dự án hạ tầng phục vụ an toàn hàng hải và tăng cường quản lý nhà nước chuyên ngành tại khu vực cảng biển Hải Phòng. Đồng thời, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng được xúc tiến triển khai để tăng cường kết nối.

Đẩy mạnh thu hút vốn xã hội hóa 

Theo quy hoạch, đến năm 2030, cảng biển Hải Phòng sẽ gồm các khu bến: Lạch Huyện, Đình Vũ, sông Cấm - Phà Rừng, Nam Đồ Sơn, Văn Úc, bến cảng tại huyện đảo Bạch Long Vĩ, cùng các bến phao, khu neo đậu chuyển tải và khu neo tránh trú bão. Tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng dự kiến đạt từ 175,4 triệu đến 215,5 triệu tấn, trong đó hàng container từ 12,1 triệu đến 14,9 triệu TEUs (chưa gồm hàng trung chuyển quốc tế). Hệ thống cảng cũng dự kiến đón từ 20.400 đến 22.800 lượt hành khách. Cơ sở hạ tầng cảng biển sẽ gồm từ 61 đến 73 bến cảng, tương ứng với 98 đến 111 cầu cảng, có tổng chiều dài từ 20 đến 23,4 km. Tầm nhìn đến năm 2050, cảng biển Hải Phòng tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng sản lượng hàng hóa trung bình từ 5% đến 5,3%/năm; lượng hành khách tăng trưởng từ 1,5% đến 1,6%/năm. 

Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 15 ngày 13-5 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 35, về cơ chế đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Một trong những đề xuất đáng chú ý là trao quyền cho UBND thành phố được chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án xây dựng bến, khu bến cảng mới có vốn đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên. Đây là bước tiến quan trọng nhằm giúp thành phố chủ động thu hút các nhà đầu tư sớm triển khai và đưa các dự án cảng biển vào hoạt động. Đề xuất này cũng rất cần thiết trong bối cảnh nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống cảng biển Hải Phòng đến năm 2030 lên tới khoảng 78.028 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho hạ tầng hàng hải công cộng khoảng 11.950 tỷ đồng và vốn đầu tư cho các bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ hàng hóa khoảng 66.078 tỷ đồng. Đáng chú ý, hơn 84% vốn đầu tư dự kiến sẽ được huy động từ nguồn ngoài ngân sách - cho thấy sức hút lớn của cảng biển Hải Phòng trong chiến lược xã hội hóa đầu tư. 

Hiện, tại khu bến Lạch Huyện, nhiều nhà khai thác cảng và hãng tàu hàng đầu thế giới đang tích cực tham gia đầu tư, hợp tác phát triển hạ tầng, góp phần tạo dựng vị thế vững chắc cho cảng biển Hải Phòng trong chuỗi logistics khu vực và toàn cầu. 

VĂN CƯỜNG