Huyện Kiến Thụy tăng tốc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng
(HPĐT)- Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố về triển khai Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, do khối lượng công việc lớn, thời gian gấp rút nên huyện Kiến Thụy tập trung cao công tác rà soát, xác định mốc giới, phục vụ giải phóng mặt bằng (GPMB), bảo đảm dự án triển khai đúng kế hoạch tiến độ, cũng như quyền lợi ích hợp pháp của người dân trong diện thu hồi đất.
Dồn lực chuẩn bị
Với chiều dài tuyến 3,64 km, diện tích đất thu hồi 16,67 ha, liên quan đến 315 hộ, xã Hữu Bằng là địa phương có số hộ bị ảnh hưởng nhiều nhất huyện Kiến Thụy. Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Thống Nhất cho biết: “Qua rà soát, hơn 80% số hộ dân nộp bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để xã tổng hợp. Công an xã rà soát nhân khẩu, xác minh thông tin hộ đủ điều kiện tái định cư, nhằm giúp người dân yên tâm di dời, sẵn sàng bàn giao mặt bằng cho dự án”. Tại thôn Văn Cao (xã Hữu Bằng), gia đình bà Phạm Thị Liên bày tỏ: “Gia đình tôi ở đây hàng chục năm nay, ngôi nhà 2 tầng kiên cố trên diện tích 100m2 được xây dựng từ năm 2022. Khi biết dự án sẽ đi qua, dù nhiều tiếc nuối, nhưng gia đình vẫn đồng tình, ủng hộ chủ trương vì lợi ích chung”.
Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, đóng vai trò quan trọng kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tếxã hội. Tuyến đường sắt có tổng chiều dài gần 392 km. Riêng tại huyện Kiến Thụy, dự án đi qua 8 xã và 1 thị trấn gồm: Thuận Thiên, Hữu Bằng, Đại Đồng, Minh Tân, Tân Phong, Tú Sơn, Đại Hợp, Đoàn Xá và thị trấn Núi Đối, với tổng chiều dài khoảng 17,75 km. Ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án, UBND huyện Kiến Thụy khẩn trương thành lập Ban Chỉ đạo và các tổ công tác GPMB, đồng thời ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức rà soát hiện trạng sử dụng đất, thống kê số tổ chức, hộ dân nằm trong diện GPMB và thống kê từng loại đất thu hồi để lập dự toán phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện, tổng diện tích đất thu hồi 98,3 ha, liên quan 1.428 hộ dân, 10 tổ chức. Trong đó, xã Hữu Bằng có số hộ bị ảnh hưởng nhiều nhất (315 hộ), Đại Đồng (248 hộ), Đoàn Xá (129 hộ), Đại Hợp (146 hộ)... Dự kiến, kinh phí GPMB khoảng 2.122 tỷ đồng; 395 hộ cần bố trí tái định cư (238 hộ chính, 157 hộ giao thêm); 5 vị trí thuộc xã Thuận Thiên, Hữu Bằng, Kiến Hưng, Đại Hợp và Đoàn Xá được bố trí phục vụ tái định cư, với tổng diện tích 13,9 ha, khoảng 360 hộ dân. Huyện phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai cắm mốc giới sơ bộ 296 cọc, trong đó 65 cọc tại khu dân cư, 231 cọc tại đất nông nghiệp.
Xử lý nghiêm hành vi trục lợi chính sách bồi thường
Trong quá trình triển khai, huyện Kiến Thụy luôn chú trọng quản lý trật tự xây dựng, nhất là tại khu vực cắm mốc giải phóng mặt bằng (GPMB). Qua rà soát, huyện kịp thời phát hiện và xử lý 3 trường hợp xây dựng công trình trong phạm vi thực hiện dự án. Tại xã Hữu Bằng, hộ ông N.X.V (thôn Tam Kiệt) xây dựng nhà trên đất ở từ tháng 1-2025, hoàn thiện công trình vào tháng 4-2025. Từ tháng 3-2025, thôn và UBND xã tuyên truyền, vận động, nhưng hộ dân tiếp tục thi công, UBND xã lập biên bản làm việc, biên bản vi phạm hành chính theo quy định. Trường hợp khác là hộ bà N.T.Ng (thôn Văn Cao), xây dựng công trình kết hợp bê tông và khung thép trên đất ở (cuối tháng 4-2025). UBND xã ghi nhận hiện trạng, tuyên truyền, vận động gia đình dừng thi công. Tại xã Đại Hợp, hộ ông T.V.Th (thôn Việt Tiến 2) tháo dỡ nhà cũ xuống cấp, xây mới nhà hai tầng trên đất ở. Hiện công trình đổ mái tầng 1. UBND xã vận động gia đình dừng thi công. Gia đình có 8 nhân khẩu, không có nơi ở nào khác, nên đề nghị được bố trí tái định cư tại xã. UBND huyện chỉ đạo tiếp tục làm rõ và xem xét hỗ trợ phù hợp với hoàn cảnh thực tế.
Tại cuộc kiểm tra thực địa và làm việc với một số địa phương có tuyến đường sắt đi qua ngày 15-5 vừa qua, đồng chí Đỗ Đức Hòa, Bí thư Huyện ủy Kiến Thụy nhấn mạnh: “Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình trọng điểm quốc gia, có vai trò chiến lược trong phát triển vùng. Trong đó, đoạn qua huyện Kiến Thụy giữ vai trò then chốt tại thành phố. Vì vậy, việc GPMB cần khẩn trương, minh bạch, đúng quy định. Các địa phương tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát mặt bằng, kiểm soát diện tích trong phạm vi cắm mốc”.
Theo UBND huyện, ranh giới thực hiện dự án thay đổi nhiều lần gây khó khăn cho công tác rà soát, thống kê số tổ chức, cá nhân, cũng như diện tích các loại đất thu hồi. Vì vậy, bên cạnh xử lý nghiêm hành vi trục lợi chính sách bồi thường hỗ trợ, tái định cư như: xây dựng, cơi nới công trình, cố tình trồng cây ăn quả, cây lấy gỗ... Huyện chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất và quản lý dự án huyện phối hợp các phòng chuyên môn khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình phê duyệt bản đồ trích đo địa chính, làm cơ sở triển khai trình tự các bước thu hồi đất theo quy định. Phòng Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các xã, thị trấn thực hiện đầy đủ thủ tục, thường xuyên kiểm tra thực địa, xử lý kịp thời trường hợp xây dựng trong khu vực dự án.