Tập sách lưu giữ truyền thống Anh hùng của Tiểu đoàn 76 Hải Đà
(HPĐT)- Đại úy Trịnh Trọng Giữ, sinh năm 1943 tại làng Phương Lưu, phường Đông Hải, quận Hải An. Thời thanh niên, ông gia nhập quân đội và trở thành trợ lý hậu cần Tiểu đoàn Hải Đà, một đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, ông cùng Đảng ủy và Ban Liên lạc Tiểu đoàn Hải Đà xuất bản tập sách "Tiểu đoàn 76 Hải Đà - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân 50 năm vững bước dưới Quân kỳ quyết thắng". Đây là một hành động tri ân sâu sắc, thể hiện sự khắc ghi những trang sử hào hùng của Tiểu đoàn Hải Đà anh hùng.
Cuốn sách dày 640 trang ghi lại những hồi ức sâu sắc của Đại úy Trịnh Trọng Giữ, tựa như thước phim quay chậm về quá trình hình thành, chiến đấu và những chiến công oanh liệt của một đơn vị quân đội kiên cường đi vào lịch sử. Tháng 12-1972, bộ khung cán bộ chủ chốt của Tiểu đoàn Hải Đà được thành lập, với thượng úy Trương Ngọc Thạch giữ chức Chính trị viên trưởng; trung úy Trần Thanh Thảo đảm nhiệm vị trí Chính trị viên phó; thượng úy Nguyễn Văn Quyết là Tiểu đoàn trưởng; trung úy Nguyễn Văn Toán là Tiểu đoàn phó. Ngày 17-5-1973, Tiểu đoàn tuyển chọn được 502 cán bộ, chiến sĩ ưu tú và long trọng tổ chức lễ ra mắt thành lập Tiểu đoàn Hải Đà, mang phiên hiệu 573, sau đó đơn vị hành quân về Khe Châm, thuộc Trung đoàn 5 Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Tên gọi "Hải Đà" được ghép từ hai âm tiết đầu của hai thành phố kết nghĩa Hải Phòng – Đà Nẵng, một sáng kiến đầy ý nghĩa của Thành ủy, Ủy ban Hành chính và Bộ Tư lệnh 350 Hải Phòng thời bấy giờ.
Sau gần 300 ngày đêm huấn luyện tại Khe Châm, Yên Tử, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn để hành quân vào chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng, nhận nhiệm vụ mới. Ngày 18-3-1974, 502 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn lên đường, trải qua 22 ngày đêm hành quân liên tục. Đến ngày 9-4-1974, Tiểu đoàn có mặt tại Thạch Mỹ, Quảng Nam - Đà Nẵng, trực thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà với quân số đầy đủ. Ngày 24- 4-1974, Tiểu đoàn đánh trận đầu trên đường 100 và tại ngã ba Trùm Giao, tiêu diệt hơn 100 quân địch, thu giữ nhiều vũ khí, xe vận tải, giành thắng lợi mở màn đầy ý nghĩa. Tiếp nối những chiến công vang dội, Tiểu đoàn lập nhiều chiến tích tại 3 xã Gò Nổi: Điện Phong, Điện Trung, Điện Quang. Tiểu đoàn Hải Đà trở thành một quả đấm thép trên vùng đất Gò Nổi, khiến quân thù khiếp sợ. Tiếp tục chiến đấu trên quê hương kết nghĩa, Tiểu đoàn góp phần quan trọng vào chiến thắng giải phóng Quảng Nam ngày 26-3- 1975 và giải phóng Đà Nẵng ngày 29-3- 1975. Trong chiến thắng lịch sử đó, Tiểu đoàn có 96 đồng chí anh dũng hy sinh và 54 đồng chí để lại một phần xương máu nơi chiến trường. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Tiểu đoàn vinh dự được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất và hạng Nhì cho Đại đội 2, Huân chương Chiến công hạng Nhất và hạng Nhì cho 65 đồng chí, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cho 150 đồng chí, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước cho 50 đồng chí, Huy chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước cho 75 đồng chí, Huy chương Quân kỳ quyết thắng cho 12 đồng chí. Đặc biệt, niềm vinh dự lớn lao nhất là ngày 16-12-2014, Tiểu đoàn đã được Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.
Xúc động và gây ấn tượng sâu sắc nhất là những trang văn, vần thơ của các cựu chiến binh viết về đồng đội, về những tháng ngày chiến đấu gian khổ, những hy sinh mất mát và niềm tự hào khi chứng kiến những người con của Hải Phòng – Quảng Nam – Đà Nẵng ngày hôm qua, trên thành phố Cảng ngày hôm nay, luôn đi đầu trong công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, ấm no: “Những người con Hải Phòng - Đà Nẵng/ Dám hi sinh không sợ gian khổ, đớn đau/ Quyết bảo vệ xây dựng quê hương/ Hải Phòng - Đà Nẵng đẹp giàu” (Hành khúc Hải Đà - Trịnh Trọng Giữ).