Chú trọng phát triển chính quyền số lĩnh vực giáo dục
(HPĐT)- Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định rõ: cần tăng cường đầu tư, đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo (GD-ĐT), bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trước yêu cầu cấp bách đó, ngành GD-ĐT đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu này, song để bứt phá mạnh mẽ, cần sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn nữa của toàn ngành.
Đẩy mạnh chuyển đổi số
Lợi ích lớn nhất của việc tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN), công nghệ thông tin (CNTT) và chuyển đổi số (CĐS) là tạo ra đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh năng động, thành thạo công nghệ, có khả năng vận dụng hiệu quả vào công tác quản trị, giảng dạy và học tập. Nhờ đó, các hoạt động được thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đạt hiệu quả cao. Hiện, ngành GD-ĐT thành phố đang triển khai đồng bộ KHCN và CĐS ở cả ba lĩnh vực: quản lý, đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập.
Trường THPT Lương Thế Vinh là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng thiết bị dạy học số, thư viện điện tử, phòng học thông minh, công nghệ AI và thực tế ảo vào giảng dạy. Theo cô Hồ Thị Dinh, Hiệu trưởng nhà trường, những đổi mới này đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng tốt nhu cầu dạy và học. Cách đây 4 năm, trường đầu tư hàng tỷ đồng để nâng cấp cơ sở vật chất, tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên, trang bị kỹ năng công dân số cho học sinh và xây dựng kho dữ liệu dạy học trên thư viện điện tử. Sau 4 năm triển khai, nhận thức và tư duy đổi mới của giáo viên có chuyển biến rõ rệt. Học sinh được học tập trong môi trường hiện đại, tiếp cận các công nghệ như AI, thực tế ảo... nên tích cực, chủ động và tự tin tiếp thu kiến thức. Tại Trường THPT Hồng Bàng, nơi bước sang năm thứ hai triển khai mô hình phòng học thông minh, Hiệu trưởng Phạm Hoàng Hưng thông tin: việc ứng dụng công nghệ số mang lại hiệu quả toàn diện. CĐS không chỉ giúp Ban giám hiệu quản lý hiệu quả kế hoạch chuyên môn, lịch giảng dạy, văn bản điều hành mà còn hỗ trợ giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy. Đồng thời, học sinh cũng được trang bị kiến thức, kỹ năng CNTT để phục vụ học tập và phát triển bản thân.
Ở cấp quản lý, chuyển đổi số giúp các phòng GD-ĐT quận, huyện thực hiện chỉ đạo chuyên môn thuận lợi hơn. Trưởng Phòng GD-ĐT quận Lê Chân Phạm Sĩ Tuyên cho biết, việc ứng dụng CNTT đã hỗ trợ hiệu quả trong quản lý hồ sơ, sổ sách, bồi dưỡng giáo viên, kiểm tra đánh giá học sinh, hướng dẫn phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục con em tại nhà, cũng như xây dựng và chia sẻ bài giảng điện tử.
Để triển khai toàn diện công tác chuyển đổi số, Sở GD-ĐT phối hợp các đơn vị liên quan hoàn thiện hạ tầng thông tin, đồng thời tổ chức phát triển kho học liệu số, học liệu mở dùng chung. Hiện, kho thư viện điện tử của ngành tích hợp hơn 30.000 bài giảng điện tử, bài giảng truyền hình, học liệu số đa phương tiện, sách giáo khoa điện tử, phần mềm mô phỏng thí nghiệm ảo, kính thực tế ảo. Các đơn vị trực thuộc ngành đồng loạt triển khai hệ thống phần mềm quản trị nhà trường, quản lý hồ sơ chuyên môn điện tử của giáo viên và học sinh; tích hợp dữ liệu từ các cơ sở giáo dục với cơ sở dữ liệu ngành GD-ĐT; đồng thời triển khai chữ ký số tại 100% số cơ sở giáo dục cho toàn bộ đội ngũ giáo viên trên địa bàn.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu đối với ngành giáo dục nói riêng và toàn bộ hệ thống chính trị, xã hội nói chung cần tập trung nguồn lực, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực để đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển khoa học công nghệ, qua đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước, thành phố. Trước yêu cầu đó, ngành GD-ĐT xác định yếu tố con người là điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công CĐS và ứng dụng KHCN. Theo Phó trưởng Phòng Tổ chức - Hành chính (Sở GD-ĐT) Phạm Huy Bình, Sở đã phân công cán bộ chuyên trách kiêm nhiệm công tác chuyển đổi số, đồng thời tổ chức cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia đầy đủ các khóa học, tập huấn liên quan đến chuyển đổi số và định danh cá nhân.
Song song đó, việc xây dựng hạ tầng và dữ liệu số cũng được chú trọng. Đến nay, 100% đơn vị, trường học trên địa bàn đã được trang bị máy tính kết nối Internet tốc độ cao. 100% cán bộ quản lý đạt chuẩn kỹ năng CNTT và sử dụng máy tính thành thạo. Ngành GD-ĐT cũng triển khai thành công hệ thống cơ sở dữ liệu ngành, cấp chữ ký số cho cán bộ, giáo viên; tăng cường ứng dụng CNTT vào cải cách thủ tục hành chính, mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Nhờ vậy, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và các đơn vị giáo dục.
Dù đạt được nhiều kết quả bước đầu, nhưng để hoàn toàn đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 57, ngành GD-ĐT gặp không ít khó khăn, thách thức cần được khắc phục như chi phí đầu tư cho công nghệ, thiết bị và phần mềm lớn đòi hỏi các trường học phải có nguồn tài chính ổn định để duy trì và nâng cấp; cán bộ CNTT tại các đơn vị là giáo viên kiêm nhiệm cần được đào tạo liên tục, chuyên sâu; một bộ phận giáo viên còn chậm trong thay đổi phương pháp dạy; thách thức trong việc việc bảo đảm an toàn thông tin mạng, bảo mật dữ liệu cá nhân... Trước thực tế này, theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phạm Quốc Hiệu, Sở xây dựng kế hoạch triển khai chương trình chuyển đổi số toàn ngành đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Mục tiêu đến năm 2025 là 100% số đơn vị, cơ sở giáo dục ứng dụng CNTT trong quản lý, vận hành đồng bộ với hệ thống dữ liệu ngành. Ngành cũng cam kết bảo đảm hạ tầng công nghệ hiện đại, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn. Ngoài ra, nhiều giải pháp cụ thể cũng được đề ra: xây dựng hệ sinh thái giáo dục thông minh; phát triển chính quyền số trong lĩnh vực giáo dục; tiếp tục triển khai các đề án “Trường học thông minh”, hệ thống thư viện tiên tiến, xây dựng nền tảng số hỗ trợ dạy học trực tuyến, và cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục...