Các cơ chế, chính sách đặc thù về quản lý tài chính, ngân sách: Tăng nguồn lực để Hải Phòng phát triển

Đề xuất 4 chính sách 

Theo dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết 35, trong 4 cơ chế, chính sách về quản lý tài chính, ngân sách, có 3 chính sách được kế thừa từ Nghị quyết số 35 của Quốc hội do còn hiệu quả và 1 chính sách mới. Cụ thể, 3 chính sách kế thừa Nghị quyết 35 gồm: thành phố được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức khác trong nước và từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ vay về cho thành phố vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng theo phân cấp; hằng năm, ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách thành phố 70% số tăng thu ngân sách trung ương từ hoạt động xuất, nhập khẩu (không bao gồm thuế giá trị gia tăng) để thực hiện đầu tư các dự án, công trình kết cấu hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, Khu thương mại tự do và kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đảo Bạch Long Vĩ nhưng không vượt quá tổng số tăng thu ngân sách trung ương trên địa bàn so với thực hiện thu năm trước và ngân sách trung ương không hụt thu; thí điểm thực hiện chính sách phí, lệ phí trên địa bàn thành phố. 

Cùng với 3 chính sách nêu trên, điểm mới trong các cơ chế, chính sách về quản lý tài chính, ngân sách lần này là thành phố đề xuất bổ sung chính sách thí điểm cơ chế tài chính thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon. Theo đó, nguồn thu từ giao dịch tín chỉ các-bon là nguồn thu ngân sách thành phố được hưởng 100%…; HĐND thành phố quyết định sử dụng nguồn thu từ giao dịch tín chỉ các-bon cho các chương trình, dự án ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn trên địa bàn thành phố.

Tăng tính chủ động 

Tại hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, đánh giá về việc triển khai thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho thành phố Hải Phòng theo Nghị quyết 35 của Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho rằng, các cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại Nghị quyết 35 tạo căn cứ pháp lý và là công cụ quan trọng để Hải Phòng bứt phá, trở thành động lực tăng trưởng của cả nước. Trong đó, cơ chế, chính sách về bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương khuyến khích thành phố phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước, vừa đóng góp cho ngân sách chung của Trung ương, đồng thời, trên cơ sở kết quả phấn đấu thu ngân sách nhà nước của thành phố, ngân sách Trung ương có cơ sở hỗ trợ bổ sung nguồn lực cho ngân sách thành phố trong những năm tiếp theo, thực hiện có kết quả tốt các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế -xã hội đã được Bộ Chính trị đặt ra tại Nghị quyết số 45. Song, để Hải Phòng phát triển tương xứng với tiềm năng vị trí, cần có các cơ chế, chính sách đủ mạnh, đột phá hơn. 

Theo thông tin từ UBND thành phố, từ yêu cầu phát triển và kết quả triển khai thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù, thành phố xây dựng, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 35, trong đó 4 cơ chế, chính sách nêu trên. Các cơ chế, chính sách này giúp thành phố có thêm nguồn lực mới để phát triển và giúp thành phố chủ động được các nguồn lực để đầu tư. Ví dụ như, chính sách vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức khác trong nước và từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ vay về cho thành phố vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng theo phân cấp. Chính sách này giúp thành phố tăng thêm nguồn lực, bảo đảm chủ động được nguồn vốn để đầu tư các dự án xây dựng cơ bản trong lĩnh vực môi trường, cấp thoát nước, giao thông đô thị, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao..., nhất là phát triển nhanh kết cấu hạ tầng đô thị, hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại... Dự kiến từ các nguồn vốn vay, thành phố triển khai 3 dự án gồm: phát triển thành phố Hải Phòng thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển bền vững khu vực Đông Nam thành phố Hải Phòng thích ứng biến đổi khí hậu và đầu tư xây dựng cầu Tân Vũ - Lạch Huyện 2 và đường dẫn 2 đầu cầu... Hay như chính sách thí điểm cơ chế tài chính thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon. Theo Kế hoạch 222 ngày 15-9-2022, nếu thành phố đạt mục tiêu giảm ít nhất 43,5% so với kịch bản phát triển vào năm 2030, ước tính có thể giảm khoảng 3 - 5 triệu tấn CO₂/năm; dự kiến thành phố sẽ thu được 120-250 triệu USD/năm (với giá tín chỉ cácbon trung bình 40-50 USD/tấn CO2 trên thị trường quốc tế) nếu tham gia thị trường tín chỉ các-bon thành công và tận dụng tốt cơ chế trao đổi, bù trừ… 

Cùng với các nhóm chính sách về đầu tư, đất đai, khu thương mại tự do, nhóm cơ chế về quản lý tài chính, ngân sách là căn cứ pháp lý và công cụ quan trọng để thành phố Hải Phòng bứt phá và trở thành động lực tăng trưởng, phát huy tốt vai trò đầu tàu của vùng Đồng bằng sông Hồng, cực tăng trưởng phát triển kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, để tăng cường thúc đẩy cho sự phát triển kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng. 

HÀ MINH