Bảo trì, sửa chữa nhà chung cư thuộc tài sản công xuống cấp: Đẩy nhanh hơn tiến độ thực hiện
(HPĐT)- Hiện, nhiều khu chung cư thuộc tài sản công trên địa bàn thành phố đang xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Công tác bảo trì, sửa chữa các hạng mục xuống cấp do Sở Xây dựng phối hợp Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà thực hiện, nhưng tiến độ khá chậm, cần đẩy nhanh hơn, nhất là khi mùa mưa bão đang đến gần.
Nỗi lo trước mùa mưa
Tường nứt toác, cầu thang vỡ nát trơ cốt thép, các căn hộ xuống cấp, nguy cơ có thể đổ sập bất cứ lúc nào là hiện trạng khu nhà tập thể số 206 phố Lê Lợi (quận Ngô Quyền). Theo UBND phường Lạch Tray, khu nhà chữ U này xây dựng từ những năm 1960 và được thanh lý cho các hộ dân. Hiện, có 20 hộ không ở, để nhà trống, 15 hộ đã cho thuê, còn lại người dân vẫn sinh sống với tổng số 81 hộ dân. Cứ mỗi mùa mưa bão, chính quyền địa phương rất vất vả vận động người dân đi sơ tán vì công trình nhà quá xuống cấp.
Cũng như khu tập thể số 206 phố Lê Lợi, trên địa bàn thành phố hiện còn hàng loạt các chung cư cũ khác đang trong tình trạng xuống cấp nguy hiểm. Riêng tại quận Ngô Quyền, từ năm 2018 đến nay, thực hiện chủ trương của thành phố, quận hoàn thành di chuyển hàng nghìn hộ dân về sinh sống tại các khu chung cư mới an toàn hơn. Tuy nhiên, hiện quận còn 69 chung cư, nhà tập thể cũ chưa có dự án cải tạo, phần lớn vượt quá cấp độ D. Phần lớn các công trình hết niên hạn sử dụng, bị cơi nới, lấn chiếm trái phép, làm phá vỡ kết cấu ban đầu, không bảo đảm các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy, ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan đô thị.
Không chỉ các chung cư cũ có “tuổi đời” 50-60 năm, nhiều chung cư mới thuộc tài sản công được đầu tư xây dựng, cải tạo trong khoảng 10- 20 năm trở lại đây phục vụ tạm cư, tái định cư cũng có nhiều hạng mục hư hại, xuống cấp, không bảo đảm an toàn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của các hộ dân. Theo quy định, các khu chung cư được bảo trì, sửa chữa định kỳ từ 5-10 năm/lần. Tuy nhiên, ở nhiều khu chung cư, các hạng mục hư hại được đề xuất, kiến nghị từ rất lâu nhưng chưa được xử lý.
Cần khẩn trương hơn trong sửa chữa
Nhu cầu thực tế rất lớn, song công tác bảo trì, sửa chữa các hạng mục công trình nhà chung cư thuộc tài sản công còn nhiều bất cập. Trong đó, có trách nhiệm của Sở Xây dựng và Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà trong công tác quản lý, khảo sát, đánh giá tổng thể để có giải pháp kế hoạch bảo trì, sửa chữa, ưu tiên đối với các hạng mục cấp bách. Khó khăn nhất khiến công tác triển khai chậm là do nguồn kinh phí hằng năm dành cho công tác này khá hạn hẹp. Hiện, trung bình thành phố thu khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm tiền cho thuê nhà. Sau khi trừ chi phí quản lý, vận hành, còn lại nguồn khoảng 10-15 tỷ đồng/năm cho sửa chữa. Số kinh phí trên chỉ đáp ứng một phần nhu cầu và chỉ ưu tiên sửa chữa các chung cư, nhà ở riêng lẻ cũ hư hỏng nặng, xuống cấp nguy hiểm. Các chung cư mới chỉ ưu tiên sửa các căn hộ hư hỏng có người ở. Từ đầu năm 2025 đến nay, Sở Xây dựng tập trung thực hiện sửa chữa các hạng mục hư hỏng tại các khu chung cư mới như: sửa chữa hư hỏng nền, thiết bị vệ sinh, hệ thống cấp, thoát nước, thang máy, hệ thống báo cháy… Tại một số khu chung cư, các hạng mục thiết yếu hư hại cơ bản được khắc phục. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện cần đẩy nhanh hơn nữa, nhất là khi mùa mưa bão đang đến gần.
Về lâu dài, thành phố đang triển khai các giải pháp quan trọng nhằm xóa dần “gánh nặng” trong quản lý, vận hành nhà chung cư thuộc tài sản công. Theo đó, tại kỳ họp thường lệ cuối năm 2024, HĐND thành phố thông qua Đề án về tiền thu nộp thuê nhà ở thuộc tài sản công tại các chung cư trên địa bàn thành phố. Trên cơ sở đó, UBND thành phố ban hành các Quyết định về tính giá thuê nhà với 12 chung cư mới thuộc tài sản công trên địa bàn thành phố, áp dụng từ ngày 1-1-2025. Với mức giá thuê mới tăng theo lộ trình 10 năm bảo đảm nguyên tắc tính đúng, tính đủ theo quy định của pháp luật và nhất là có nguồn lực đáp ứng nhu cầu sửa chữa, cải tạo các công trình khi xuống cấp, hư hỏng. Đối với các hộ dân tại 12 chung cư mới tự ý mua bán, chuyển nhượng quyền thuê nhà, tức là không có nhu cầu thuê nhà, thành phố sẽ xem xét thu hồi để bố trí cho các hộ dân đang sinh sống tại các chung cư cũ, xuống cấp theo đúng mục tiêu chương trình cải tạo các chung cư cũ của thành phố.
Bên cạnh đó, thành phố xây dựng và đề xuất Quốc hội cơ chế đặc thù cho phép bán nhà ở chung cư thuộc tài sản công cho người có tên trong hợp đồng thuê nhà để người dân được sở hữu tài sản và chủ động trong công tác bảo trì, sửa chữa. Đồng thời, thành phố chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội, ưu tiên các hộ dân đang sinh sống tại các chung cư cũ được thuê, mua nhà ở xã hội, qua đó cải thiện điều kiện sống do nhà ở xuống cấp nghiêm trọng hiện nay.