Hạ nhiệt áp lực thi

Nỗi lo mang tên... kỳ vọng 

Cho đến khi chốt thời hạn thay đổi nguyện vọng vào lớp 10 các trường công lập, gia đình chị Nguyễn Thị Ng., ở khu chung cư Bạch Đằng, đường vòng Cầu Niệm (quận Lê Chân), 4 lần thay đổi đăng ký trường cho con. Biết lực học của con ở mức trung bình nên trước Tết Nguyên đán Ất Tỵ vừa qua, khi học kỳ 1 còn chưa kết thúc, chị Ng. đôn đáo nhờ người quen tìm hiểu các trường ngoài công lập trên địa bàn để "dự phòng"... trượt trường công lập. Không những vậy, nguyện vọng đăng ký vào trường công lập cũng liên tục thay đổi từ Lê Hồng Phong, Hồng Bàng sang Lê Chân, Hải An... Chị Ng. phân bua: Biết thay đổi vậy gây tâm lý cho con, nhưng do điểm thi khảo sát của cháu lên xuống thất thường, nên phải ưu tiên sự an toàn. Việc mẹ liên tục đổi trường khiến con gái chị Ng. là em Nguyễn Thanh H cảm thấy tự ti, không còn tin vào khả năng của bản thân. H. cho biết: Hôm nào đi học về, mẹ cũng hỏi được bao điểm. Nếu là 5 hoặc 6 điểm, mẹ rền rĩ: “Điểm thế sao đỗ được trường công, vào dân lập còn khó”. Em rất mệt mỏi. Giờ chỉ mong kỳ thi qua nhanh vì quá áp lực. 

Còn với Đinh Xuân P, học sinh Trường THPT Lê Chân, tâm lý lo lắng cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và “suất” vào đại học khiến gần hai tháng nay, ngày nào em cũng học đến 23 giờ. P. cho biết: Anh trai em từng học Trường THPT chuyên Trần Phú, nhận học bổng du học nước ngoài. Anh là niềm tự hào mỗi khi bố mẹ nhắc đến, nên với em, không học ở trường chuyên đã là áp lực. Em không thể hình dung mình không đỗ đại học sẽ ra sao. Giờ, đây P chỉ biết học thật nhiều, học trên lớp, học thêm tại trung tâm, học online. Nhiều đêm em giật mình tỉnh giấc vì mơ thấy mình không làm được bài... 

Kỳ thi càng đến gần, sức nóng của áp lực thi cử càng tăng. Những áp lực không chỉ từ lịch học dày đặc mà còn từ thái độ, kỳ vọng của gia đình khi thấy con lơ đễnh học, sụt giảm điểm số liền cằn nhằn hay hướng con thi vào trường vượt khả năng. Áp lực học tập không chỉ đến từ tự thân học sinh mà còn đến từ chính gia đình. Điều này tạo thành “áp lực kép” khiến nhiều em bị căng thẳng, thậm chí có em có biểu hiện trầm cảm, rối loạn tâm lý...

Trao con điểm tựa 

Là chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe tâm thần, Tiến sĩ Đàm Đức Thắng, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng (Sở Y tế) cho biết: Học sinh phải đối mặt với nhiều tác nhân gây căng thẳng khác nhau, trong đó những áp lực liên quan đến học tập. như thi cử, học nhiều, phải đỗ đại học là một trong những nguyên nhân chủ yếu... Nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương ở lứa tuổi 10 đến 19 cho thấy, 55,6% số trẻ có sang chấn tâm lý (áp lực học tập, áp lực gia đình, quan hệ bạn bè trong trường)... Tại Hải Phòng, số học sinh tìm đến cơ sở y tế có chiều hướng tăng. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp khi đến bệnh viện thì có biểu hiện nặng phải chữa trị bằng thuốc. Do vậy, phát hiện sớm để được các chuyên gia y khoa, tâm lý tư vấn hỗ trợ, chữa trị là cách hữu hiệu giúp các em có được sức khỏe tinh thần tốt nhất. 

Hiểu được những áp lực mà học sinh cuối cấp đối mặt mỗi khi mùa thi đến, nhiều giáo viên chủ động nắm bắt tình hình, tâm lý, triển khai nhiều giải pháp động viên, tư vấn tâm lý hỗ trợ cùng các em vượt qua áp lực. Với cô giáo Vũ Thị Thùy Trang, giáo viên môn tiếng Anh, Trường THPT Hàng hải, để tránh áp lực, căng thẳng cho học sinh trong các tiết học, cô tích cực hệ thống kiến thức theo sơ đồ tư duy giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ. Cùng với đó, công nghệ và trí tuệ nhân tạo trở thành trợ thủ đắc lực giúp cô giao bài, kiểm tra, đánh giá năng lực từng học sinh để có thể hướng hỗ trợ phù hợp. Với những học sinh tiến bộ dù chỉ là thái độ chuyên cần, nghiêm túc hơn trong học tập cũng được cô biểu dương, khen thưởng kịp thời. Học sinh được động viên, ghi nhận khiến các em trở nên hào hứng, tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn. 

Là một trong những môn học được nhiều học sinh lựa chọn ôn thi tốt nghiệp, thầy giáo Nguyễn Đình Trường, giáo viên Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, Trường THPT Lê Chân cho biết, công tác tư vấn, giải tỏa áp lực tâm lý học sinh cuối cấp luôn được giáo viên và nhà trường coi trọng. Trường thành lập tổ tư vấn với các giáo viên có kinh nghiệm nhằm chủ động phát hiện, hỗ trợ can thiệp, giải quyết kịp thời những học sinh gặp khó khăn về kỹ năng, phương pháp học tập, định hướng nghề nghiệp trước các kỳ thi để các em có mục tiêu rõ ràng, cụ thể... 

Ngoài nỗ lực từ phía nhà trường, giáo viên góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh, song để tạo được môi trường học tập lành mạnh, giảm áp lực cho các em một cách bền vững, rất cần sự vào cuộc đồng bộ từ ngành giáo dục. Phó giám đốc Sở Giáo dục- Đào tạo Phạm Quốc Hiệu cho biết: Sở chỉ đạo các nhà trường xây dựng chương trình giáo dục, bố trí sắp xếp giảng dạy bảo đảm tiến độ, chất lượng tất cả môn học. Giáo viên được phân công dạy học tâm huyết, chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm. Sở cũng tổ chức nhiều chuyên đề, hội thảo về đổi mới phương pháp, đổi mới kiểm tra đánh giá, chuyển từ đánh giá kiến thức kỹ năng sang đánh giá năng lực học sinh giúp các thầy giáo, cô, học sinh làm quen với nội dung, cách thức của đề thi theo chương trình mới. Sở cũng yêu cầu các nhà trường cùng với ôn luyện, củng cố kiến thức, phải chú trọng công tác hỗ trợ tâm lý, phối hợp chặt chẽ gia đình chăm sóc sức khỏe, động viên các em học tập. Với học sinh, các em cần vững vàng về tâm lý, tập trung học tập, ôn luyện, bố trí thời gian hợp lý giữa học tập, nghỉ ngơi, bảo đảm sức khỏe để tham gia kỳ thi đạt hiệu quả cao nhất. 

Khi áp lực thi cử không còn là gánh nặng cá nhân mà được thấu hiểu và sẻ chia từ gia đình, nhà trường và xã hội, học sinh sẽ có thêm động lực, niềm tin để bước vào kỳ thi với tâm thế vững vàng, chủ động chinh phục thử thách thay vì oằn mình chống đỡ.

Bài và ảnh: HOÀNG TRIỆU