Quản lý, vận hành khu xử lý rác thải của thành phố: Cần thiết điều tiết để đạt hiệu quả cao hơn

Nơi lấp đầy, nơi còn trống 

Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng là đơn vị được giao quản lý, vận hành 3 khu xử lý chất thải của thành phố, gồm Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tràng Cát, Khu xử lý rác thải Đình Vũ và Khu liên hiệp xử lý chất thải rắn Gia Minh. Theo báo cáo của công ty, hiện Khu xử lý chất thải rắn Tràng Cát hoạt động ổn định. Khu xử lý có diện tích 44 ha, đưa vào vận hành từ năm 1997, mỗi ngày tiếp nhận 500- 650 tấn rác; tái chế 70- 100 tấn thành phân mùn vi sinh, còn lại được chôn lấp hợp vệ sinh. Dây chuyền phân loại tái chế chất thải hữu cơ tại khu xử lý đang thực hiện xử lý, tái chế các loại rác thải hữu cơ được thu gom, phân loại ở các quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An. 

Điều đáng nói, Khu xử lý rác thải Đình Vũ tiếp nhận xử lý rác thải sinh hoạt tại địa bàn các quận, huyện: Đồ Sơn, Dương Kinh, Kiến An, Kiến Thụy, An Dương, Cát Hải với khối lượng 370 tấn rác/ngày. Khu được đưa vào hoạt động từ năm 2004, với diện tích hơn 296 nghìn m2. Diện tích khu xử lý nhỏ hẹp, các ô chôn lấp đã đầy. Lượng rác được chôn lấp tại khu Đình Vũ chưa được phân loại triệt để, nên có tình trạng phát tán mùi hôi. Trong khi đó, khu Gia Minh với công suất thiết kế 630 tấn/ngày, được đưa vào vận hành từ tháng 10-2022, hiện chỉ tiếp nhận rác thải trên địa bàn thành phố Thủy Nguyên với khối lượng 150 tấn/ngày. Việc nâng công suất của khu đang được các đơn vị cân nhắc do trong quy hoạch vùng đệm của khu còn một số hộ dân, chưa được giải phóng mặt bằng. Thêm nữa, rác thải chuyển về khu xử lý chưa được phân loại, rác hữu cơ lẫn cùng loại rác khác làm phát sinh mùi hôi ra chung quanh. 

Thực tế này đang đặt ra vấn đề cần thiết điều chỉnh để có thể khai thác sử dụng hiệu quả quỹ đất hiện có của những khu xử lý rác thải trên địa bàn thành phố; bảo đảm yêu cầu thu gom, xử lý rác thải và đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Cần giải pháp điều chỉnh 

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn: Những năm gần đây, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố tăng nhanh. Trung bình hằng ngày, thành phố phát sinh khoảng 2.010 tấn chất thải rắn sinh hoạt/ngày. Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị khoảng 1.030 tấn/ngày được thu gom, vận chuyển và xử lý tại 2 khu xử lý hợp vệ sinh Tràng Cát và Đình Vũ; trong đó khoảng 880 tấn/ngày chôn lấp hợp vệ sinh; khoảng 150 tấn chất thải rắn hữu cơ, cồng kềnh và tái chế tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tràng Cát và bán phế liệu. Chôn lấp hợp vệ sinh là một phương pháp kiểm soát sự phân hủy của các chất rắn sau khi chôn nén và phủ lấp bề mặt. Chất thải rắn trong bãi chôn lấp sẽ bị tan rữa nhờ quá trình phân hủy sinh học bên trong. Tuy nhiên, với quá trình đô thị hóa, kết hợp lượng rác thải sinh hoạt từ vật liệu nhựa, nilon... gây quá tải cho quỹ đất sử dụng tại bãi rác chôn lấp. Do đó, cần có những biện pháp khác thay thế phương pháp chôn lấp chất thải giúp bảo vệ môi trường. 

Với thực tế hiện nay, việc bảo đảm vận hành của khu xử lý rác thành phố cần có những phương hướng quản lý phù hợp. Trong đó, công tác phân loại rác cần được đẩy mạnh hơn nữa, bởi đây là điều kiện để giảm thiểu lượng rác chôn lấp. Theo đề nghị của Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, đối với Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tràng Cát, thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp thêm trang thiết bị, máy móc dây chuyền tiếp nhận, xử lý các loại rác hữu cơ, tái chế sau khi được được phân loại; xây dựng lộ trình đóng cửa khu xử lý rác thải Đình Vũ. Đồng thời, thành phố quan tâm chỉ đạo các sở, ngành, địa phương có biện pháp quản lý phù hợp, kịp thời trong công tác quản lý phân loại rác tại nguồn, đưa năng lực tiếp nhận rác đạt công suất thiết kế. Việc nâng cao hiệu quả công tác phân loại rác tại nguồn góp phần kéo dài thời gian hoạt động đối với Khu xử lý rác Đình Vũ. Khu Gia Minh cần có giải pháp hạn chế sự phát tán mùi hôi đối ra môi trường chung quanh; bảo đảm công suất thiết kế. 

Giám sát tình hình thực hiện, phân loại rác tại nguồn ở Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng Ban đô thị HĐND thành phố Phạm Văn Khanh nhấn mạnh: Sở Nông nghiệp và Môi trường cần đánh giá cụ thể hoạt động của các đơn vị dịch vụ công ích, doanh nghiệp tư nhân trong thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và đánh giá trách nhiệm của chính quyền địa phương, các đơn vị liên quan trong quản lý Nhà nước cũng như thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đoàn giám sát tiếp thu các đề xuất, kiến nghị của đơn vị liên quan để tổng hợp vào báo cáo chung trình HĐND thành phố, từ đó đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm chỉ đạo đồng bộ trong công tác vệ sinh môi trường, nhất là phân loại rác tại nguồn.

BẢO CHÂU