Đầu tư hạ tầng đồng bộ cho hệ thống cảng biển Hải Phòng
(HPĐT)- Bộ Xây dựng vừa phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, cảng biển Hải Phòng gồm các khu bến: Lạch Huyện; Đình Vũ; sông Cấm - Phà Rừng; Nam Đồ Sơn, Văn Úc; bến cảng huyện đảo Bạch Long Vĩ; các bến phao, khu chuyển tải và các khu neo chờ, tránh, trú bão. Đến năm 2030, hệ thống cảng biển tại Hải Phòng có khả năng đáp ứng lượng hàng hóa thông qua từ 175,4 - 215,5 triệu tấn, lượng hành khách từ 20,4 - 22,8 nghìn lượt. Tầm nhìn đến năm 2050, cảng biển đáp ứng lượng hàng hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 5 - 5,3%/năm, lượng hành khách tăng bình quân từ 1,5 - 1,6%/năm.
Trong đó, khu bến Lạch Huyện đến năm 2030 đáp ứng lượng hàng hóa từ 61,4 - 90 triệu tấn, 10,5 - 11 nghìn lượt khách. Tại đây sẽ có từ 14-16 bến cảng, gồm từ 15-18 cầu cảng; trong đó các bến từ số 1 đến 4 tiếp nhận tàu trọng tải đến 165.000 tấn (12.000 Teu); các bến từ số 5 tới 10 tiếp nhận tàu trọng tải đến 200.000 tấn (18.000 Teu), phù hợp kết cấu hạ tầng liên quan. Ngoài ra, khu bến Lạch Huyện cũng được quy hoạch bến cảng Gót 1 và Gót 2 với các cầu cảng tổng hợp, rời, tiếp nhận tàu trọng tải đến 100.000 tấn; 2 bến Cái Tráp 1 và Cái Tráp 2 lần lượt tiếp nhận tàu trọng tải đến 150.000 tấn và 100.000 tấn. Khu vực cũng quy hoạch các bến cảng số 21, 22 đón hàng lỏng/khí với tổng chiều dài 600m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 150.000 tấn. Nhu cầu vốn đầu tư hệ thống cảng biển đến năm 2030 khoảng 78.028 tỷ đồng.
Như vậy, giai đoạn năm 2030, khu bến Lạch Huyện được xác định ưu tiên đầu tư theo quy hoạch. Bên cạnh đó, còn có bến khởi động khu bến Nam Đồ Sơn, các bến cảng tại khu bến Đình Vũ và bến cảng Văn Úc phục vụ di dời các bến cảng trên sông Cấm. Về kết cấu hạ tầng hàng hải công cộng, quy hoạch xác định những dự án ưu tiên đầu tư như đầu tư xây dựng luồng sông Văn Úc - Nam Đồ Sơn và hệ thống đê chỉnh trị (giai đoạn khởi động); từng bước mở rộng luồng hàng hải Hải Phòng (mở rộng kênh Hà Nam, đoạn luồng Lạch Huyện bao gồm vũng quay tàu); ưu tiên đầu tư các khu neo chờ, tránh, trú bão, hệ thống giám sát và điều phối giao thông hàng hải (VTS).
Theo đánh giá của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thời gian qua sản lượng hàng hóa tại khu vực cảng biển Hải Phòng liên tục tăng, doanh nghiệp cảng chú trọng đầu tư thiết bị hiện đại. Cụ thể, giai đoạn 2020-2024, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 5,8%/năm, trong đó hàng container tăng 7,2%/năm; hàng tổng hợp, rời tăng 0,7%/năm; hàng lỏng/khí tăng 8,9%/năm. Lượng hàng tăng trưởng đều nhưng số lượt tàu biển qua cảng giảm, cho thấy xu hướng tàu lớn ngày càng chiếm ưu thế khi cập cảng Hải Phòng.
Tuy nhiên, hạ tầng chưa đồng bộ, giao thông kết nối còn bất cập là vướng mắc khiến tiềm năng cảng biển Hải Phòng chưa được khai thác tối đa. Luồng hàng hải vào cảng hiện vẫn là luồng một chiều, mật độ tàu lớn khiến nhiều tàu phải chờ đợi dài ngày, làm giảm hiệu suất bốc xếp. Kết nối vận tải đường sắt và đường thủy nội địa với cảng còn hạn chế, năng lực vận tải yếu. Đường thủy thường bị ảnh hưởng bởi mưa lũ, gây bồi lắng, khan cạn, khiến tuyến vận tải này chưa thực sự hiệu quả. Do đó, vận tải đường bộ là vẫn phương thức chính, dẫn đến ùn tắc cục bộ tại khu vực sau cảng như Chùa Vẽ, Đình Vũ và trên quốc lộ 5.
Trước thực tế này, cùng với việc tích cực triển khai quy hoạch, xây dựng các bến cảng mới, rất cần đầu tư hạ tầng đồng bộ cả về giao thông kết nối, luồng tàu, kỹ thuật, dịch vụ logistics..., quy mô tương xứng vai trò của hệ thống cảng biển Hải Phòng đối với khu vực và cả nước, từ đó khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế này để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội.