An toàn bữa ăn học đường: Cần cả cộng đồng vào cuộc
(HPĐT)- Không chỉ là chuyện “ăn no, ăn ngon”, bữa ăn học đường ngày nay đang trở thành tiêu chí quan trọng phản ánh trách nhiệm của nhà trường, gia đình và toàn xã hội trong nuôi dưỡng những học sinh khỏe mạnh, thông minh và đầy lòng nhân ái.
Còn nhiều băn khoăn
Trong hành trình phát triển thể chất, trí tuệ và nhân cách của trẻ em, bữa ăn học đường đóng vai trò khá quan trọng. Không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng hằng ngày, bữa ăn còn là nền tảng để trẻ phát triển thể lực và trí lực bền vững, giảm thiểu nguy cơ suy dinh dưỡng hay thừa cân, béo phì. Thế nhưng, các vụ ngộ độc thực phẩm trong trường học xảy ra ở một số địa phương thời gian gần đây gióng lên hồi chuông báo động.
Chỉ trong tháng 4 vừa qua, nhiều địa phương ghi nhận các ca ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Ngày 23-4, tại Trường tiểu học Nước Hai, huyện Hòa An (tỉnh Cao Bằng), 27 học sinh phải nhập viện sau bữa ăn trưa vì có biểu hiện đau bụng, buồn nôn, nổi mẩn. Trước đó, ngày 10-4, 22 học sinh Trường tiểu học Võ Thị Sáu, quận 7 (thành phố Hồ Chí Minh) cũng bị nghi ngộ độc, trong đó có em phải điều trị nội trú. Còn tại Hải Phòng, ngày 21-2, lãnh đạo Trường THCS và THPT FPT (phường Thành Tô, quận Hải An) phải gửi thư cam kết bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm với cha mẹ và học sinh sau khi xuất hiện clip trên mạng xã hội ghi lại việc sử dụng dầu chiên rán không bảo đảm chất lượng tại bếp ăn của trường. Những sự việc trên khiến niềm tin của cha mẹ về công tác vệ sinh thực phẩm trong trường học bị lung lay. Chị Trần Thị Hạnh, tổ dân phố 2, phường Thành Tô (quận Hải An) bày tỏ: "Trước đây, tôi khá yên tâm với suất ăn bán trú của con trai lớp 3 ở trường, nhưng giờ thì phải cẩn trọng hơn. Trẻ nhỏ rất dễ bị tổn thương nếu ăn phải thực phẩm không an toàn”.
Theo các chuyên gia y tế, để bảo đảm an toàn cho học sinh, bữa ăn học đường phải tuân thủ nghiêm ngặt nhiều quy định về vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, không phải trường nào cũng đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu này. Theo bác sĩ Phạm Thị Hương Giang (Trung tâm Y tế quận An Dương), tiêu chuẩn an toàn bữa ăn học đường bao gồm: Thực phẩm sử dụng phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, bảo đảm an toàn vệ sinh; cơ sở cung cấp suất ăn hoặc nhà bếp trong trường phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, không sử dụng phụ gia ngoài danh mục cho phép của Bộ Y tế; quy trình chế biến, bảo quản và phân phối phải đúng kỹ thuật; người chế biến thức ăn phải được khám sức khỏe định kỳ và tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm.
Trách nhiệm cần được sẻ chia
Thời gian qua, nhiều địa phương và nhà trường trên địa bàn siết chặt quản lý, nâng cao chất lượng bữa ăn học đường bằng những biện pháp thiết thực. Tại một số trường mầm non và tiểu học, việc công khai thực đơn theo tuần, minh bạch nguồn gốc thực phẩm, mời cha mẹ học sinh tham gia giám sát bếp ăn… đang được triển khai hiệu quả. Đó là những hành động nhỏ nhưng mang lại niềm tin lớn. Anh Phùng Văn Tuyến, tổ dân phố 6, phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền) cho biết: "Tôi từng trực tiếp tham gia giám sát bữa ăn của con tại trường. Thấy quy trình nấu nướng kỹ càng, tôi thêm yên tâm và cũng hiểu hơn những áp lực thầy cô đang gánh vác".
Ngay từ đầu năm học, các phòng giáo dục tại quận, huyện đồng loạt tổ chức kiểm tra, tập huấn cho đội ngũ phụ trách bữa ăn bán trú; đồng thời yêu cầu các trường ký hợp đồng với nhà cung cấp thực phẩm có kiểm định an toàn. Việc giám sát cộng đồng, nhất là sự tham gia của cha mẹ học sinh được khuyến khích nhằm tăng tính minh bạch và trách nhiệm. Tuy nhiên, để bữa ăn học đường thực sự an toàn, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực riêng lẻ của nhà trường hay giáo viên. Theo Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Lê Chân Phạm Sỹ Tuyên, cần có cơ chế phối hợp liên ngành giữa giáo dục, y tế, quản lý thị trường và chính quyền địa phương, trong đó, tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất và xử lý nghiêm vi phạm trong cung ứng suất ăn học đường. Đồng thời, cha mẹ cần thay đổi tư duy “giao khoán hoàn toàn” cho nhà trường, chủ động phản hồi, đồng hành, và giáo dục con có ý thức với bữa ăn, sức khỏe của chính mình.