Doanh nghiệp sản xuất xi măng: Chủ động xanh hóa sản xuất
(HPĐT)- Chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, trong đó có ngành xi măng. Không đứng ngoài xu thế, các doanh nghiệp sản xuất xi măng tại Hải Phòng đang từng bước chuyển đổi công nghệ sản xuất, sử dụng năng lượng tái tạo, tối ưu hóa tài nguyên và giảm thiểu tác động đến môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Giải pháp có ý nghĩa sống còn
Ngày 6-6 vừa qua, nhân dịp Đại hội Đảng bộ Công ty lần thứ 33, nhiệm kỳ 2025-2030, Công ty Xi măng VICEM Hải Phòng tổ chức gắn biển công trình Dự án thu hồi nhiệt khí thải để phát điện. Đây là một trong những dự án trọng điểm được công ty đầu tư nhằm đồng bộ hệ thống tận dụng nhiệt khí thải từ dây chuyền sản xuất clinker để phát điện, với công suất lắp đặt 5 MW. Công trình dự kiến đưa vào vận hành trong quý 1-2026, giúp giảm 25-30% chi phí điện năng trong sản xuất xi măng, qua đó góp phần hạ giá thành sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Tổng giám đốc Công ty Xi măng VICEM Hải Phòng, ông Trần Văn Toan, cho biết: Hướng tới phát triển bền vững, công ty đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyển đổi xanh. Trong đó, công ty đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng các giải pháp số hóa, tự động hóa trong quản lý, vận hành nhà máy để tối ưu hiệu quả sản xuất và tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, công ty tích cực cải tiến công nghệ, ưu tiên sử dụng nguyên liệu và nhiên liệu thay thế như: chuyển đổi thành công sang sử dụng than nhiệt trị thấp cho sản xuất clinker; tận dụng nhiệt khí thải để phát điện; nghiên cứu và ứng dụng các phụ phẩm công nghiệp như tro bay, xỉ lò cao, xỉ nhiệt điện, thạch cao nhân tạo, rác thải công nghiệp đã qua xử lý làm nguyên liệu đầu vào. Bên cạnh đó, công ty tập trung cải tiến công nghệ xử lý khí thải, kiểm soát bụi trong quá trình sản xuất… Những nỗ lực này không chỉ góp phần giảm thiểu tác động môi trường mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, gia tăng giá trị kinh tế mỗi năm hàng chục tỷ đồng.
Không chỉ VICEM Hải Phòng, nhiều doanh nghiệp xi măng khác trên địa bàn thành phố cũng đang tích cực triển khai các giải pháp tương tự. Tại Công ty Xi măng Chinfon Hải Phòng, sản xuất gắn liền với bảo vệ môi trường là nguyên tắc xuyên suốt trong định hướng phát triển bền vững. Doanh nghiệp đặc biệt chú trọng các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải. Công ty lắp đặt và vận hành hiệu quả hệ thống tận dụng nhiệt thừa khí thải từ các dây chuyền sản xuất để phát điện với công suất 12,8 MW, đáp ứng khoảng 25% sản lượng điện tiêu thụ của nhà máy, đồng thời giúp giảm khoảng 60.000 tấn khí CO₂ phát thải ra môi trường mỗi năm. Công ty cũng đang áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 và hệ thống quản lý môi trường ISO 14001:2015; đưa vào sử dụng các thiết bị, hệ thống giám sát nhằm kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải, giảm phát thải, ngăn ngừa ô nhiễm và tiết kiệm năng lượng.
Cần thêm chính sách hỗ trợ, khuyến khích
Theo Chủ tịch Hiệp hội Xi măng Việt Nam Nguyễn Quang Cung, sản xuất xi măng theo phương pháp truyền thống tiêu tốn nhiều năng lượng và gây tác động lớn đến môi trường. Trong khi đó, sản xuất xanh đang là xu thế tất yếu để giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát triển bền vững và hiện thực hóa cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050 của Chính phủ.
Trong bối cảnh nguồn cung xi măng trong nước đang dư thừa, cạnh tranh gay gắt và thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt quy định về môi trường, việc thúc đẩy chuyển đổi xanh không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn là yếu tố quan trọng nâng cao hình ảnh, uy tín và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt trên thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các doanh nghiệp xi măng hiện đang đối mặt nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình chuyển đổi xanh, như chi phí đầu tư lớn, công nghệ không thể thay đổi một cách đột ngột, thiếu nhân lực có chuyên môn và khó tiếp cận nguồn vốn. Từ năm 2023 đến nay, các doanh nghiệp xi măng tại Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung đang trải qua giai đoạn cực kỳ khó khăn, nhiều doanh nghiệp lớn báo lỗ. Dù ý thức rõ tầm quan trọng của chuyển đổi xanh, nhưng bài toán tài chính và nhân lực vẫn là rào cản lớn khiến không ít doanh nghiệp chùn bước.
Do đó, để hỗ trợ các doanh nghiệp xi măng chuyển đổi xanh hiệu quả, cần sự vào cuộc với chính sách đồng bộ từ thành phố và Chính phủ. Cụ thể, cần có chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất thấp cho các dự án ứng dụng, chuyển giao công nghệ xanh trong sản xuất; xây dựng các gói tín dụng cho vay ưu đãi hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn xanh; hỗ trợ chuyển giao công nghệ tiên tiến từ các nước phát triển… Chỉ khi có sự hỗ trợ thiết thực và kịp thời, các doanh nghiệp xi măng mới có thể chuyển đổi xanh thành công, phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và cả nước.