Phóng viên văn hóa, văn nghệ: Lặng thầm phía sau ánh đèn sân khấu
(HPĐT)- Không ồn ào nơi “điểm nóng” hay xuất hiện giữa dòng thời sự chính trị, kinh tế, đội ngũ phóng viên văn hóa, văn nghệ vẫn bền bỉ đồng hành cùng các sự kiện lớn nhỏ, lan tỏa giá trị nghệ thuật, gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc. Trong dòng chảy phát triển công nghiệp văn hóa, họ không chỉ làm báo, mà còn góp phần tạo dựng môi trường sáng tạo, kết nối công chúng với nghệ thuật, hun đúc tình yêu văn hóa Việt qua từng tác phẩm báo chí.
“Ba cùng” với sự kiện
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Tỵ, khi người người tất bật chuẩn bị đón Tết, thì đội ngũ phóng viên văn hóa, văn nghệ cũng tất bật không kém, để kịp hoàn thiện các ấn phẩm báo in, báo điện tử, chương trình phát thanh, truyền hình phục vụ bạn đọc, khán thính giả trong dịp lễ. Đêm giao thừa, đúng 22 giờ, nhóm phóng viên văn nghệ lại có mặt tại Nhà hát thành phố để tác nghiệp chương trình nghệ thuật “Hải Phòng mừng xuân Ất Tỵ”. Đúng khoảnh khắc giao thời, khi pháo hoa rực sáng, cũng là lúc họ gửi những bản tin đầu tiên về tòa soạn. Phóng viên Trịnh Thị Hải Hà (Phòng Phát thanh - Truyền hình, Trung tâm Báo chí và Truyền thông thành phố) bày tỏ: “Chúng tôi thường hoàn tất hậu kỳ truyền hình đến tận 4 giờ mồng Một mới về nhà”. Công việc xuyên Tết đã trở thành thói quen. Từ mồng Hai đến mồng Năm Tết, các phóng viên lại “trực chiến” tại các điểm biểu diễn nghệ thuật như Nhà Kèn, vườn hoa Nguyễn Du... Phóng viên Vũ Duyên (Chuyên đề An ninh Hải Phòng, Báo Công an nhân dân) tâm sự: “Năm nào cũng lỗi hẹn với gia đình. Việc về quê nội ngoại phải sắp xếp vào trước hoặc sau Tết, vì không thể vắng mặt trong những ngày thành phố sôi động nhất”.
Không chỉ dịp Tết, các phóng viên văn nghệ “chạy show” quanh năm khi tần suất sự kiện ngày càng dày đặc. Trong đợt cao điểm tuyên truyền Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng Hải Phòng và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - 2025, nhiều phóng viên có mùa lao động miệt mài. Phóng viên ảnh Đỗ Hiền (Phòng Sản xuất chương trình, Trung tâm Báo chí và Truyền thông thành phố) cho biết, có ngày chị phải di chuyển giữa hai đầu thành phố, tác nghiệp tại 3-4 sự kiện. Việc “bắt” đúng khoảnh khắc, chọn đúng góc máy với phóng viên văn nghệ là chuyện quen tay, nhưng cũng đồng nghĩa với việc hiếm có dịp được nghỉ ngơi khi thành phố rộn ràng lễ hội.
Lan tỏa và gìn giữ những giá trị tốt đẹp
Đằng sau mỗi bài báo, phóng sự văn hóa là những giờ phút cần mẫn, tích lũy kiến thức và trải nghiệm thực tiễn. Một bài viết chỉ vài trăm chữ, nhưng để tạo nên nó, phóng viên có thể phải dành vài ngày công phu, hoặc “xài vốn” từ những năm tháng theo dõi, tiếp xúc lĩnh vực. Công việc tưởng như nhẹ nhàng nhưng lại đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc và sức lao động bền bỉ. Được ưu tiên tiếp cận trước các sản phẩm nghệ thuật, các phóng viên văn nghệ lại càng phải có trách nhiệm đưa đến bạn đọc, bạn xem truyền hình, bạn nghe đài những thông tin nhanh, chính xác và sâu sắc. Nhà báo Anh Thơ, cây bút kỳ cựu của Báo Hải Phòng, nhớ lại: “Ngay cả trong chuyến đi nghỉ của cơ quan, tôi vẫn luôn kè kè sổ tay để ghi chép mọi thông tin có thể dùng được sau này”. Các phóng viên như Thùy Linh, Trịnh Thường… cũng chia sẻ, việc tác nghiệp buổi tối là bình thường, có hôm sự kiện kết thúc gần nửa đêm mới được về. Có khi phải ngồi viết bài ngay sau chương trình công diễn hoặc vừa xem vừa tường thuật trực tuyến. Khi khán giả ra về, họ vẫn nán lại hậu trường để kịp phỏng vấn nghệ sĩ. Đánh giá cao vai trò của báo chí với phát triển công nghiệp văn hóa, đồng chí Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định: sự gắn kết giữa báo chí và công nghiệp văn hóa là chìa khóa để quảng bá giá trị Việt ra thế giới. Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Trần Thị Hoàng Mai cho biết, riêng đợt cao điểm tuyên truyền các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng Hải Phòng và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - 2025 vừa qua, báo chí đã đóng góp tới 5.000 bài viết, hình ảnh, sản phẩm media... góp phần tạo nên “bữa tiệc văn hóa” sống động, có sức lan tỏa sâu rộng đến đông đảo người dân và du khách. Để hiện thực hóa vai trò là cầu nối, động lực và “chất dẫn” cho phát triển công nghiệp văn hóa trong thời đại số, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lê Hải Bình đề nghị các cơ quan báo chí không chỉ tiếp tục tăng cường kết nối với ngành công nghiệp văn hóa, mà còn cần chú trọng bồi dưỡng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có bản lĩnh chính trị, chuyên môn vững vàng, hiểu sâu văn hóa, nghệ thuật và có khả năng truyền cảm hứng - bởi chính họ là những người góp phần đưa văn hóa Việt Nam vươn xa.