Xây dựng chính quyền thân thiện từ cơ sở: Vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
(HPĐT)- Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, huyện Kiến Thụy (cũ) được tổ chức lại thành 5 xã mới gồm: Kiến Minh, Kiến Thụy, Kiến Hải, Nghi Dương, Kiến Hưng. Sự thay đổi này không chỉ là việc sắp xếp lại địa giới, mà còn đòi hỏi cả hệ thống chính trị tại cơ sở phải chuyển mình về tư duy, cách làm. Trong đó, xây dựng chính quyền thân thiện, gần dân, phục vụ nhân dân là chìa khóa tạo niềm tin để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả cao.
Đổi mới tư duy phục vụ của bộ máy mới
Đến làm thủ tục cấp lại căn cước công dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Kiến Thụy, bà Đào Thị Nguyệt (thôn Xuân La, xã Kiến Thụy) bất ngờ khi thủ tục ngày đầu hợp nhất diễn ra khá thuận tiện, nhanh gọn, được cán bộ hướng dẫn nhiệt tình. Địa bàn rộng, dân cư đông, nhưng không vì thế mà người dân phải “tự mày mò” với thủ tục hành chính. “Bộ phận “một cửa” của Trung tâm được bố trí khoa học, có các đoàn viên thanh niên hướng dẫn tận tình, niềm nở, giờ làm việc linh hoạt, nhất là ưu tiên người cao tuổi như chúng tôi”, bà Nguyệt chia sẻ.
Theo anh Nguyễn Xuân Duy, chuyên viên thuộc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Kiến Hưng, từ cuối tháng 6-2025, hệ thống đường truyền được địa phương quan tâm nâng cấp, kiểm tra, bảo đảm ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu vận hành thông suốt trên các lĩnh vực văn phòng, kinh tế, y tế… Nhân lực, trang thiết bị, phần mềm, quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ đều được chuẩn bị đầy đủ, phân công rõ ràng. Tuy phòng làm việc còn chật hẹp, song lãnh đạo chỉ đạo bố trí linh hoạt nơi làm việc, bảo đảm duy trì hoạt động điều hành, phục vụ nhân dân.
Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Kiến Thụy Phạm Tiến Thuận thông tin, xã Kiến Thụy được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 5 xã, thị trấn thuộc huyện Kiến Thụy gồm: thị trấn Núi Đối, các xã: Thanh Sơn, Thuận Thiên, Hữu Bằng và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Kiến Hưng (khu vực xã Thụy Hương cũ). Sau sắp xếp, xã Kiến Thụy có diện tích tự nhiên 20,18 km2, quy mô dân số 38.094 người. Trước đây, trung bình mỗi địa phương có hơn 100 lượt giao dịch/ngày. Trong những ngày đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng công dân đến thực hiện giao dịch tăng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực tư pháp, đất đai. Vì vậy, ngay sau ngày 1-7, Trung tâm chuẩn bị các điều kiện, niêm yết thủ tục hành chính, chủ động bố trí nhân sự cho bộ phận “một cửa” tiếp nhận, trả kết quả, nhất là tăng cường 2-3 cán bộ, công chức cho các lĩnh vực như tư pháp, đất đai để tập trung giải quyết kịp thời trong thời gian nhanh nhất, tránh để người dân phải chờ đợi lâu, đi lại nhiều lần. Về cơ sở vật chất, Trung tâm cũng bố trí đầy đủ thiết bị, đơn vị viễn thông bố trí cán bộ trực tiếp hỗ trợ trong những ngày đầu triển khai để xử lý nếu xảy ra sự cố. Đoàn thanh niên cũng bố trí thanh niên tình nguyện để chủ động hướng dẫn công dân…
Gắn kết, chủ động, vì người dân phục vụ
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với bộ máy tinh gọn, phạm vi quản lý rộng mở đặt ra nhiều yêu cầu mới trong vận hành. Đây cũng là cơ hội để chính quyền cơ sở đổi mới cách làm, hướng đến phục vụ người dân tốt hơn. Xác định con người là yếu tố quyết định chất lượng vận hành chính quyền cơ sở, các xã mới thành lập đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Tại xã Nghi Dương, chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công Hoàng Thị Huệ cho biết: "Từ cuối tháng 6, đội ngũ cán bộ, công chức được tập huấn chuyên sâu về quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên nền tảng số. Các nội dung sát thực tế, dễ tiếp cận, giúp nâng cao kỹ năng vận hành hệ thống mới, phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận chuyên môn. Dù có một số khác biệt so với mô hình cũ, nhưng quy trình mới bảo đảm công khai, minh bạch, thuận tiện trong giải quyết thủ tục hành chính".
Thực tế triển khai bước đầu cũng ghi nhận không ít khó khăn. Tại xã Kiến Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lê Hữu Toản cho biết, sau 2 đợt tập huấn cuối tháng 6, cán bộ, công chức cơ bản tiếp cận được mô hình vận hành, tuy nhiên, còn tâm lý bỡ ngỡ với phần mềm, quy trình mới. Trong khi đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị tại Trung tâm hành chính công xã cũng như một số địa phương chưa đồng bộ, đạt chuẩn của Trung tâm phục vụ hành chính công mới. Do vậy, xã đang tiếp tục rà soát, chuẩn hóa quy trình, đẩy mạnh đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng cán bộ. Đồng thời đề xuất thành phố hỗ trợ nâng cấp hạ tầng, trang thiết bị để đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân.
Cùng với đó, các địa phương chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân và cán bộ về mô hình chính quyền mới. Sau sắp xếp, đội ngũ cán bộ cấp xã được rà soát, kiện toàn, chú trọng đào tạo kỹ năng tiếp dân, xử lý tình huống, ứng xử văn minh. Đây là lực lượng trực tiếp triển khai chính sách, quyết định chất lượng phục vụ tại cơ sở.
Tinh thần chủ động, linh hoạt trong vận hành bộ máy mới không chỉ giúp các địa phương thích ứng nhanh, mà còn tạo ra môi trường hành chính minh bạch, thân thiện. Người dân cảm thấy được tôn trọng, được lắng nghe, là nền móng cho sự tin tưởng vào chính quyền. Đây cũng là khởi đầu cho sự đổi mới tư duy, phương thức hoạt động của chính quyền cơ sở. Khi chính quyền lấy người dân làm trung tâm, mọi thay đổi đều nhận được sự đồng thuận, đồng hành của nhân dân.