Giải thưởng Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA): Thắp lửa văn học thiếu nhi
(HPĐT)- Để tôn vinh những người âm thầm kiến tạo thế giới tuổi thơ qua từng trang sách, giải thưởng Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA) ra đời nhằm ghi nhận đóng góp xuất sắc của các tác giả, họa sĩ minh họa, nghệ sĩ kể chuyện và tổ chức cho văn học thiếu nhi toàn cầu.
Tôn vinh hành trình sáng tạo
Giải thưởng Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA) năm 2025 vừa được trao cho nhà văn người Pháp Marion Brunet, người ghi dấu ấn đặc biệt với các tác phẩm viết cho thiếu nhi và thanh, thiếu niên bằng giọng văn nhân hậu, sâu sắc và đầy thấu cảm.
Khởi đầu với tác phẩm Frangine (2013), Marion Brunet chạm đến trái tim công chúng bằng một câu chuyện chân thực và đầy xúc cảm về hai anh em sinh đôi lớn lên trong một gia đình có hai người mẹ.
Ở những tác phẩm tiếp theo La gueule du loup (tạm dịch: Miệng sói) hay Sans foi ni loi (tạm dịch: Không tín ngưỡng, không luật lệ), Marion Brunet tiếp tục đi sâu vào thế giới nội tâm của lứa tuổi thiếu niên, từ đó khám phá những xung đột tâm lý, cảm xúc bị bỏ quên và những cuộc đấu tranh âm thầm của người trẻ trước bất công và định kiến.
Năm nay, giải thưởng ALMA 2025 nhận được 265 đề cử đến từ 72 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 81 gương mặt mới, cho thấy sức lan tỏa ngày càng rộng của giải thưởng trong cộng đồng sáng tác và xuất bản toàn cầu.
Bên cạnh tác giả đoạt giải chính, giải thưởng cũng tôn vinh nhiều cây bút và họa sĩ minh họa xuất sắc thuộc các quốc tịch khác nhau, những người lặng lẽ góp phần làm giàu đời sống tinh thần trẻ em khắp thế giới.
Dù không giành giải cao nhất, những cái tên như nhà văn Anh Meg Rosoff, tác giả Mexico Martha Riva Palacio Obón, họa sĩ minh họa người Phần Lan Linda Bondestam hay nghệ sĩ Hàn Quốc Lee Suzy vẫn được Hội đồng đánh giá cao bởi nỗ lực bền bỉ trong việc nuôi dưỡng trí tưởng tượng, sáng tạo và khơi gợi lòng trắc ẩn của trẻ nhỏ bằng việc lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc.
Toàn cầu hóa văn học thiếu nhi
Giải thưởng Astrid Lindgren Memorial Award do Chính phủ Thụy Điển thành lập năm 2002 để vinh danh nhà văn Astrid Lindgren (1907 - 2002). Giải được quản lý bởi Hội đồng Nghệ thuật Thụy Điển với mục tiêu tăng cường sự quan tâm dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng và thúc đẩy quyền tiếp cận văn hóa của trẻ em trên phạm vi toàn cầu.
Với số tiền thưởng lên tới 5.000.000 krona (513.000 USD), cùng quy mô mở rộng với tất cả các tác giả quốc tế, giải thưởng không chỉ cho thấy Thụy Điển rất coi trọng việc đọc sách của trẻ em, mà còn thúc đẩy sự hiểu biết giữa con người và các nền văn hóa khác nhau trên thế giới thông qua văn học thiếu nhi và khuyến khích các cây bút sáng tác thể loại này.
Theo đánh giá của Liên đoàn quốc tế về hiệp hội và tổ chức thư viện (IFLA), giải thưởng là động lực quan trọng thúc đẩy các chính sách phát triển văn hóa đọc và nâng cao nghiệp vụ thư viện trên phạm vi toàn cầu.
Qua đó, khuyến khích các quốc gia và nhà xuất bản đầu tư vào lĩnh vực sách thiếu nhi, phát triển thị trường dịch thuật, tăng cường giáo dục cảm xúc, kỹ năng tư duy phản biện và khả năng đồng cảm cho thế hệ thiếu nhi, thanh thiếu niên.
Điển hình, ALMA phối hợp chặt chẽ với nhiều thư viện lớn và tổ chức quốc tế như Thư viện Thanh thiếu niên Quốc tế (International Youth Library), Hội đồng Sách Quốc tế dành cho Thanh thiếu niên (IBBY), hay các mạng lưới của UNESCO; tổ chức các buổi vinh danh tại nhiều thành phố lớn như Munich (Đức), xây dựng chương trình khuyến đọc, và hỗ trợ phát triển năng lực cho hệ thống thư viện trường học.
Bên cạnh đó, giải thưởng còn mở rộng cơ hội tiếp cận văn học thiếu nhi quốc tế cho các quốc gia vốn ít điều kiện bằng cách hỗ trợ hoạt động dịch thuật, tổ chức hội thảo chuyên đề và chia sẻ tài liệu học thuật. Nhờ đó, những tác phẩm giá trị có thể đến gần hơn với độc giả nhỏ tuổi trên toàn cầu, bất kể rào cản ngôn ngữ hay điều kiện xuất bản tại địa phương.