Xã ven khu, cụm công nghiệp - Mở hướng phát triển bền vững

Đổi thay rõ nét

Theo số liệu của các cơ quan chức năng, trong 5 năm trở lại đây, tốc độ phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp của Hải Phòng diễn ra khá nhanh. Thành phố Hải Phòng sau khi hợp nhất tỉnh Hải Dương có số khu, cụm công nghiệp tại khu vực ngoại thành tăng lên. Ngoài những khu, cụm công nghiệp đang hoạt động, thành phố chủ trương đẩy nhanh tiến độ phát triển khu, cụm công nghiệp mới tại nhiều xã phía Đông Hải Phòng như: An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy... Khu vực phía Tây Hải Phòng cũng quy hoạch phát triển khu, cụm công nghiệp tại các xã: Nam Sách, Cẩm Giàng, Bình Giang, Thanh Miện, Gia Lộc...

Việc phát triển khu, cụm công nghiệp mở ra nhiều triển vọng phát triển kinh tế, xã hội ở các địa phương. Đơn cử, xã An Trường là một trong những địa phương gần khu công nghiệp Tràng Duệ. Từ khi khởi công giai đoạn 3 khu công nghiệp này với diện tích 652 ha tại xã An Trường, cơ sở hạ tầng của xã dần tiệm cận với đô thị, cơ cấu kinh tế thay đổi nhanh. Nhiều người dân trước đây chỉ làm nông nghiệp gần đây chuyển hẳn sang làm dịch vụ. Số hộ sản xuất nông nghiệp giảm đáng kể, chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

Trưởng thôn Phương Chử Đông, xã An Trường Nguyễn Văn Nhàn cho biết, thôn có 40 hộ làm dịch vụ nhà trọ và nhiều hộ có nhà ở mặt đường gần khu công nghiệp mở dịch vụ ăn uống, tạp hóa... mang lại thu nhập trung bình từ 15 - 20 triệu đồng/tháng.

Đời sống của người dân ở những xã có khu, cụm công nghiệp cũng đổi thay rõ nét. Số lượng nhà cao tầng, kiên cố, nhà biệt thự tăng nhanh.

Bà Bùi Thị Xính ở xã Nam Sách cho biết, trước đây gia đình cấy lúa và trồng rau màu với diện tích hàng chục sào, nhưng giờ bỏ hoang vì không có nhân lực. Kinh tế gia đình chủ yếu dựa vào các con đi làm tại doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

Nhiều xã vùng ven hoặc có khu, cụm công nghiệp có cả vợ chồng và các con đều làm việc trong doanh nghiệp ở khu, cụm công nghiệp, tổng thu nhập có khi tới 40 - 50 triệu đồng/tháng, đời sống cải thiện đáng kể...

Hài hòa các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội

Rõ ràng có sự đổi thay lớn ở nhiều xã khi có khu công nghiệp, cụm công nghiệp được quy hoạch, phát triển tại địa phương. Tuy nhiên, chính quyền địa phương cũng nhiều trăn trở về việc cân đối, hài hòa lợi ích phát triển kinh tế, xã hội. Thực tế, một số xã dành diện tích cho khu, cụm công nghiệp, nhưng cũng còn diện tích đất nông nghiệp. Tuy nhiên, việc chỉ đạo sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn. Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã An Khánh Lương Xuân Tam cho rằng, một bộ phận nông dân của địa phương lao động trong doanh nghiệp ở các khu, cụm công nghiệp nên nguồn nhân lực làm nông nghiệp thiếu, nhiều ruộng đất bỏ hoang. Chính quyền địa phương gặp khó trong chỉ đạo sản xuất theo khung thời vụ. Với vùng sản xuất lúa bỏ hoang hóa, giảm sản lượng sẽ ảnh hưởng đến việc bảo đảm an ninh lương thực nói chung... Bên cạnh đó, một số xã có vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp không còn phát huy được lợi thế...

Xu hướng dịch chuyển cơ cấu kinh tế, tăng tỷ trọng phát triển công nghiệp, dịch vụ ở những xã có khu công nghiệp, cụm công nghiệp khiến tình hình an ninh, trật tự địa phương phức tạp hơn.

Tại một số khu vực như ngã ba An Tràng (thuộc xã An Lão) có cụm công nghiệp An Tràng hay khu vực chân cầu Khuể có cụm công nghiệp thị trấn Tiên Lãng (xã Tiên Lãng); khu vực đường 10 có cụm công nghiệp Tân Liên (thuộc xã Vĩnh Bảo) đang hoạt động, nhiều hàng quán dịch vụ của người dân lấn chiếm lòng đường, dễ gây ách tắc giao thông vào giờ cao điểm... Cùng với đó, do sự phát triển nhanh dịch vụ khiến lượng rác thải sinh hoạt khu dân cư thường quá tải và nhiều địa phương loay hoay khó khăn trong xử lý rác thải, ô nhiễm môi trường...

Để hài hòa mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, một số xã tập trung chỉ đạo nghiêm việc bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương. Phó trưởng Phòng Kinh tế xã An Lão Nguyễn Thị Thủy thông tin, chính quyền địa phương vận động doanh nghiệp và người dân lắp camera trên nhiều tuyến đường khu dân cư gần cụm công nghiệp An Tràng, nhất là tại khu vực tập trung nhiều nhà trọ để theo dõi an ninh, trật tự. Đội quản lý trật tự đô thị xã thường xuyên tổ chức lập lại trật tự đường hè các khu vực chợ, kinh doanh dịch vụ. Với địa phương còn diện tích đất nông nghiệp đều xác định bên cạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhưng phải bảo đảm an ninh lương thực, có giải pháp hiệu quả giữ ổn định sản xuất nông nghiệp, không để đất hoang hóa.

Trưởng Phòng Kinh tế xã An Hưng Trần Thị Khánh cho biết, địa phương vận động một số hộ có điều kiện đầu tư máy móc để thu gom ruộng bỏ hoang, canh tác sản xuất thành vùng tập trung, cùng với đó vận động hình thành vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để tiết kiệm lao động, nhưng vẫn tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp...

HƯƠNG AN