Đột quỵ trong thể thao: Không thể xem thường

Nhiều bài học đắt giá

Một người đàn ông ở Hải Phòng gục xuống trên sân Pickleball và tử vong sau đó không lâu. Đây là sự cố trên sân thể thao mới xảy ra vào cuối tháng 7 vừa qua.

Theo một số người có mặt, ngày xảy ra sự cố đang là đỉnh điểm của đợt nắng nóng ở miền Bắc, thời điểm những người này chơi bóng vào khoảng 3 giờ chiều. Khi đó nhiệt độ ngoài trời khoảng 37-38⁰ C, còn nhiệt độ trên mặt sân còn cao hơn nữa. Người gặp rủi ro vốn có bệnh nền về huyết áp.

Camera giám sát trên sân cho thấy, sau trận đấu, người đàn ông nói trên khi đang ngồi nghỉ trên ghế bỗng gục xuống sân. Những người phát hiện đã tiến hành sơ cứu và mang đến bệnh viện nhưng không kịp.

Trước đó, vào ngày 7/4 năm nay, một nữ bệnh nhân tử vong tại Bệnh viện Trung ương Huế sau khi tham gia một giải chạy maraton tại địa phương này. Người phụ nữ 53 tuổi nhập viện trong tình trạng đột quỵ, có dấu hiệu ngưng tim. Các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Huế cho bệnh nhân thở máy qua nội khí quản, tuy nhiên tình trạng không có dấu hiệu phục hồi. Bệnh nhân được gia đình xin đưa về nhà và tử vong sau đó. Trước đó 1 ngày, bệnh viện trên cũng tiếp nhận 3 trường hợp khác nhập viện khi tham gia một giải chạy quy mô lớn.

Sự cố dẫn đến đột quỵ trong thể thao không chỉ đối với những người chơi thể thao nghiệp dư mà có thể gặp phải ở cả những người hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực này.

Đầu tháng 8 nừa qua, một trọng tài bóng đá quốc gia đã đột quỵ trên sân trong quá trình kiểm tra thể lực tại chương trình tập huấn để chuẩn bị cho mùa giải mới. Theo huấn luyện viên Nguyễn Huy Hoà (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao thành phố Hải Phòng), những người làm thể thao chuyên nghiệp (như vị trọng tài xấu số nói trên) vốn có nền tảng thể lực rất tốt. Không những thế, họ có những hiểu biết sâu rộng về các nguy cơ trong quá trình hoạt động thể thao, biết lắng nghe cơ thể để phòng tránh các sự cố, tuy nhiên vẫn gặp phải những rủi ro đặc biệt lớn. Do vậy, những người chơi thể thao nghiệp dư, đặc biệt là những người mới chơi cần tự trang bị cho mình những hiểu biết nhất định trước khi tham gia một môn thể thao bất kỳ.

"Biết lắng nghe các dấu hiệu của cơ thể để dừng lại đúng lúc, biết thể trạng của mình, biết những bệnh lý mình đang mang trong người, biết lượng sức mình... là những yếu tố đặc biệt quan trọng để hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro khi chơi thể thao, trong đó có tình trạng đột quỵ", huấn luyện viên Nguyễn Huy Hoà chia sẻ.

Cẩn thận không thừa

Hiện nay khi đời sống xã hội phát triển, các hoạt động thể thao trong nhân dân phát triển mạnh mẽ ở khắp các vùng miền với hàng triệu người tham gia thường xuyên. Tuy vậy, nếu chơi thể thao không đúng cách, người chơi luôn đối mặt với nguy cơ đột quỵ - hiểm họa tiềm ẩn ngay cả với người khỏe mạnh.

Từng làm việc lâu năm liên quan đến lĩnh vực y học thể thao chuyên nghiệp, bác sĩ Vũ Thành Luân của Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội cho rằng, nguy cơ đột quỵ trong thể thao là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, nhất là trong thời điểm hiện nay, khi "nhà nhà, người người chơi thể thao". Đáng lo ngại là nhiều người tham gia thể thao theo phong trào, không hẳn vì mục tiêu rèn luyện sức khoẻ nên nguy cơ xảy ra sự cố với nhóm người này rất cao.

Để hạn chế nguy cơ về sức khoẻ khi chơi thể thao, người chơi cần phải biết được về tình trạng sức khoẻ của mình, nhất là huyết áp, tim mạch, cần kiểm soát cường độ hoạt động, lựa chọn thời điểm phù hợp để thi đấu. Tuyệt đối không ra sân khi thời tiết quá nắng nóng hoặc quá lạnh. Đồng thời khi chơi, cơ thể cần được bổ sung nước thường xuyên.

Bác sĩ Vũ Thành Luân cũng nhắc nhở: "Có một nhóm người chơi thể thao rất dễ xảy ra sự cố là thách đố nhau ra sân sau khi đã ăn nhậu. Khi đó mọi người đang trong trạng thái hưng phấn cao, kích thích về thần kinh, nhịp tim tăng trên nền các bệnh lý có sẵn thì hiểm hoạ đối với sức khoẻ ngay lập tức hoặc về lâu dài rất có thể xảy đến".

Theo các chuyên gia về y tế, dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng nếu luyện tập thể thao sai cách hoặc vượt quá giới hạn, người tập luôn đối mặt với nguy cơ đột quỵ - căn bệnh vốn thường bị xem là chỉ xảy ra ở người cao tuổi hoặc người ít vận động.

Ngoài những chấn thương có thể xảy ra trong quá trình vận động, người chơi trước khi đến với một môn thể thao cần tự tìm hiểu về các nguy cơ. Trong đó, nhóm nguy cơ cao về đột quỵ không chỉ với người lớn tuổi, người có bệnh nền mà có thể xảy đến cả với người trẻ tuổi, khỏe mạnh. Đó là nhóm người tiền sử trong gia đình có người bị đột quỵ hoặc bệnh tim mạch

Bác sĩ của Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội nhắc nhở người tập thể thao cần khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là kiểm tra tim mạch và huyết áp trước khi tham gia các hoạt động cường độ cao. Khởi động kỹ trước khi tập, tránh tăng cường độ đột ngột và dừng tập ngay nếu có dấu hiệu bất thường.

"Hiện nay có rất nhiều giải thể thao được mở ra dành cho mọi lứa tuổi, như các giải việt dã, maraton... Ở những giải đấu này từng xảy ra sự cố nghiêm trọng khi có những người tử vong, người phải nhập viện. Vì vậy, thay vì chỉ có một tờ cam kết về tình trạng sức khoẻ từ một chiều của người chơi, ban tổ chức cần có sàng lọc với những nhóm vận động viên có nguy cơ cao để hạn chế đến mức thấp nhất các sự cố đáng tiếc xảy ra", bác sĩ Vũ Thành Luân cho biết thêm.

TIẾN HUY