Bước ngoặt trong cuộc bầu cử tổng thống Bolivia
Kết quả sơ bộ cuộc bầu cử tổng thống Bolivia cho thấy cử tri quay lưng với đảng cầm quyền, mở đường cho cuộc đối đầu lịch sử giữa các ứng viên theo đường lối đối lập.
Cuộc đua lịch sử bắt đầu
Dữ liệu bầu cử sơ bộ công bố ngày 17/8 cho thấy ứng cử viên theo đường lối trung dung Rodrigo Paz thuộc đảng Dân chủ Thiên chúa giáo bất ngờ dẫn đầu với 32,04% số phiếu bầu.
Theo sau là cựu Tổng thống theo đường lối bảo thủ Jorge “Tuto” Quiroga, đại diện cho liên minh Alianza Libre, với khoảng 27% số phiếu bầu.
Trong khi đó, tỷ phú Samuel Doria Medina, người từng được dự đoán về nhất trong cuộc đua này, lại chỉ về thứ 3, với khoảng 20% số phiếu bầu.
Các ứng cử viên cánh tả, gồm Chủ tịch Thượng viện Andronico Rodriguez và Bộ trưởng Nội vụ Eduardo del Castillo, được Tổng thống mãn nhiệm Luis Arce hậu thuẫn, đều thất thế, đánh dấu thất bại của phong trào Tiến lên chủ nghĩa xã hội (MAS) sau gần 20 năm cầm quyền.
Theo luật bầu cử Bolivia, để thắng ngay tại vòng đầu, ứng cử viên phải đạt được trên 50% số phiếu, hoặc ít nhất 40% kèm khoảng cách 10 điểm phần trăm so với đối thủ gần nhất. Với kết quả hiện tại, cuộc bầu cử Tổng thống Bolivia chắc chắn sẽ phải bước vào vòng hai, dự kiến diễn ra ngày 19/10 tới.
Kỳ vọng của cử tri
Bolivia tiến hành bầu cử trong bối cảnh đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong 20 năm qua, với lạm phát hằng năm lên tới 25%, trong khi ngoại tệ và nhiên liệu đều cạn kiệt.
Nhiều chuyên gia kinh tế nhân định, Bolivia đang có nguy cơ xảy ra khủng hoảng tiền tệ vì chính phủ duy trì tỷ giá hối đoái cố định mà không có dự trữ quốc tế để hỗ trợ.
Đây là hệ quả khi giá khí đốt tự nhiên ổn định và sản lượng bắt đầu giảm, chính phủ nước này đã chọn sử dụng dự trữ của mình để duy trì tăng trưởng và tiêu dùng. Chiến lược này đã đảo ngược động lực kinh tế vĩ mô, khiến thặng dư tài khoản vãng lai và cán cân tài khóa chuyển thành thâm hụt. Các khoản vay của ngân hàng trung ương trở thành công cụ được ưa chuộng để tài trợ cho con đường không bền vững này, dẫn đến dự trữ quốc tế đã bốc hơi.
Sau gần 15 năm duy trì tỷ giá hối đoái chính thức ở mức 6,90 boliviano đổi 1 USD và không có dự trữ ngoại hối hỗ trợ, Bolivia đang đứng bên bờ vực của cuộc khủng hoảng tiền tệ mà chính quyền vẫn chưa thể giải quyết.
Nhiều cử tri bày tỏ kỳ vọng chính phủ mới sẽ áp dụng “liệu pháp sốc” giống như mô hình mà Tổng thống Argentina Javier Milei đã áp dụng để kiềm chế lạm phát.
Các nhà quan sát quốc tế cho rằng, bài học của Argentina cũng là phương án mà tổng thống mới của Boliva nên tham khảo. Theo đó, các biện pháp thắt lưng buộc bụng và nới lỏng quy chế giám sát trên diện rộng mà ông Tổng thống Javier Milei theo đuổi kể từ khi lên cầm quyền đã phát huy tác dụng nhanh chóng bình ổn nền kinh tế Argentina.
Tỷ lệ lạm phát hàng tháng của Argentina đã giảm xuống dưới 2% lần đầu tiên trong 5 năm trở lại đây, đánh dấu thành công bước đầu của Tổng thống Javier Milei trong cuộc chiến chống lại khủng hoảng kinh tế dai dẳng ở quốc gia Nam Mỹ này.
Số liệu thống kê chính thức mới nhất của Argentina cho thấy giá tiêu dùng tăng 1,5% trong tháng 5 so với tháng trước. Con số này thấp hơn so với mức tăng 2,8% ghi nhận trong tháng 4 và giảm nhiều so với mức 25,5% ghi nhận vào tháng 12/2023 - thời điểm ông Milei mới nhậm chức Tổng thống. Tuy nhiên, tốc độ lạm phát hàng năm ở Argentina vẫn là 43,5%, thuộc hàng cao nhất trên thế giới.
Nhiều nhà phân tích nhận định, cuộc bầu cử lần này được xem là bước ngoặt lớn, diễn ra trong bối cảnh Bolivia đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, cùng sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ phe cánh tả. Đây là những yếu tố mở đường cho khả năng chiến thắng đầu tiên của phe cánh hữu trong nhiều thập niên.