Nguyên nhân nào khiến trẻ em bỏ nhà đi?

Tác động của internet

Ngày 19/7, Công an xã Hà Bắc nhận được tin báo của gia đình cháu L.T.K.N (sinh năm 2011) về việc cháu bỏ nhà đi, gia đình đã tìm kiếm ở nhiều nơi nhưng không thấy. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, chỉ sau 3 ngày nhận được tin báo, Công an xã Hà Bắc tìm thấy N. tại một quán internet ở Hà Nội và đưa về an toàn.

Trước đó, vào giữa tháng 4, em B.M.C (sinh năm 2010, ở phường Thủy Nguyên) cũng bỏ nhà đi nhiều ngày. Gia đình không liên lạc được, đã trình báo công an, đồng thời đăng tải trên mạng xã hội để nhờ cộng đồng hỗ trợ tìm kiếm. Qua camera của một quán internet, gia đình nhận ra C. xuất hiện tại đây vào tối 28/3, rời quán lúc 22 giờ cùng ngày.

Hay như trường hợp em T.N.A (sinh năm 2009, học lớp 9 tại huyện Cẩm Giàng cũ), đầu năm 2025 cũng bỏ nhà và mất liên lạc suốt 5 ngày. Gia đình cho biết trong thời gian học online, A. quen biết một số người lạ qua mạng xã hội và bị dụ dỗ “đi làm ăn” xa, sau đó gia đình nhờ các lực lượng chức năng và nhiều người đi tìm mới thấy.

Dù chưa có con số thống kê cụ thể nhưng thông qua mạng xã hội, có thể thấy trong cộng đồng liên tục ghi nhận một số trẻ em bỏ nhà đi, hầu hết đang độ tuổi học sinh THCS, THPT. Qua phương tiện thông tin đại chúng, sự vào cuộc của lực lượng công an và sự giúp đỡ của cộng đồng, nhiều em được tìm thấy, đưa trở về nhà.

Nguyên nhân trẻ bỏ nhà đi đôi khi đơn giản chỉ vì bị bố mẹ mắng, cảm thấy cô đơn trong chính ngôi nhà của mình vì ít được cha mẹ quan tâm, hỏi han, chuyện trò. Nhiều em bị kẻ xấu dụ dỗ đi chơi, đi làm kiếm tiền nên sẵn sàng bỏ nhà ra đi.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hà Bắc, trẻ bỏ nhà đi thường phải đối mặt với hàng loạt nguy cơ: bị lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật, bị buộc tham gia lao động trái phép, bị xâm hại hoặc lợi dụng...

Mất liên lạc với gia đình đồng nghĩa mất đi vòng an toàn, khiến việc bảo vệ trẻ trở nên khó khăn hơn. Nhiều em khi trở về mang theo những tổn thương tâm lý khó hàn gắn.

Tăng cường kết nối không gian thực

Tiến sĩ tâm lý học Đồng Thị Yến (giảng viên Trường Đại học Hải Dương, thành phố Hải Phòng) cho biết ở lứa tuổi vị thành niên, trẻ bắt đầu hình thành cái tôi cá nhân, mong muốn khẳng định bản thân nhưng lại thiếu kinh nghiệm sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc. Chỉ một lời mắng của cha mẹ, áp lực học tập, cảm giác bị bỏ quên hoặc không được thấu hiểu cũng có thể là “giọt nước tràn ly” khiến trẻ muốn rời bỏ gia đình để được sống theo ý thích, suy nghĩ của mình.

Nếu như trước đây, trẻ em chỉ kết bạn ở trường, lớp hoặc xung quanh nơi gia đình sinh sống thì nay, với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, trẻ có thể tham gia vào những mối quan hệ rộng mở hơn với những người bạn “ảo” từ mạng xã hội. Vì vậy, chỉ cần cha mẹ lơ là, thiếu kiểm soát, trẻ rất dễ sa vào những mối quan hệ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những hứa hẹn về “việc làm dễ kiếm tiền”, “cuộc sống tự do”... được trẻ xem như phương thức để “giải thoát” khỏi áp lực từ gia đình, cha mẹ hay để khẳng định sự độc lập mà không lường hết hậu quả.

Thượng tá Trần Hoài Nam, Trưởng Công an xã Hà Bắc cho biết để phòng ngừa việc trẻ em, thanh, thiếu niên bỏ nhà đi cần có sự chung tay từ gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó, gia đình là “hàng rào” đầu tiên và quan trọng nhất. Cha mẹ cần dành thời gian trò chuyện, lắng nghe, khích lệ con thay vì áp đặt hoặc so sánh.

Ngôn từ và cách ứng xử tôn trọng sẽ giúp trẻ cảm thấy được yêu thương, giảm nguy cơ tìm kiếm sự đồng cảm ở nơi khác. Việc tạo không khí gia đình ấm áp, an toàn sẽ khiến trẻ muốn quay về nhà khi gặp khó khăn thay vì tìm cách rời xa.

Về phía nhà trường, cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng quản lý cảm xúc và ứng xử an toàn trong môi trường mạng. Các nhà trường quan tâm tới công tác tư vấn tâm lý học đường, tạo không gian để học sinh giãi bày tâm sự, nhận lời khuyên kịp thời. Cơ quan chức năng, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo người dân về thủ đoạn lôi kéo trẻ, đặc biệt qua mạng xã hội. Đồng thời, phổ biến, giới thiệu các kênh đường dây nóng tiếp nhận thông tin khẩn cấp, đồng thời huy động sự hỗ trợ của cộng đồng trong việc tìm kiếm, bảo vệ trẻ.

MINH NGUYÊN