Hiện thực hóa giấc mơ 'an cư'

Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 là cơ sở pháp lý quan trọng để Hải Phòng hiện thực hóa các mục tiêu và tạo đà cho sự phát triển đô thị bền vững, nhất là chính sách về nhà ở xã hội.

Chính sách đặc thù giải quyết nhiều bất cập

Năm 2021, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 35/2021/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Nghị quyết số 35 tạo ra bước ngoặt quan trọng. Theo Báo cáo của Chính phủ về sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 35, thành phố Hải Phòng đạt được những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu kinh tế, lĩnh vực nhà ở xã hội thuộc sở hữu nhà nước còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

Khu chung cư 7 tầng Vĩnh Niệm tại phường Vĩnh Niệm, quận Lê Chân cũ (nay là phường An Biên) có 4 khu nhà 7 tầng với 144 căn hộ được đưa vào sử dụng từ năm 2006. Trải qua gần 20 năm sử dụng, công trình xuống cấp. Là người dân sinh sống ở chung cư Vĩnh Niệm, anh Phạm Huy Cường cho biết, những năm qua hệ thống thang máy của chung cư nhiều lần gặp sự cố, không hoạt động. Một số khu vệ sinh ngấm dột, hệ thống ống cấp, thoát nước cũng bị hư hỏng ảnh hưởng tới sinh hoạt của người dân. Trước thực tế trên, từ năm 2023 đến nay, Sở Xây dựng nhiều lần phải đề xuất UBND thành phố bố trí ngân sách để sửa chữa, bảo trì khu chung cư này.

Theo thống kê của Sở Xây dựng, trên địa bàn thành phố hiện có hơn 4.000 căn hộ tại 12 khu chung cư được đầu tư theo chương trình cải tạo chung cư cũ trong giai đoạn từ sau năm 1994 đến năm 2025. Trong số này, có 6 chung cư được xây dựng với mục đích tái định cư cho các hộ dân di dời từ chung cư cũ xuống cấp hoặc phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội quan trọng. Qua thời gian dài đưa vào sử dụng, một số công trình có dấu hiệu hư hỏng kết cấu. Chi phí vận hành, bảo trì tăng, tạo gánh nặng cho ngân sách thành phố.

Bên cạnh đó, nhiều hộ thuê căn hộ có nguyện vọng được mua lại để ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, pháp luật về nhà ở chỉ quy định việc bán nhà ở cũ thuộc tài sản hình thành từ năm 1994 trở về trước, chưa có cơ chế cho phép bán nhà ở thuộc tài sản công hình thành sau thời điểm này.

Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 được ban hành như một giải pháp dứt điểm. Đây là cơ chế đặc thù chưa từng có tiền lệ, nhằm giải quyết vướng mắc pháp lý kéo dài và tạo điều kiện cho các hộ dân đang thuê có cơ hội sở hữu nhà ở lâu dài. Theo đó, UBND thành phố được bán nhà chung cư thuộc tài sản công do thành phố xây dựng từ ngân sách nhà nước hoặc theo hình thức hợp đồng BT hình thành từ sau ngày 31/12/ 1994 đến trước ngày 1/1/2025. Điều này góp phần giải quyết nhu cầu chính đáng về nhà ở cho các hộ dân, giúp họ có được cơ hội an cư lạc nghiệp.

Bên cạnh đó, việc bán các chung cư tạo nguồn thu cho ngân sách địa phương, đồng thời giúp giảm áp lực bảo trì, bảo dưỡng quỹ nhà ở công, giúp thành phố tập trung nguồn lực vào các dự án phát triển kinh tế - xã hội khác.

Khẩn trương cụ thể hóa

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 226, UBND thành phố giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các sở, ban, ngành liên quan dự thảo kế hoạch của UBND thành phố triển khai thực hiện Nghị quyết số 226. Dự thảo kế hoạch xác định rõ 53 nhiệm vụ gắn với các cơ chế, chính sách và 13 nhiệm vụ về xây dựng, ban hành văn bản để cụ thể hóa các nội dung của Nghị quyết. Việc phân công nhiệm vụ cụ thể theo tinh thần "6 rõ" (gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền), trong đó gắn trách nhiệm từng lãnh đạo UBND thành phố, thủ trưởng các sở, ban, ngành thành phố với từng cơ chế, chính sách cụ thể.

Ngày 7/8 vừa qua, Ban Thường vụ Thành ủy họp và cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo kế hoạch của UBND thành phố triển khai thực hiện Nghị quyết 226. Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo hoàn thiện và sớm ban hành kế hoạch, đồng thời yêu cầu các sở, ban, ngành liên quan nỗ lực hoàn thành các nhiệm vụ được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố và sự vào cuộc khẩn trương của các sở, ban, ngành là minh chứng cho sự quyết liệt của Hải Phòng trong việc hiện thực hóa các cơ chế, chính sách đặc thù để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, bứt phá mạnh mẽ hơn trong phát triển kinh tế - xã hội. Đó không chỉ là câu chuyện về nhà ở, mà còn là câu chuyện về tầm nhìn chiến lược, sự linh hoạt trong quản lý và sự quan tâm sâu sắc đến đời sống của người dân, góp phần xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố đáng sống, văn minh và hiện đại.

Là người dân phải thuê nhà nhiều năm nay tại chung cư Lê Lợi, chị Nguyễn Thị Toan vui mừng cho biết khi nghe thông tin về cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đến nhà ở xã hội, gia đình chị rất vui. “Gia đình tôi nghĩ cả đời phải đi thuê nhà, giờ đây chúng tôi có cơ hội để mua lại chính căn nhà mình đang thuê ở. Khi có quyền sở hữu, người đi thuê như chúng tôi mới thật sự yên tâm an cư lạc nghiệp. Chúng tôi kỳ vọng rất lớn vào cơ chế, chính sách đặc thù này".

PHAN ANH