Tổng thống Ukraine tuyên bố tấn công tầm xa vào Nga bằng vũ khí sản xuất trong nước

Báo The Kyiv Independent ngày 24/8 dẫn phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc họp báo nhân dịp Quốc khánh Ukraine cho biết Kiev hiện đang sử dụng các loại vũ khí tầm xa do chính mình sản xuất để tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Liên bang Nga, đồng thời khẳng định những hoạt động này không cần phối hợp hay xin phép Mỹ.

Tuyên bố của ông Zelensky được đưa ra trong bối cảnh truyền thông Mỹ, đặc biệt là Wall Street Journal, gần đây đưa tin Washington đã âm thầm triển khai một cơ chế rà soát mới, trao cho Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth quyền ngăn chặn các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào Nga nếu sử dụng vũ khí do Mỹ sản xuất. Theo báo này, cơ chế trên thực tế đã hạn chế các cuộc tấn công như vậy trong nhiều tháng.

Nguồn tin của Wall Street Journal cho biết quy trình rà soát được xây dựng bởi Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách Elbridge Colby, nhằm giám sát việc Ukraine sử dụng vũ khí Mỹ cũng như các loại vũ khí châu Âu có liên quan đến linh kiện hoặc dữ liệu tình báo của Mỹ. Không chỉ áp dụng với tên lửa, quy trình này còn bao gồm hệ thống đánh giá mức độ sẵn có trong kho dự trữ vũ khí của Mỹ, với các mức phân loại “đỏ, vàng, xanh” để quyết định khả năng viện trợ.

Một quan chức Anh và hai quan chức Mỹ tiết lộ cơ chế rà soát cũng áp dụng với tên lửa Storm Shadow của Anh do loại vũ khí này phụ thuộc vào dữ liệu dẫn bắn từ Mỹ. Trong ít nhất một trường hợp, Ukraine được cho là đã lên kế hoạch sử dụng tên lửa ATACMS để tấn công mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga nhưng không được phê duyệt. Các nguồn tin cho biết Kiev lần cuối nhận được ATACMS vào mùa xuân, dưới sự cho phép của chính quyền Mỹ tiền nhiệm.

Tuy nhiên, tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Canada Mark Carney cùng ngày, Tổng thống Zelensky phủ nhận việc Kiev đang thảo luận bất kỳ hạn chế nào với Washington. Ông nhấn mạnh Ukraine hiện tiến hành các cuộc tấn công tầm xa bằng vũ khí nội địa và không cần sự đồng ý của Mỹ. Theo ông, từng có thời điểm xuất hiện những tín hiệu khác nhau liên quan đến phản ứng của Ukraine sau các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hệ thống năng lượng, song hiện tại Kiev hành động dựa trên năng lực của chính mình.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/8 nhận định Ukraine “không có cơ hội giành chiến thắng” nếu không được phép tấn công lãnh thổ Nga, đồng thời chỉ trích chính quyền tiền nhiệm Joe Biden vì chỉ cho phép Kiev phòng thủ. Dù vậy, ông Trump cũng từng phản đối mạnh mẽ việc cho phép Ukraine sử dụng vũ khí Mỹ để tấn công tầm xa vào Nga.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Zelensky ngày 20/8 thông báo Ukraine dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt tên lửa hành trình tầm xa Flamingo – do trong nước phát triển – vào mùa đông năm nay. Ông cho biết Flamingo đã thử nghiệm thành công, có tầm bắn lên tới 3.000 km và có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp Ukraine tấn công sâu vào hậu phương Nga trong thời gian tới.