Bất chấp phán quyết Tòa án Tối cao, Tổng thống Trump ký sắc lệnh truy tố người đốt cờ Mỹ
Ngày 25/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp yêu cầu Bộ Tư pháp nước này điều tra và truy tố những người đốt quốc kỳ Mỹ, dù Tòa án Tối cao trước đó đã phán quyết đây là một hình thức biểu đạt chính trị hợp pháp được Hiến pháp bảo vệ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 25/8 đã ký sắc lệnh nhằm thắt chặt việc xử lý các hành vi đốt cờ Mỹ, thừa nhận phán quyết của Tòa án Tối cao năm 1989 nhưng vẫn nhấn mạnh các biện pháp truy tố khi hành vi này có khả năng kích động bạo lực tức thời. Ông Trump tuyên bố: “Ai đốt cờ thì nhận án tù một năm. Không phải 10 năm, không phải một tháng. Một năm tù, ghi vào hồ sơ và ngay lập tức hành vi đốt cờ sẽ chấm dứt”.
Sắc lệnh chỉ đạo Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi theo đuổi biện pháp pháp lý để thách thức phán quyết năm 1989, đưa vấn đề trở lại Tòa án Tối cao, hiện có thành phần bảo thủ hơn, trong đó có ba thẩm phán do ông Trump bổ nhiệm. Theo sắc lệnh, các vụ đốt cờ có thể dẫn đến truy tố hình sự hoặc dân sự nếu gây tác hại mà không liên quan đến quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất. Người nước ngoài vi phạm cũng có thể bị hủy bỏ thị thực, giấy phép cư trú, tiến trình nhập tịch và thậm chí bị trục xuất.
Ông Trump dẫn chứng các vụ biểu tình gần đây, trong đó có vụ đốt cờ ở Los Angeles hồi tháng 6, cho rằng hành vi này là “xúc phạm và khiêu khích đặc biệt”, có thể dẫn đến bạo lực và bạo loạn. Ông nhấn mạnh: “Khắp đất nước họ đang đốt cờ. Khắp thế giới, họ đốt cờ Mỹ”.
Tuy nhiên, các nhà bảo vệ quyền tự do dân sự và học giả hiến pháp đặt câu hỏi về tính hợp pháp của sắc lệnh. Luật sư Bob Corn-Revere, cố vấn của Tổ chức Quyền cá nhân và Biểu đạt, nhận định chính phủ không thể truy tố hành vi biểu đạt được bảo vệ, dù nhiều người coi đây là hành vi xúc phạm. Giáo sư luật G.S. Hans thuộc Đại học Cornell cũng cho rằng Mỹ chưa từng phải đối mặt với tình trạng đốt cờ tràn lan.
Hành vi đốt cờ Mỹ từ lâu là nỗi bận tâm của ông Trump. Sau khi đắc cử năm 2016, ông từng viết trên Twitter rằng không ai được phép đốt cờ Mỹ và nếu vi phạm phải chịu hậu quả, có thể là tước quốc tịch hoặc một năm tù. Tuy nhiên, Hiến pháp Mỹ cấm tước quốc tịch của công dân sinh ra tại Mỹ. Sắc lệnh mới của ông Trump được giới quan sát đánh giá là bước đi gây tranh cãi, giữa quyền tự do ngôn luận và nỗ lực bảo vệ biểu tượng quốc gia.
Tổng thống Trump cho rằng sắc lệnh sẽ vừa bảo vệ quốc kỳ Mỹ vừa tuân thủ Tu chính án thứ nhất, đồng thời yêu cầu Bộ Tư pháp ưu tiên thực thi tối đa các luật hiện hành để ngăn chặn các vụ đốt cờ gây bạo lực hoặc khiêu khích.