Khoa học - công nghệ mở đường cho chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả
Việc ứng dụng khoa học - công nghệ là chìa khóa, thước đo giúp chính quyền địa phương 2 cấp ở Hải Phòng vận hành thông suốt, hiệu quả, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Chuyển biến bước đầu
Tại phường Phù Liễn, trước áp lực địa bàn rộng, khối lượng công việc hành chính tăng nhanh, nhất là trong giải quyết đất đai và đăng ký hộ kinh doanh, địa phương triển khai đồng bộ ứng dụng công nghệ thông tin.
Chủ tịch UBND phường Phạm Văn Diện cho biết: Ngay từ những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, phường chỉ đạo các bộ phận chuyên môn bắt tay rà soát, thực hiện nhiệm vụ, không để tình trạng hồ sơ chậm, muộn.
Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, phường thực hiện 4 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền. Theo đó, 100% số thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền đều được xử lý trên hệ thống "một cửa" điện tử của thành phố và Cổng Dịch vụ công quốc gia; 100% số cán bộ, công chức được cấp chữ ký số, bảo đảm hoạt động thông suốt.
Địa phương linh hoạt sắp xếp không gian tiếp dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, bố trí cán bộ trực cả ngày nghỉ, thành lập tổ công nghệ số cộng đồng tại các tổ dân phố.
Các nhóm hỗ trợ người dân trên nền tảng mạng xã hội thu hút hơn 200 lượt tương tác/ngày; tổ công nghệ số trực tiếp hướng dẫn người cao tuổi, người yếu thế, khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. 2 tháng qua, phường hỗ trợ hơn 5.000 lượt công dân, trong đó hơn 1.000 hồ sơ và 400 giao dịch trực tuyến.
Tại xã An Lão, toàn bộ quy trình xử lý văn bản nội bộ được điện tử hóa, không còn sử dụng giấy tờ, giúp nâng cao tính chuyên nghiệp. Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và giải quyết trực tuyến đạt hơn 90%, cho thấy sự thay đổi tích cực khi chính quyền cơ sở áp dụng công nghệ vào hoạt động thường ngày.
Dù đạt nhiều kết quả bước đầu, quá trình triển khai còn không ít khó khăn. Ở cấp cơ sở, hiện nay, nhiều địa phương đang gặp tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn sâu về tiêu chuẩn, đo lường, sở hữu trí tuệ, công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Phần lớn cán bộ phải kiêm nhiệm, trong khi cơ sở vật chất còn thiếu, phân tán. Trung tâm Phục vụ hành chính công thiếu trang thiết bị, chưa đáp ứng được khối lượng hồ sơ ngày càng lớn.
Trong khi một số thủ tục hành chính chưa được tích hợp trực tuyến, khiến người dân phải nộp hồ sơ trực tiếp. Việc đồng bộ dữ liệu dân cư, đất đai, hộ tịch còn chậm, dẫn tới trả kết quả muộn. Dữ liệu chưa liên thông hoàn toàn, nhiều thủ tục còn phải nhập lại trên nhiều hệ thống…
Đẩy mạnh các giải pháp tháo gỡ khó khăn
Trước thực tế trên, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất UBND thành phố ủy quyền 137 thủ tục hành chính, nhưng quá trình phân cấp, ủy quyền qua nhiều tầng nấc, làm giảm tính linh hoạt, nhất là trong giai đoạn thành phố đang áp dụng chỉ tiêu rút ngắn 50% thời gian giải quyết hồ sơ.
Để mô hình chính quyền 2 cấp vận hành hiệu quả, cần một loạt giải pháp đồng bộ. Tại cuộc làm việc của Bộ Khoa học và Công nghệ với thành phố về vận hành chính quyền địa phương cấp xã, phường, đặc khu tháng 8 vừa qua, đồng chí Cao Huy Long, Phó vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ cần bổ sung, đưa các giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong đó lưu ý, thống nhất hạ tầng số và liên thông dữ liệu. Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp các bộ, ngành sớm ban hành cơ chế kết nối dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, tần số vô tuyến, sở hữu trí tuệ… với hệ thống "một cửa" của thành phố.
Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, kinh tế - xã hội cũng sẽ được hoàn thiện, cập nhật thường xuyên, bảo đảm tính liên thông và chính xác. Tuy nhiên, việc nâng cao năng lực nhân lực khoa học - công nghệ ở cơ sở là rất cần thiết.
Tháng 8 vừa qua, cán bộ cơ sở của tất cả 114 xã, phường, đặc khu được tập huấn kiểm tra nhà nước về đo lường nhằm nâng cao năng lực quản lý, tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật ở cơ sở để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Sở Khoa học và Công nghệ cũng tăng cường kiểm tra, giám sát, xây dựng các cơ chế hỗ trợ sau đào tạo, giúp học viên áp dụng hiệu quả kiến thức vào thực tiễn công việc, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Thành phố cũng quan tâm bố trí ngân sách đào tạo riêng cho công chức kiêm nhiệm, đủ kỹ năng vận hành hệ thống số và xử lý nghiệp vụ. Mặt khác phân cấp, ủy quyền, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực thiết yếu. Ngoài lĩnh vực hành chính công, các địa phương cần thí điểm ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý môi trường, y tế, giáo dục, an sinh.
Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, sau 2 tháng triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực: 114 đơn vị cấp xã được cấp mã định danh, đưa vào vận hành hệ thống quản lý văn bản và điều hành; hơn 70% số hồ sơ được trả kết quả điện tử. Đây là những bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm đổi mới.
Tuy nhiên, để bộ máy sau hợp nhất vận hành trơn tru, khoa học - công nghệ phải thực sự trở thành trụ cột, với người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm. Khi hạ tầng số đồng bộ, dữ liệu liên thông và nhân lực cơ sở thành thạo, chính quyền số thành phố mới có thể vận hành minh bạch, hiệu quả, hướng tới mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ.