Đấu tranh hiệu quả với buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả
Trước tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng tinh vi, Hải Phòng đang đẩy mạnh phối hợp giữa các lực lượng chức năng, kiên quyết xử lý vi phạm để lập lại trật tự thị trường.
Phối hợp đồng bộ
Dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thành phố Hải Phòng (Ban Chỉ đạo 389), các đơn vị liên quan đã duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, phân định rõ trách nhiệm, tăng cường chia sẻ thông tin, kịp thời xử lý tình huống phát sinh. Nhờ vậy, tình trạng chồng chéo, đơn lẻ trong triển khai nhiệm vụ từng bước được khắc phục, tạo thế chủ động ngay từ khâu phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
Là lực lượng chủ chốt trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên tuyến biên giới biển, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (Bộ Chỉ huy quân sự thành phố) luôn chủ động phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đại tá Nguyễn Chiến Sự, Trưởng phòng Nghiệp vụ (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố) cho biết: Từ ngày 1/1/2024 đến 15/7/2025, đơn vị đã phát hiện, bắt giữ tổng số 28 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa tạm giữ để điều tra xác minh trên 35 tỷ đồng. 2 vụ đã bị khởi tố hình sự, gồm 1 vụ buôn lậu và 1 vụ vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với trị giá tang vật gần 30,8 tỷ đồng.
Ngoài ra, Bộ đội Biên phòng thành phố phối hợp với hải quan, công an, cảnh sát biển bắt giữ, xử lý thêm 6 vụ vi phạm pháp luật, trong đó có 1 vụ buôn lậu và 5 vụ vận chuyển hàng hóa không có giấy tờ hợp pháp.
Chi cục Hải quan khu vực III cũng là tuyến đầu trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đơn vị đã triển khai nhiều đợt cao điểm, thành lập các đoàn, đội tuần tra kiểm soát, tăng cường phối hợp với công an, biên phòng và các ngành chức năng để trao đổi, chia sẻ thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Phó chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Đặng Công Thành thông tin thêm, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2025, chi cục phát hiện, xử lý hơn 2.070 vụ việc với tổng giá trị hàng hoá vi phạm 1.551 tỷ đồng. Trong đó xử lý hành chính 2.061 vụ, số tiền xử phạt 30 tỷ đồng, số tiền thuế ấn định 50,1 tỷ đồng; 9 vụ có dấu hiệu hình sự; 15 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ, hàng giả.
Về công tác phối hợp, chỉ riêng năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, Hải quan thành phố đã phối hợp với Công an Hải Phòng bắt giữ, xử lý 23 vụ việc. Từ năm 2019 đến 2024, chi cục phối hợp với Bộ đội Biên phòng phát hiện, xử lý thêm 10 vụ việc.
Hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu quả
Theo Chi cục Quản lý thị trường Hải Phòng, năm 2024 và 6 tháng năm 2025, Chi cục kiểm tra 1.424 vụ, xử lý 1.024 vụ, thu nộp ngân sách nhà nước 29,5 tỷ đồng, trong đó số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 11,4 tỷ đồng, số tiền bán phát mại hơn 18,1 tỷ đồng (số liệu tổng hợp của cả Đông và Tây Hải Phòng).
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố vẫn còn đối mặt nhiều khó khăn, thách thức. Các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi, sử dụng nhiều thủ đoạn mới như lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội để giao dịch, vận chuyển hàng hóa. Công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng tuy có chuyển biến tích cực nhưng chưa thực sự đồng bộ, thông tin chia sẻ chưa kịp thời. Phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ kiểm tra, giám sát của lực lượng chức năng chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới...
Cũng theo ghi nhận tại các địa phương, hiện nay sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, chưa có quy định rõ ràng về phân cấp, phân quyền cho cấp xã, quy chế phối hợp giữa các ngành, địa phương, thiếu cán bộ chuyên sâu... Cấp xã chưa kịp thành lập Ban Chỉ đạo 389 (trước thuộc thẩm quyền cấp huyện).
Mới đây, tại cuộc làm việc với Ban Pháp chế HĐND thành phố về công tác đấu tranh, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố, với vai trò là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 389, Sở Công Thương và Chi cục Quản lý thị trường kiến nghị thành phố xem xét, bố trí kinh phí sớm đầu tư trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật chuyên dùng phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát hàng hóa trên thị trường. Đầu tư trung tâm kiểm nghiệm tại địa phương để kiểm định chất lượng hàng hóa, đặc biệt là nhóm mặt hàng thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc tân dược, thực phẩm chức năng…
Tại các cuộc giám sát chuyên đề của Ban Pháp chế HĐND với các sở, ngành, đơn vị về công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả gần đây, Phó chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Khắc Toản nhấn mạnh, mô hình chính quyền địa phương mới đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho cấp xã. Vì vậy, trong công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, chính quyền cấp xã cần chủ động, sớm kiện toàn Ban Chỉ đạo 389, trong đó lực lượng công an là thành viên.
Các sở, ngành, địa phương khẩn trương tham mưu UBND thành phố ban hành cơ chế phối hợp liên ngành, tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Các đơn vị chủ động nắm bắt tình hình từ sớm, từ xa, triển khai đồng bộ các biện pháp, kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm vụ việc vi phạm. Bên cạnh đó cần đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, tư vấn, hướng dẫn để người dân, doanh nghiệp nhận diện cùng tham gia phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Từ những kiến nghị, đề xuất của các đơn vị, HĐND thành phố sẽ nghiên cứu xây dựng nghị quyết về cơ chế, chính sách, bố trí nguồn lực thực hiện công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố trong thời gian tới.