Bộ đội Biên phòng Hải Phòng quyết liệt phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Đồng hành với ngư dân

7 giờ sáng 13/9, lao động trên tàu cá HP 90420 TS do anh Đinh Khắc Thanh làm thuyền trưởng đang chuẩn bị ngư lưới cụ, nguyên nhiên liệu để ra khơi, cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát biên phòng Bạch Đằng (Đồn biên phòng Tràng Cát) tranh thủ cầm tờ rơi, tờ gấp xuống tận nơi để tuyên truyền, nhắc nhở. Xen giữa những cuộc trò chuyện gần gũi về đời thường, làm ăn trên biển là những nội dung về thực hiện quy định chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Anh Thanh cho biết: "Chính từ những buổi tuyên truyền như vậy, ý thức chấp hành pháp luật của bà con ngư dân khi ra khơi đã từng bước thay đổi tích cực: viết nhật ký đầy đủ, mở thiết bị giám sát hành trình 24/24, không vi phạm vùng biển nước ngoài và đánh bắt có trách nhiệm đã trở thành thói quen trong hành trình đánh bắt của chúng tôi. Như vậy có thể bảo vệ nguồn lợi thủy sản để đánh bắt lâu dài".

Trung tá Đinh Văn Trình, Đồn trưởng Đồn biên phòng Tràng Cát cho biết: Đơn vị hiện quản lý 371 phương tiện tàu cá với 1.886 lao động tham gia làm nghề khai thác và dịch vụ hậu cần nghề cá. Trước yêu cầu chống khai thác IUU, đơn vị chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, là nền tảng để thay đổi nhận thức, hành vi của ngư dân.

Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tổ chức tuyên truyền, vận động 748 lượt chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản và chống khai thác IUU; thường xuyên nhắc nhở các chủ tàu cá có phương tiện hết hạn giấy phép khai thác thủy sản, đăng kiểm, chứng nhận an toàn thực phẩm chủ động liên hệ Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y để thực hiện gia hạn. Trường hợp các tàu thuộc diện mất kết nối hoặc có dấu hiệu vi phạm vùng biển nước ngoài cũng được thông báo để chủ phương tiện đưa tàu về địa phương xác minh, xử lý. Hiện trên địa bàn không có phương tiện “3 không”.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 18/8/2025, toàn thành phố có 821 tàu cá từ 6 m trở lên đã được đăng ký trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VnFishbase). Thành phố cũng hoàn thành cập nhật thông tin chi tiết từng tàu cá (chủ tàu, căn cước công dân, địa chỉ, số điện thoại…) trên cơ sở dữ liệu VnFishbase và hệ thống giám sát hành trình (VMS) gắn với cơ sở dữ liệu dân cư (VNeID). 100% tàu cá đã được đánh dấu, kẻ biển theo quy định và toàn bộ tàu cá từ 15 m trở lên đều đã lắp đặt thiết bị VMS theo quy định.

Hải Phòng cũng đã chấm dứt tình trạng tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác). Trong 821 tàu cá trên toàn thành phố, đã cấp giấy phép khai thác thủy sản đối với 765 tàu (đạt tỷ lệ 93,2%). Hiện còn 66 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản đang dừng hoạt động.

Mặc dù công tác quản lý phương tiện được triển khai chặt chẽ, song các hành vi vi phạm vẫn chưa được khắc phục triệt để. Các lỗi vi phạm thường gặp là: máy trưởng không có văn bằng hoặc chứng chỉ theo quy định; tàng trữ công cụ kích điện trên tàu cá để khai thác thủy sản trái phép; không mua bảo hiểm thuyền viên; giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường hết hạn; không thực hiện quy định trong trường hợp thiết bị giám sát hành trình bị hỏng; không duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình trong quá trình hoạt động trên biển; không bố trí đủ định biên tàu cá theo quy định…

Quyết liệt trong giai đoạn “nước rút”

Bộ đội Biên phòng thành phố đang trong đợt cao điểm chống khai thác IUU. Các đồn, trạm biên phòng được tăng cường lực lượng, chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ tàu cá tại các cảng, bến, cửa sông. Công tác kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến được thực hiện nghiêm ngặt, yêu cầu chủ phương tiện duy trì hệ thống VMS hoạt động 24/24 giờ.

Trên biển, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố tổ chức 2 biên đội (gồm 10 tàu, xuồng, ca nô với 49 cán bộ, chiến sĩ) thực hiện nhiệm vụ tuần tra kiểm soát.

Bộ đội Biên phòng Hải Phòng đã tuyên truyền cho 10 phương tiện/41 lao động người nước ngoài và yêu cầu 55 phương tiện/317 lao động khai thác trên biển ký cam kết không vi phạm IUU. Kiểm tra, tạm giữ, xử lý 22 tàu cá Việt Nam vi phạm IUU (tịch thu, tiêu hủy 10 kích điện).

Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng thành phố Nguyễn Đức Hạnh cho biết: Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật nâng cao nhận thức cho ngư dân, vận động nhân dân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật; phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, truy xuất nguồn gốc thủy sản qua hoạt động xuất nhập bến của tàu cá.

Tiếp tục tiến hành điều tra cơ bản, thống kê, lập hồ sơ danh sách tàu cá có “nguy cơ cao” vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép để đưa vào diện quản lý và trao đổi, cung cấp thông tin cho các lực lượng chức năng để phối hợp theo dõi, giám sát, ngăn ngừa vi phạm.

Các đơn vị kiểm soát chặt chẽ tàu cá, người trước khi xuất nhập bến, kiên quyết không cho người, phương tiện ra khơi khi không đủ thủ tục giấy tờ theo quy định, thiết bị giám sát hành trình không hoạt động. Quản lý, kiểm soát 100% tàu cá tỉnh khác hoạt động trên địa bàn thành phố, thiết lập cơ chế chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các địa phương có liên quan để kịp thời ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm IUU.

Tăng cường phối hợp với các lực lượng (Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư...) nắm chắc tình hình trên biển; chia sẻ phối kiểm thông tin về hoạt động của tàu cá để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, kiểm soát tàu cá và xử lý vi phạm. Xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá vi phạm khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Kịp thời phát hiện, xử lý và tham mưu các cấp có thẩm quyền xử lý 100% các trường hợp vi phạm khai thác IUU, nhất là tàu cá gửi thiết bị VMS trên tàu cá khác, vận chuyển thiết bị VMS của tàu cá khác và không thực hiện sang tên, đối chủ theo quy định. Phối hợp với lực lượng công an điều tra, xác minh, xử lý các tổ chức, cá nhân có hành vi môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

HOÀNG XUÂN