Đổi mới kiểm tra, đánh giá, tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện
Các trường học trên địa bàn thành phố đang tích cực đổi mới việc dạy và học.
1 trong 5 nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) triển khai trong năm học 2025 - 2026 là đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, tạo cơ hội, điều kiện để học sinh được phát triển toàn diện. Các trường học trên địa bàn thành phố đang tích cực đổi mới việc dạy và học theo hướng này.
Học sinh hào hứng, phát triển năng lực
Sáng 11/9, trong giờ học về sự biến đổi của chất, môn Khoa học tự nhiên tại lớp 8A2, Trường THCS Nguyễn Văn Cừ (phường Hòa Bình), cô giáo Nguyễn Thị Thoa sử dụng các video, thí nghiệm để dạy học sinh. Học sinh thích thú thảo luận, trao đổi và được cô chấm điểm kiểm tra miệng trong giờ học.
“Đây là một trong những đổi mới về cách thức đánh giá học sinh trong năm học này. Riêng đối với môn Khoa học tự nhiên, giáo viên không kiểm tra học thuộc bài về nhà trong đầu giờ học như trước mà trong quá trình học, để học sinh phát hiện, trả lời về các tình huống theo hướng dẫn của giáo viên. Từ đó, không chỉ tạo sự thu hút, tăng tính làm chủ bài học, khơi dậy sự năng động, sáng tạo mà còn phát huy năng lực của các em học sinh”, cô giáo Nguyễn Thị Thoa nói.
Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Cừ Phạm Thúy Hoa cho biết, năm học này, trường có 1.309 học sinh, với 29 lớp học. Nhà trường chú trọng đánh giá học sinh tập trung vào sự tiến bộ của người học gắn với Chương trình học phổ thông 2028. Nhất là từ năm học này, nhà trường triển khai dạy học 2 tầm/ngày theo hướng đẩy mạnh dạy và học câu lạc bộ văn hóa, thể thao gắn các môn văn hóa.
Nhà trường yêu cầu, hướng dẫn giáo viên tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, đánh giá học sinh không chỉ dừng ở bài thi viết, thi trực tuyến, mà ở các dự án học tập, sản phẩm stem, nghiên cứu khoa học, bài thuyết trình, hoạt động nhóm, giáo dục trải nghiệm..., giúp học sinh phát triển năng lực, năng khiếu toàn diện.
Còn với cô giáo Tiêu Thị Tám, Hiệu trường Trường THPT Hà Đông (xã Hà Đông), đây không phải là năm học đầu, nhà trường đổi mới đánh giá học sinh. 2 năm trở lại đây, trường thay đổi, khuyến khích cán bộ, giáo viên tâm huyết, đổi mới, sáng tạo phương pháp giảng dạy; tăng cường các hoạt động ngoại khoá nhằm thực hiện có hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nhờ vậy, qua các hình thức kiểm tra, đánh giá, giáo viên biết được những điểm mạnh, điểm chưa đạt của học sinh về kiến thức, kỹ năng, để điều chỉnh phương pháp dạy cho phù hợp.
Tiếp tục đổi mới trong năm học này, nhà trường tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong kiểm tra, đánh giá học sinh. Giáo viên sử dụng phần mềm, ứng dụng để hỗ trợ việc đánh giá, theo dõi và phân tích kết quả học tập của học sinh. Đồng thời, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện bằng cách đánh giá sự hiểu biết về kiến thức môn học, chú trọng đánh giá năng lực, các kỹ năng của học sinh, như: tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, sáng tạo... Giáo viên dạy học theo hướng cá nhân hóa, quan tâm đến từng cá nhân, theo những nhóm học sinh, giúp học sinh phát triển năng lực phù hợp sở trường.
Đổi mới từ nhà trường, giáo viên
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng cho biết, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình giáo dục mở, tập trung phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho học sinh, không chỉ còn cung cấp kiến thức. Chương trình học định hướng học sinh phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ, chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức vào đời sống, hình thành năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo của học sinh. Vì thế, Bộ giáo dục và Đào tạo chỉ đạo đổi mới trong phương pháp giáo dục, kiểm tra, đánh giá là yêu cầu thiết yếu để phù hợp đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá này theo đúng chỉ đạo của Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo để hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới.
Trước năm học 2025 - 2026, Sở có hướng dẫn các cơ sở giáo dục triển khai các nhiệm vụ năm học mới, tập trung đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá học sinh theo định hướng tiếp cận năng lực học sinh. Theo Trưởng Phòng Giáo dục trung học (Sở Giáo dục và Đào tạo) Phạm Thị Thu Hà, cách thức đổi mới trong kiểm tra, đánh giá học sinh là chuyển trọng tâm đánh giá chủ yếu từ ghi nhớ, hiểu kiến thức… sang đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn, chú trọng đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như tư duy sáng tạo. Trong đánh giá thành tích học tập không chỉ đánh giá kết quả cuối cùng mà chú ý cả quá trình học tập. Áp dụng các hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá khác nhau: Viết, vấn đáp, trắc nghiệm khách quan...
Vấn đề khó nhất trong đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá học sinh là cần sự chủ động đổi mới, đầu tư thời gian, công sức tìm tòi, nghiên cứu, thiết kế bài giảng, ứng dụng công nghệ số của đội ngũ giáo viên. Mặt khác, không phải trường nào cũng đủ năng lực xây dựng phần mềm kiểm tra trực tuyến. Vì thế, bên cạnh sự chủ động khắc phục khó khăn, các nhà trương mong muốn Sở Giáo dục và Đào tạo sớm có hướng dẫn, hỗ trợ về phần mềm kiểm tra trực tuyến để bảo đảm thuận lợi trong đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh, từng bước đáp ứng phát triển công dân số từ trong trường học.