Lan tỏa tình yêu văn hóa, di sản
Những cuộc thi tìm hiểu di sản, thuyết minh viên di sản trở thành các 'lớp học sống động', nuôi dưỡng niềm tự hào, tình yêu văn hóa và ý thức gìn giữ di sản trong thế hệ trẻ Hải Phòng. Từ sân chơi ấy, thông điệp trân trọng, phát huy giá trị văn hóa được lan tỏa mạnh mẽ trong nhà trường và cộng đồng.
Đưa di sản văn hóa vào học đường
Sáng 12/9, tại đình Hàng Kênh (phường Lê Chân) - di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia, Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Bảo tàng Hải Phòng tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu di tích Văn miếu - Quốc Tử Giám và di sản văn hóa Hải Phòng”. Cuộc thi diễn ra trong không khí sôi nổi, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc. Ngay từ sáng sớm, sân đình rộn ràng tiếng trống, tiếng nhạc và những tràng pháo tay của hàng trăm học sinh, thầy cô và cha mẹ học sinh. Ba đội chơi đến từ các trường: THCS Hoàng Diệu, THCS Chu Văn An và THCS Hồng Bàng mang đến màn chào hỏi sáng tạo, đậm bản sắc từng trường. Xen kẽ phần thi là những tiết mục văn nghệ với giai điệu tươi trẻ như “Hải Phòng tuổi thơ tôi”, “Ngàn ước mơ Việt Nam”, khiến sân khấu rực rỡ, chan hòa không khí ngày hội di sản.
Cuộc thi không chỉ là sân chơi tranh tài kiến thức, mà còn khơi dậy tinh thần gắn kết, được khán giả cổ vũ nhiệt tình. Phần thi dành cho khán giả cũng thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo không khí thân thiện và gần gũi. Chia sẻ sau vòng thi, em Trần Quỳnh Anh, học sinh lớp 8B2 Trường THCS Hoàng Diệu bày tỏ: “Tham gia cuộc thi giúp em thêm thông tin, hiểu hơn về Văn miếu - Quốc Tử Giám và di sản quê hương. Em cảm thấy tự hào và muốn học tập chăm chỉ để xứng đáng với truyền thống hiếu học của dân tộc”.
Ở góc nhìn giáo dục, cô Trần Thị Kim Xuyến, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Diệu nhận định: “Học sinh không chỉ học từ sách vở mà được trải nghiệm, được hòa mình trong không khí văn hóa. Những hoạt động ý nghĩa này sẽ gieo vào các em tình yêu, trách nhiệm với di sản, với quê hương, đất nước”.
Trước đó, tháng 11/2024, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Hội thi thuyết minh viên di sản giỏi với chủ đề “Di sản văn hóa thành phố Hải Phòng”, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam. Hội thi quy tụ 12 đội đến từ các quận, huyện, trải qua ba phần thi: chào hỏi, thuyết minh về di sản tiêu biểu và kiến thức về Luật Di sản văn hóa. Hội thi là dịp để các thí sinh giới thiệu, quảng bá vẻ đẹp, chiều sâu văn hóa - lịch sử của thành phố Cảng, đồng thời nâng cao trình độ nghiệp vụ, khẳng định vai trò cầu nối của đội ngũ thuyết minh viên.
Những cuộc thi ấy không chỉ lan tỏa kiến thức, mà còn khơi dậy niềm tự hào trong học sinh, thầy cô giáo, tạo thành ngày hội thực sự để các em “học mà chơi - chơi mà học”, tiếp nhận lịch sử, văn hóa bằng tất cả sự hứng khởi và tự hào.
Để thế hệ trẻ tiếp nối, gìn giữ và phát huy giá trị di sản
Tiến sĩ Nguyễn Văn Tú, Phó giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn miếu - Quốc Tử Giám khẳng định: “Di sản chỉ thực sự sống động khi được thế hệ trẻ tiếp nhận và yêu quý. Những cuộc thi này là cầu nối để học sinh vừa học vừa trải nghiệm, từ đó biết trân trọng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa quê hương”.
Nói về cuộc thi, nhà nghiên cứu Phạm Xuân Thanh, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng, thành viên Ban Giám khảo cuộc thi đánh giá: “Các em học sinh tham gia cuộc thi đều chuẩn bị công phu, tinh thần đoàn kết và khả năng vận dụng kiến thức linh hoạt. Điều đáng quý hơn cả là sự tự tin, bản lĩnh khi đứng trước đông đảo người xem, cho thấy sức sống của di sản khi được truyền lửa vào thế hệ trẻ”.
Từ góc độ quản lý, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng Trần Thị Hoàng Mai thông tin, những cuộc thi tìm hiểu và trải nghiệm di sản không chỉ là sân chơi bổ ích mà còn là phương thức giáo dục trực quan, góp phần bồi đắp nhân cách và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Thời gian tới, sở sẽ chỉ đạo các đơn vị văn hóa trực thuộc tiếp tục phối hợp các cơ quan chuyên môn và các nhà trường nhân rộng mô hình này, kết hợp tham quan di tích trong các chuyến ngoại khóa, tổ chức trại hè di sản dành cho thiếu nhi, đưa nội dung tìm hiểu văn hóa vào chương trình ngoại khóa. “Khi di sản trở thành một phần tự nhiên trong đời sống học đường, các em sẽ không chỉ “học để thi” mà còn “học để yêu”, gắn bó và có trách nhiệm với cội nguồn”, Giám đốc Trần Thị Hoàng Mai chia sẻ.
Hải Phòng đang từng bước xây dựng, khẳng định một thành phố văn hóa - văn minh, những hoạt động gắn kết di sản với học sinh có ý nghĩa đặc biệt. Điều đọng lại lớn nhất từ những hội thi, cuộc thi chính là thông điệp: di sản không chỉ để chiêm ngưỡng, mà còn để thế hệ trẻ tiếp nối, gìn giữ và phát huy.