Khi game biến thú vui thành cạm bẫy với giới trẻ

Những vụ việc đau lòng

Đêm 8/9, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin về một nam thanh niên tử vong tại quán internet ở Hải Phòng. Theo chia sẻ, người này đến chơi lúc 9 giờ sáng, chỉ khoảng 20 phút sau đã gục trên bàn, nhưng mãi đến tối khi gia đình tìm tới mới phát hiện sự việc. Ban đầu, nhân viên quán và khách xung quanh nghĩ anh chỉ mệt nên gục xuống để ngủ. Khi kiểm tra, nạn nhân đã ngừng thở. Dù chưa có xác nhận chính thức từ cơ quan chức năng, song vụ việc đã gây xôn xao dư luận, khiến nhiều người giật mình trước tác hại khó lường của việc chìm đắm trong thế giới ảo.

Trước đó, Hải Phòng từng ghi nhận vụ việc liên quan đến một học sinh trú ở phường Hồng Bàng, vốn là lớp trưởng lớp 11 của Trung tâm Giáo dục thường xuyên Hải Phòng vì mê game mà sa ngã, lên kế hoạch cướp tài sản, lấy tiền chơi game. Học sinh này mang dao đi học, rồi tìm cách khống chế một lái xe ôm nhằm cướp xe máy. Nạn nhân chống trả quyết liệt, cùng người dân bắt giữ giao cho công an. Vụ việc khiến thầy cô, bạn bè bàng hoàng bởi học sinh này vốn không có tiền án, chỉ quá mê game.

Không chỉ Hải Phòng, nhiều địa phương khác cũng từng xảy ra những bi kịch tương tự. Từ những vụ việc trên, có thể thấy nghiện game không còn là “sở thích” của giới trẻ, mà đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, nhân cách và trật tự xã hội.

Cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ

Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Đình Chỉnh, nghiện game ở thanh thiếu niên không chỉ là vấn đề công nghệ, mà sâu xa hơn phản ánh sự đứt gãy trong nếp sinh hoạt gia đình và văn hóa cộng đồng. Ông phân tích: "Ngày xưa, trẻ em lớn lên trong không gian làng xã, sau giờ học có sân đình, bãi cỏ, có những trò chơi dân gian rèn luyện thể lực và trí tuệ. Ngày nay, không gian ấy dần bị thay thế bởi quán internet, điện thoại thông minh. Khi thiếu sự gắn kết trong gia đình, thiếu sân chơi lành mạnh, các em dễ tìm đến game như một chốn nương náu. Nghiện game vì thế không đơn thuần là thói quen cá nhân mà là biểu hiện của khoảng trống văn hóa”. Ông cũng nhấn mạnh, muốn giải quyết tận gốc, cần trả lại cho trẻ em môi trường sinh hoạt cộng đồng, tạo cơ hội để các em tham gia hoạt động văn nghệ, thể thao, sinh hoạt đoàn đội. Gia đình, nhà trường và xã hội phải cùng nhau lấp đầy khoảng trống văn hóa ấy. Nếu để mặc cho game trở thành “sân chơi mới”, thì chúng ta sẽ phải chứng kiến nhiều hệ lụy đau lòng hơn trong tương lai.

Ở góc độ y tế, Bệnh viện Nhi Trung ương đã từng cảnh báo hậu quả nặng nề nhất mà trẻ nghiện game phải gánh chịu là rối loạn tâm lý: dễ rơi vào trầm cảm, lo âu, mất kiểm soát hành vi. Không ít trường hợp vì muốn có tiền chơi game mà nảy sinh hành vi trộm cắp, cướp giật, thậm chí giết người. Trẻ cũng dễ bị rối loạn tâm sinh lý, hành xử hung hăng theo tính cách nhân vật ảo.

Để khắc phục tình trạng này, gia đình cần sát sao trong quản lý con em, định hướng và giới hạn thời gian hợp lý. Thay vì cấm đoán tuyệt đối, cha mẹ nên đồng hành, chia sẻ, khuyến khích trẻ tham gia thể thao, văn hóa, đọc sách để cân bằng đời sống. Nhà trường cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống, tăng cường hoạt động ngoại khóa, giao lưu tập thể để học sinh có môi trường gắn kết ngoài đời thực. Giáo viên cũng cần phát hiện sớm dấu hiệu học sinh sa đà vào game để phối hợp cùng phụ huynh xử lý.

Về phía xã hội, cần siết chặt quản lý các điểm kinh doanh internet: quy định độ tuổi, thời gian, kiểm tra định kỳ, xử phạt nặng những cơ sở để học sinh ngồi chơi xuyên đêm. Song song với đó, phát triển những trò chơi giáo dục, giải trí lành mạnh, giúp trẻ giải tỏa căng thẳng nhưng không ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý.

Nghiện game là vấn nạn toàn cầu, không riêng Việt Nam. Nhưng với thực tế ngày càng nhiều vụ việc đau lòng, lời cảnh báo càng trở nên cấp thiết. Để bảo vệ thế hệ trẻ, cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, nhằm giúp các em sử dụng công nghệ một cách lành mạnh, an toàn và có ích cho tương lai.

LAM ANH