Cả gia đình tất bật giữ lửa nghề làm đầu lân sư truyền thống
Mỗi dịp Tết Trung thu đến, gia đình anh Trần Ích Đại ở tổ dân phố Vĩnh Khê, phường An Hải (Hải Phòng) lại tất bật trang trí, hoàn thiện những chiếc đầu lân sư để kịp giao hàng.
Những ngày này, hiệu may Thu Hồng ở đường 208 (tổ dân phố Vĩnh Khê, phường An Hải) của gia đình anh Đại trở thành nơi làm đầu lân. Thoăn thoắt kẻ vẽ chi tiết và vanh (cạp vành) từng đầu lân, anh Đại cho biết, nghề làm đầu lân sư của gia đình là nghề cha truyền con nối. Vợ chồng anh là đời thứ 3 theo nghề.
Theo chị Lê Thị Thu Hồng, vợ anh Trần Ích Đại, nghề làm đầu sư tử, đầu lân sư gắn liền với tên tuổi của bố chồng chị - ông Trần Ích Nung. Trước kia, gia đình chị ở phố Cầu Đất (phường Ngô Quyền), được nhiều người biết đến bởi những chiếc đầu sư tử, đầu lân đẹp, bền. Khi chuyển về Vĩnh Khê sinh sống, gia đình tiếp tục giữ nghề.
“Tuy đều có công việc riêng song để giữ nghề truyền thống, vợ chồng tôi cùng các anh chị em đều tham gia. Vào dịp này, tôi tạm dừng nhận hàng may tập trung cùng mọi người trang trí, hoàn thiện sản phẩm để kịp thời phục vụ thị trường”, chị Hồng cho biết.
Cũng theo chia sẻ của anh Đại, chị Hồng, trước kia, gia đình làm đầu sư tử và các loại đèn lồng. Theo thời gian, để đáp ứng nhu cầu thị trường, gia đình tập trung làm đầu lân, chủ yếu các loại đầu lân phục vụ lứa tuổi từ 17 tuổi trở xuống. Tuy vậy, gia đình chị vẫn nhận làm sản phẩm đặt riêng như đầu sư tử, đầu lân có độ tinh xảo cao, các loại đèn lồng…
Nghề làm đầu lân không chỉ đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo mà rất cần cái tâm. Để làm ra được chiếc đầu lân hoàn chỉnh, mất nhiều thời gian, trong đó khâu làm phôi quyết định thời gian hoàn thành sản phẩm. Bởi vậy, ngay từ sau Tết Nguyên đán, gia đình anh chị tập trung làm phôi, đến khoảng tháng 6 âm lịch bắt đầu khâu trang trí, hoàn thiện.
Để đáp ứng thị hiếu của thị trường, gia đình chị Hồng phải tìm tòi, cải tiến mẫu sản phẩm. So với trước, để hoàn thành đầu lân cũng cầu kỳ hơn, nhất là khâu trang trí. Quá trình làm, mỗi thành viên trong gia đinh đảm nhận từng công đoạn tỉ mỉ, trau chuốt đến từng chi tiết nhỏ để những con lân đầy màu sắc vừa giữ được cái hồn của lân vừa giữ được sự vững chãi, cứng cáp sau mỗi bài múa.
Hiện ngoài sản phẩm đầu lân, gia đình anh Đại còn làm thêm các phụ kiện kèm theo như trống, quần áo, quạt, mặt nạ… Tuy thị trường đang có nhiều lựa chọn với những sản phẩm hiện đại, song những sản phẩm của gia đình anh Đại vẫn được nhiều khách hàng lựa chọn. Năm 2024, gia đình xuất bán khoảng 4.000 đầu lân cho các mối buôn, thì năm nay số lượng đầu lân cung cấp ra thị trường tăng lên khoảng 6.000 - 7.000 đầu. Ngoài thị trường trên địa bàn thành phố, gia đình còn cung cấp sản phẩm cho một số cửa hàng ở các tỉnh, thành phố lân cận.
Theo chị Hồng, sở dĩ sản phẩm của gia đình thu hút khách hàng bởi sự tỉ mỉ, khéo léo và quan trọng hơn là tâm huyết, trách nhiệm của người làm. So với các loại đầu lân hiện nay trên thị trường, đầu lân do gia đình chị làm có điểm riêng, đó là đầu tròn, khi trang trí lên, mặt lân hiền và có hồn hơn.
Hay như sản phẩm mặt nạ, thay vì vẽ theo mẫu, gia đình chị vẽ theo cảm xúc. Cũng bởi vậy, mỗi chiếc mặt nạ cười là một kiểu khác nhau, không chiếc nào giống chiếc nào.
Điều đáng mừng với gia đình anh Đại, chị Hồng là các con đều theo nghề, cùng cha mẹ gìn giữ và phát triển. Giữa thị trường đồ chơi hiện đại phong phú, những chiếc đầu lân vẫn khẳng định được chỗ đứng riêng. Giữ nghề làm đầu lân truyền thống không chỉ để mưu sinh, mà còn góp phần lưu giữ, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.