Đổi mới việc đưa pháp luật đến với người dân

Tiếp cận linh hoạt

Ngày 16/9, tại Công ty CP Dịch vụ thương mại Ngọc Anh, Hội phụ nữ Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố) phối hợp cùng công ty tổ chức buổi tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông cho cán bộ, công nhân.

Tại đây, người lao động không chỉ được truyền đạt kiến thức pháp luật bằng hình thức thuyết trình trực tiếp, mà còn được hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống cụ thể, góp phần nâng cao ý thức chấp hành giao thông của người lao động. Chị Nguyễn Thị Thu, công nhân công ty cho biết: "Tham gia giao thông là hoạt động mỗi ngày song đôi khi chúng tôi cũng chưa hiểu hết luật, nhất là các quy định về biển báo, mức xử phạt khi vi phạm. Tuyên truyền trực tiếp kết hợp minh họa thực tế như vậy dễ nhớ hơn nhiều so với đọc văn bản".

Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, phường Hưng Đạo vừa phối hợp Phòng Cảnh sát giao thông, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) và Công an phường Hưng Đạo tổ chức tuyên truyền pháp luật cho hơn 1.800 học sinh. Với phương pháp tương tác, trao đổi tình huống thực tế, cuộc tuyên truyền giúp học sinh nhận diện các hành vi vi phạm an toàn giao thông, vi phạm trên không gian mạng, hiểu rõ hơn về Luật Trật tự an toàn giao thông, Luật An ninh mạng.

Các phương thức, thủ đoạn của tội phạm trên không gian mạng, nhất là tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo chiếm đoạt tài sản cũng được cán bộ công an truyền tải dí dỏm, sinh động. Mỗi học sinh tham gia còn được tặng bình nước có in thông điệp pháp luật và số hotline của Công an phường.

Em Trần Mai Nhung, học sinh lớp 10C10 chia sẻ: “Em thường dùng mạng xã hội mỗi ngày, nhưng trước đây chưa hiểu hết các quy định của pháp luật. Sau buổi tuyên truyền, em biết thêm các thủ đoạn lừa đảo online hiện nay cũng như việc chấp hành nghiêm các quy định pháp luật dể tham gia giao thông an toàn”.

Hiện, người lao động, học sinh và người dân đang được ngành tư pháp, chính quyền địa phương cùng lực lượng chức năng đồng hành trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật một cách phù hợp nhằm nâng cao kiến thức.

Hiệu quả từ "mắt thấy - tay làm"

Không còn những buổi “đọc luật” khô khan hay khẩu hiệu cứng nhắc, phổ biến giáo dục pháp luật tại các phường, xã, trường học, doanh nghiệp ngày càng sinh động, gắn với thực tiễn và gần gũi hơn. Theo Đại úy Lê Tùng Tiến, Phó đội trưởng Đội Công tác chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (Công an thành phố), tuyên truyền pháp luật hiện nay không chỉ dừng lại ở việc nói lý thuyết, mà cần gắn với thực hành.

"Với nội dung phòng cháy chữa cháy, chúng tôi không chỉ phổ biến quy định xử phạt mà còn trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy, xử lý tình huống giả định. Người dân được "mắt thấy, tay làm" sẽ giúp ghi nhớ sâu và có kỹ năng xử lý tình huống thực tế hơn. Đổi mới hình thức tuyên truyền phù hợp rất quan trọng để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống", Đại úy Lê Tùng Tiến cho biết.

Việc chia nhỏ nhóm tuyên truyền, xác định rõ đặc thù từng đối tượng để lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp kết hợp mô phỏng các tình huống vi phạm hay tai nạn giúp người nghe dễ hình dung, dễ tiếp thu, góp phần biến kiến thức pháp luật thành kỹ năng sống.

Với giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên hình thức tuyên truyền pháp luật chuyển sang “bắt trend” đang phát huy hiệu quả với video ngắn, meme pháp lý, mini game tương tác trên TikTok, Facebook, YouTube… Những thông tin khô khan trở nên mềm mại, dễ tiếp nhận và lan tỏa mạnh mẽ. Nhiều trường học ở Hải Phòng còn tích cực lồng ghép pháp luật vào giáo dục đạo đức, kỹ năng sống giúp học sinh không chỉ “biết luật” mà còn “sống đúng luật”.

Cô Hoàng Khánh Linh, Bí thư Đoàn Trường THPT Hàng Hải chia sẻ: “Chúng tôi lồng ghép tuyên truyền pháp luật vào giờ chào cờ, sinh hoạt chi đoàn, tổ chức thi tìm hiểu pháp luật, xây dựng tủ sách pháp lý và liên tục cập nhật nội dung trên fanpage nhà trường. Học sinh được tiếp cận pháp luật mỗi ngày, từ đó hình thành thói quen tuân thủ".

Theo Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, công tác phổ biến giáo dục pháp luật không còn là nhiệm vụ riêng của các cơ quan nhà nước, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi cán bộ, giáo viên, người dân đều có thể trở thành “tuyên truyền viên pháp luật” trong cộng đồng.

Hiểu luật và làm đúng luật

Pháp luật chỉ thực sự có giá trị khi người dân hiểu và tự giác thực hiện. Vì vậy, thành phố Hải Phòng đang tích cực đưa phổ biến giáo dục pháp luật lồng ghép vào hoạt động thường xuyên của nhà trường, doanh nghiệp, đoàn thể, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để truyền thông chính sách từ sớm, từ xa.

Thành phố đang chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, báo cáo viên pháp luật, luật sư, luật gia, đồng thời ưu tiên phát huy vai trò của người uy tín trong cộng đồng dân cư.

Theo Trưởng Phòng Phổ biến giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp Hải Phòng) Đặng Thị Hà, sở nghiên cứu, đề xuất và triển khai mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”, được chọn là một trong 11 mô hình tiêu biểu thuộc Đề án “Xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa tại thành phố Hải Phòng”.

Mục tiêu của mô hình là 100% quy định pháp luật được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả; cán bộ, công chức, viên chức và người dân được tuyên truyền, phổ biến đầy đủ, kịp thời các chính sách, văn bản pháp luật mới.

Thời gian tới, ngành tư pháp thành phố xác định rõ việc nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật là then chốt. Cùng với đó là tiếp tục đổi mới hình thức phổ biến giáo dục pháp luật: tổ chức các cuộc thi pháp luật, câu lạc bộ pháp lý, ứng dụng AI hỗ trợ tuyên truyền, truyền thông đa phương tiện nhằm nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng.

Nghị quyết số 27-NQ/TW khẳng định pháp luật chỉ phát huy giá trị khi được người dân hiểu, tin và thực hiện. Đó cũng chính là giải pháp thành phố Hải Phòng đang nỗ lực thực hiện để nhanh chóng đưa pháp luật vào cuộc sống.

HẢI VÂN