Tiếp dân hiệu quả - thước đo uy tín của chính quyền
Ở nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hải Phòng, việc tiếp công dân đang trở thành thước đo quan trọng để đánh giá uy tín, năng lực lãnh đạo, điều hành của bộ máy chính quyền.
Giải quyết kịp thời bức xúc
Nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến nay được nửa tháng, bà Cao Thị Lan ở số nhà 90, Thiên Lôi (phường An Biên) vẫn chưa hết vui mừng. Bà Lan cho biết, trước đây gia đình bà nhiều lần đến làm hồ sơ, thủ tục để được cấp “sổ đỏ” nhưng hồ sơ chậm giải quyết, kéo dài. Đến ngày 4/8, sau khi chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động được hơn 1 tháng, bà Lan có đơn đến phường An Biên đề nghị cấp “sổ đỏ” lần đầu. Sau khi làm đơn, bà được lãnh đạo phường triệu tập họp và giải thích thiếu một số giấy tờ liên quan cần bổ sung. Sau khi bổ sung hồ sơ, ngày 15/9, bà Lan được cấp “sổ đỏ” đúng như lịch đã hẹn của UBND phường.
Tương tự như vậy, ông Vũ Ngọc Bích ở thôn Vũ Xá, xã Tứ Kỳ cũng được chính quyền xã giải quyết đơn hợp tình hợp lý. Ngày 6/8, gia đình ông Bích có đơn đề nghị UBND xã Tứ Kỳ xác minh lại việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Đào Thị Đãn (mẹ vợ ông Bích, liên quan đến quyền thừa kế đất đai). Ngày 12/8, công chức Phòng Kinh tế xã Tứ Kỳ trực tiếp hướng dẫn gia đình ông Bích đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã để hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thực hiện các giấy tờ có liên quan đến quyền thừa kế theo đúng quy định. Ông Bích cho biết: “Nhờ được cán bộ hướng dẫn cụ thể nên gia đình tôi làm thủ tục dễ dàng hơn”.
Theo UBND các xã, phường sau khi chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động, số lượng công dân đến kiến nghị, đề nghị nhiều, ít đơn tố cáo. Các đơn kiến nghị chủ yếu liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, an sinh xã hội. Bà Nguyễn Thị Tịnh, Chủ tịch UBND phường An Biên cho biết, từ ngày 1/7 đến cuối tháng 9 phường tiếp nhận 95 đơn với 81 vụ việc, trong đó có 79 vụ việc đủ điều kiện xử lý và đã xử lý xong.
Bà Tịnh nói: “Phường An Biên coi tiếp dân là nhiệm vụ trọng tâm, được bố trí lịch định kỳ hằng tuần, hằng tháng và phân công lãnh đạo phụ trách rõ ràng. Thay vì coi đây là thủ tục, chúng tôi đã thay đổi cách tiếp cận, đến với dân bằng thái độ cởi mở, kiên nhẫn lắng nghe, phân tích thấu tình đạt lý”. Cũng theo bà Tịnh, sau khi chính quyền xã, phường mới đi vào hoạt động, người dân đến phường nhiều hơn, đôi khi không đúng ngày tiếp dân nhưng ở đây luôn có cán bộ, lãnh đạo phường trực để giải quyết mọi khúc mắc của người dân.
Bên cạnh đó, phường bố trí thứ 7 thực hiện mô hình “Cùng công dân chuyển đổi số” hỗ trợ người cao tuổi, yếu thế thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến uỷ quyền hoặc hưởng chế độ chính sách. Cách làm này giúp cán bộ phường gần dân hơn, giải quyết hiệu quả hơn các thủ tục và giảm tải cho những ngày làm việc trong tuần.
Xây dựng niềm tin từ sự minh bạch
Uy tín của chính quyền không thể xây dựng bằng lời nói suông, mà được thể hiện bằng hành động cụ thể, minh bạch trong xử lý kiến nghị của người dân. Những nơi làm tốt đều có điểm chung là công khai lịch tiếp dân, công khai kết quả xử lý, và đặc biệt là ràng buộc trách nhiệm của từng cán bộ trong việc giải quyết vụ việc.
Ông Nguyễn Phúc Công, Chủ tịch UBND xã Phú Thái cho biết, để làm tốt công tác tiếp dân và giải quyết hiệu quả kiến nghị của công dân, đảng ủy, chính quyền xã Phú Thái cam kết với các bí thư, trưởng thôn nắm bắt tình hình tại cơ sở, phát huy vai trò của tổ hoà giải để xử lý kịp thời mâu thuẫn trong nhân dân ngay khi phát sinh. “Tại mỗi buổi tiếp dân, chúng tôi yêu cầu có đầy đủ thành phần liên quan. Các phòng chuyên môn cử đại diện để trả lời trực tiếp công dân, vấn đề nào chưa trả lời ngay sẽ hẹn công dân ngày trả lời và phải thực hiện đúng. Khi đơn thư được phản hồi đúng hạn thì niềm tin đối với chính quyền được củng cố. Ngược lại, sự chậm trễ, né tránh hoặc giải quyết không thỏa đáng sẽ làm gia tăng khiếu kiện, gây bức xúc trong xã hội”, ông Công nói.
Thời gian gần đây, nhiều phường, xã đã ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, tra cứu, theo dõi quá trình xử lý đơn thư cũng đang giúp nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân. Người dân có thể kiểm tra tiến độ giải quyết, biết rõ hồ sơ của mình đang ở đâu, từ đó hạn chế tình trạng “chạy vòng” mất thời gian.
Để nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, đầu tháng 9/2025, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 3549/QĐ-UBND về việc triển khai mô hình thí điểm tiếp công dân trực tuyến. Mô hình này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn hạn chế tình trạng khiếu kiện đông người, vượt cấp.
Theo quyết định, mô hình thí điểm tiếp công dân trực tuyến được tổ chức tại trụ sở UBND thành phố, UBND cấp xã và các địa điểm phù hợp khác, có giá trị pháp lý như tiếp công dân trực tiếp. Việc thí điểm mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong công tác tiếp dân, đồng thời góp phần thúc đẩy xây dựng chính quyền điện tử, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Để công tác tiếp dân hiệu quả, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tiếp dân cần được chú trọng thường xuyên. Ngoài kiến thức pháp luật, cán bộ cần được trang bị kỹ năng mềm, nghệ thuật đối thoại, khả năng phân tích tình huống. Đặc biệt, phải đề cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức công vụ, tránh thái độ quan liêu, cửa quyền.