Khi rượu, bia trở thành 'ngòi nổ' của tội ác
Thời gian qua, liên tiếp nhiều vụ án thương tâm liên quan đến việc sử dụng rượu, bia xảy ra tại Hải Phòng, cho thấy thực trạng đáng lo ngại về tác hại của việc lạm dụng rượu, bia trong xã hội hiện nay.
Án mạng đau lòng
Dù xảy ra cách đây nhiều năm, nhưng nhiều người ở Hải Phòng vẫn chưa quên vụ án xảy ra trên địa bàn quận Ngô Quyền (cũ) gây chấn động dư luận, khi người cha trong lúc say rượu, do mâu thuẫn chuyện học hành đã dùng đũa đâm khiến con trai tử vong. Dù người cha sau đó ra đầu thú, phải nhận hình phạt nghiêm khắc theo pháp luật, nhưng vụ án để lại nỗi đau khôn nguôi cho người thân, là lời cảnh tỉnh với nhiều gia đình.
Tháng 6/2025, tại tổ dân phố Cây Quân, phường Lưu Kiếm xảy ra vụ án mạng nghiêm trọng. Đối tượng Vũ Văn Cường (30 tuổi) bị bố mắng sau khi đi uống rượu về muộn. Bức xúc và mất kiểm soát, Cường dùng dao đâm bố. Khi mẹ can ngăn, Cường tiếp tục dùng dao đâm mẹ tử vong. Vụ việc gây chấn động dư luận và khiến nhiều người đau xót trước bi kịch gia đình.
Cũng trong năm nay, một vụ án đau lòng khác liên quan đến rượu đã xảy ra tại phường Tứ Minh. Mâu thuẫn trong lúc uống rượu, Trương Công Vương (sinh năm 1991, ở Thanh Hóa) đang thuê trọ tại đây đã chém chết bạn nhậu. Trước đó, vào năm 2024, tại một phòng trọ ở phường Thanh Bình (thành phố Hải Dương trước đây) cũng từng xảy ra vụ án mạng sau bữa uống rượu, khiến một người tử vong.
Các vụ án mạng nghiêm trọng này đều bắt nguồn từ những mâu thuẫn nhỏ, nhưng dưới tác động của rượu, bia, người gây án mất kiểm soát, dẫn đến hậu quả đau lòng, không thể cứu vãn. Những vụ việc ấy không chỉ gây mất mát, đau thương cho gia đình nạn nhân và hung thủ, mà còn để lại nỗi trăn trở, nhức nhối trong cộng đồng về một vấn nạn hoàn toàn có thể phòng ngừa nhưng vẫn tiếp diễn.
Xu hướng lạm dụng rượu, bia gia tăng
Thống kê của Bộ Y tế từng chỉ ra rằng, tại Việt Nam gần 30% số vụ gây rối trật tự xã hội, 33,7% số vụ bạo lực gia đình có nguyên nhân xuất phát từ việc sử dụng rượu, bia. Việc lạm dụng rượu, bia không chỉ là nguyên nhân của nhiều vụ án, mà còn làm gia tăng mâu thuẫn, bạo lực trong gia đình, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của các thành viên.
Đáng lo ngại, xu hướng sử dụng rượu, bia ở người trẻ và giới lao động đang gia tăng, trong khi ý thức về tác hại của việc lạm dụng rượu, bia còn hạn chế. Các vụ án liên quan đến rượu, bia, đặc biệt là bạo lực trong gia đình, có thể coi là hệ quả tất yếu nếu không có các biện pháp phòng ngừa kịp thời.
Trong một cuộc nói chuyện với chủ đề liên quan đến việc ly hôn trong gia đình tại tỉnh Hải Dương (trước đây) vào năm 2024, Tiến sĩ, chuyên gia tâm lý học Đinh Đoàn nhận định: Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn là người chồng thiếu trách nhiệm, nhất là thường xuyên uống rượu, bia dẫn đến say xỉn, đánh đập vợ con trong thời gian dài, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.
Những vụ án đau lòng trên là lời cảnh tỉnh cho toàn xã hội về hậu quả nghiêm trọng của việc lạm dụng rượu, bia. Rượu không chỉ là nguyên nhân gây mất kiểm soát, mà còn là "ngòi nổ" làm bùng phát mâu thuẫn, dẫn đến những cái chết thương tâm và gia đình tan nát. Mỗi người trong chúng ta, từ cá nhân đến gia đình, cộng đồng và cơ quan chức năng, cần chung tay nhận thức đúng, kiểm soát việc sử dụng rượu, bia, đồng thời xây dựng môi trường sống lành mạnh để ngăn ngừa và giảm thiểu những hậu quả đau lòng tương tự. Chỉ khi đó, những câu chuyện bi thương mới không còn là hiện thực thường ngày, mà chỉ còn là bài học cảnh báo sâu sắc cho thế hệ mai sau.
Theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Hình sự 2015, người phạm tội trong tình trạng say rượu, bia vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự đầy đủ. Việc sử dụng rượu, bia không được coi là tình tiết giảm nhẹ, mà còn có thể là tình tiết tăng nặng nếu hành vi phạm tội có tính chất côn đồ, hung hãn. Do đó, mất kiểm soát khi say rượu không phải là lý do trốn tránh trách nhiệm trước pháp luật, để rồi sau cơn say, người phạm tội phải nhận mức án nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.