Quy định mới về trả lương dạy thêm giờ gỡ khó cho nhà trường

Nhiều bất cập

Sau hơn 10 năm thực hiện, Thông tư liên tịch số 07/2013/TTLT-BGDĐT-BNV-BTC về chế độ trả lương dạy thêm giờ cho nhà giáo bộc lộ nhiều bất cập, gây khó khăn trong thực tiễn và chưa bảo đảm đầy đủ quyền lợi cho nhà giáo.

Theo tổng hợp từ Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) có một số vướng mắc chính như Luật Viên chức và Bộ luật Lao động quy định viên chức, người lao động được hưởng lương làm thêm giờ khi làm vượt định mức, nhưng Thông tư liên tịch 07 lại ràng buộc việc chi trả với điều kiện “đơn vị hoặc bộ môn thiếu số lượng nhà giáo do cấp có thẩm quyền phê duyệt” hoặc có nhà giáo nghỉ ốm, thai sản, đi công tác.

Tiếp đến là số lượng nhà giáo được duyệt thực tế thường thấp hơn định mức của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tình trạng thừa, thiếu cục bộ theo môn học cũng phổ biến. Giáo viên mầm non làm việc thường vượt số giờ/ngày nhưng không được tính thêm giờ do trường “đủ biên chế”. Thông tư liên tịch 07 không quy định rõ cách quy đổi thời lượng tiết dạy (35 - 45 phút) sang giờ làm việc (60 phút) để tính số giờ dạy thêm tối đa.

Đặc biệt, tiền lương 1 giờ dạy thêm được tính bằng 150% tiền lương 1 giờ dạy theo ngạch, bậc hiện hưởng. Công thức này khiến việc chi trả trở nên khó khăn, đặc biệt với những giáo viên có hệ số lương cao. Kinh phí chi thường được giao theo biên chế, không đủ bù đắp phần làm thêm, nên nhiều nơi xảy ra tình trạng thiếu hoặc nợ tiền dạy thêm giờ.

Theo phản ánh của nhiều giáo viên và tìm hiểu của phóng viên, tại nhiều địa phương ở Tây Hải Phòng, giáo viên từng phản ánh việc thanh toán lương dạy thêm giờ không đúng quy định. Một số trường tiểu học, THCS chỉ chi trả mức chung khoảng 70.000 đồng/tiết, thấp hơn nhiều so với cách tính theo Thông tư 07. Có nơi, giáo viên và nhà trường thỏa thuận trích lại phần tiền dạy thêm giờ để chi cho các hoạt động chung. Tuy nhiên, việc này chưa bảo đảm tính dân chủ, minh bạch, khiến nhiều giáo viên không đồng tình nhưng e ngại không dám nêu ý kiến.

Những vướng mắc nêu trên không chỉ gây thiệt thòi cho giáo viên mà còn khiến các trường gặp khó trong bố trí chuyên môn và quản lý tài chính. Một số hiệu trưởng chia sẻ, họ muốn chi trả đúng quy định nhưng không có kinh phí hoặc sợ sai phạm khi thanh toán ngoài định mức được duyệt.

Bên cạnh đó, đặc thù nghề nghiệp của nhà giáo khác với các ngành nghề khác. Giáo viên không chỉ lên lớp mà còn phải chuẩn bị bài, chấm chữa, hướng dẫn học sinh, đánh giá năng lực… nên việc áp dụng máy móc quy định của Bộ luật Lao động về làm thêm giờ là chưa phù hợp.

Gỡ vướng

Từ những bất cập trên, ngày 23/9/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 21/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ trả tiền lương dạy thêm giờ đối với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập nhằm giải quyết vấn đề bất cập, phát sinh từ thực tiễn, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho giáo viên.

Theo hiệu trưởng nhiều trường tiểu học và THCS ở Hải Phòng, điểm cộng đầu tiên là Thông tư 21 bỏ quy định ràng buộc chỉ những đơn vị hoặc bộ môn thiếu giáo viên được phê duyệt mới được thanh toán tiền lương dạy thêm giờ, đồng thời bổ sung cơ chế tính toán và giới hạn khối lượng dạy thêm hợp lý.

Cụ thể, mỗi giáo viên không được dạy thêm quá 200 tiết/năm học và tổng số tiết dạy thêm của toàn cơ sở không vượt quá phần tiết chênh lệch giữa khối lượng giảng dạy cần triển khai và định mức của giáo viên có mặt thực tế. Quy định này giúp nhà trường chủ động phân công, vừa bảo đảm khối lượng chương trình, vừa bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của giáo viên.

Về cách tính tiền lương dạy thêm, Thông tư 21 điều chỉnh công thức theo định mức giờ chuẩn giảng dạy hiện hành quy định, giúp việc tính toán sát thực tế hơn, khắc phục bất cập do chênh lệch định mức giữa các cấp học.

Theo thầy giáo Lê Văn Phong, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hiệp Hoà, xã Nam An Phụ (Hải Phòng), thực tế giáo viên ở không ít trường phải dạy thêm để bù tiết cho đồng nghiệp nghỉ chế độ hoặc thiếu giáo viên bộ môn, nhưng do vướng quy định cũ, nhiều trường rất khó chi trả hợp lý. Thông tư 21 ra đời giúp các trường có căn cứ pháp lý rõ ràng để thanh toán đúng, đủ, công khai và minh bạch, tạo sự công bằng trong tập thể sư phạm.

Một điểm mới khác là quy định rõ trách nhiệm chi trả đối với giáo viên dạy biệt phái hoặc dạy liên trường. Theo đó, cơ sở giáo dục nơi giáo viên thực tế giảng dạy sẽ chi trả tiền lương dạy thêm giờ, tính theo tỷ lệ số tiết thực dạy. Ngoài ra, Thông tư cũng quy định thời điểm chi trả thực hiện sau khi kết thúc năm học, riêng các trường hợp nghỉ hưu, thôi việc, điều động thì được thanh toán ngay tại thời điểm có quyết định.

Hiệu trưởng một số trường tiểu học và THCS ở Hải Phòng cho biết, việc quy định rõ thời điểm và trách nhiệm chi trả sẽ giúp các trường dễ dàng lập dự toán, tránh tình trạng dồn nợ hoặc chậm chi. Đáng mừng là Thông tư cũng tính đến trường hợp giáo viên công tác chưa đủ một năm học, vẫn được trả lương dạy thêm theo thời gian thực tế, bảo đảm quyền lợi cho giáo viên.

Ngoài ra, đối với các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và trường chính trị cấp tỉnh, Thông tư 21 cho phép chủ động xây dựng quy chế chi trả riêng, phù hợp đặc thù từng đơn vị và bảo đảm quyền tự chủ.

Ông Đỗ Duy Hưng, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho rằng với các điều chỉnh mang tính tổng thể và thực tế, Thông tư 21 sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, giúp các cơ sở giáo dục chi trả đúng, đủ công sức lao động của giáo viên, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong toàn ngành.

THẾ ANH